I Ns 63/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku A.M. i B.K. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie udziałów po 1/6 we własności nieruchomości rolnej. Wnioskodawczynie twierdziły, że od śmierci ich brata S.B. w 2008 roku samodzielnie posiadają i prowadzą gospodarstwo rolne. Sąd Rejonowy w Ciechanowie, analizując stan faktyczny i prawny, odwołał się do wcześniejszego prawomocnego postanowienia z dnia 27 kwietnia 2012 r. (sygn. akt I Ns 168/11), które dotyczyło zasiedzenia przez poprzedników prawnych oraz wniosku S.B. o zasiedzenie. W tamtej sprawie sąd uznał, że S.B., mimo że zarządzał całym gospodarstwem, nie wykazał samoistnego posiadania udziałów należących do innych współwłaścicieli, w szczególności wobec S.R. (ojca obecnego uczestnika postępowania, J.R.). Sąd podkreślił, że w stosunkach rodzinnych i przy współwłasności, zmiana charakteru posiadania musi być wyraźnie uzewnętrzniona wobec pozostałych współwłaścicieli. Wnioskodawczynie nie przedstawiły dowodów na takie uzewnętrznienie ze strony S.B. Ponadto, sąd wskazał, że nawet licząc bieg terminu zasiedzenia od śmierci S.B. (2008 r.), termin ten nie upłynął do daty wydania postanowienia (2017 r.). Wnioskodawczynie nie wykazały również samoistnego posiadania swoich udziałów, a ich wcześniejsze deklaracje o podziale nieruchomości ze S.R. oraz późniejsza umowa dzierżawy z 2014 r. nie potwierdzały zamiaru zasiedzenia. W konsekwencji, sąd oddalił wniosek o zasiedzenie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 3 kpc, zasądzając od wnioskodawczyń solidarnie na rzecz uczestnika J.R. kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz nakazując ściągnięcie od wnioskodawczyń kwoty 160 zł tytułem zwrotu kosztów dokumentacji geodezyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia samoistnego posiadania w kontekście współwłasności nieruchomości rolnej, zwłaszcza w stosunkach rodzinnych, oraz wymogów dowodowych przy zasiedzeniu udziałów.
Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości rolnej i konieczności wykazania zmiany charakteru posiadania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wnioskodawczynie wykazały samoistne posiadanie nieruchomości rolnej przez siebie lub swojego poprzednika (S.B.) w stopniu uzasadniającym stwierdzenie zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawczynie nie wykazały samoistnego posiadania nieruchomości rolnej przez siebie ani przez swojego poprzednika S.B. w sposób uzewnętrzniony wobec pozostałych współwłaścicieli, a termin zasiedzenia nie upłynął.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wcześniejszym orzeczeniu, zgodnie z którym S.B. nie wykazał samoistnego posiadania udziałów innych współwłaścicieli. Wnioskodawczynie również nie udowodniły samoistnego posiadania swoich udziałów, a ich działania (deklaracje, umowa dzierżawy) nie potwierdzały zamiaru zasiedzenia. Ponadto, termin zasiedzenia nie upłynął.
Czy w przypadku współwłasności, posiadanie całej nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli może prowadzić do zasiedzenia udziałów pozostałych współwłaścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to udowodnienia zmiany (rozszerzenia) zakresu samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z art. 206 k.c. i uzewnętrznienia tej zmiany wobec współwłaścicieli.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym samoistne posiadanie całej rzeczy przez współwłaściciela na wyłączność wymaga wykazania konkretnych faktów potwierdzających przejęcie praw i obowiązków innych współwłaścicieli w sposób pozwalający im dostrzec tę zmianę. Nie stosuje się domniemania z art. 339 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| B. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J. R. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.
k.c. art. 176 § § 2
Kodeks cywilny
Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego.
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Dotyczy współposiadania i korzystania z rzeczy.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w przypadku sprzecznych interesów uczestników.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy ściągania kosztów sądowych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania samoistnego posiadania przez S.B. w sposób uzewnętrzniony wobec innych współwłaścicieli. • Niewystarczające dowody na samoistne posiadanie nieruchomości przez wnioskodawczynie po śmierci S.B. • Nieupłynięcie terminu zasiedzenia. • Wcześniejsze deklaracje wnioskodawczyń o podziale nieruchomości ze S.R. wskazujące na uznawanie jego prawa do współwłasności.
Odrzucone argumenty
Argument wnioskodawczyń o samoistnym posiadaniu nieruchomości przez S.B. od śmierci E.B. (1985 r.) do śmierci S.B. (2008 r.). • Argument wnioskodawczyń o samoistnym posiadaniu nieruchomości przez nie od śmierci S.B. (2008 r.).
Godne uwagi sformułowania
zasiedzenie jest odstępstwem od zasady nienaruszalności prawa własności. Dlatego wszelkie wątpliwości powinny był tłumaczone na korzyść ochrony własności czy innych praw majątkowych. • Niewykonywanie prawa posiadania przez innych współwłaścicieli nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejmuje rzecz w posiadanie samoistne w zakresie ich uprawnień. • Posiadanie właścicielskie całej rzeczy przez współwłaściciela wyłącznie dla siebie i z wolą odsunięcia od realizacji praw do tej rzeczy innych współwłaścicieli jest możliwe, jednak wymaga, ażeby współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela udowodnił, żeby zmienił (rozszerzył) zakres samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z art. 206 kc i uzewnętrznił tę zmianę wobec współwłaścicieli.
Skład orzekający
Lidia Grzelak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia samoistnego posiadania w kontekście współwłasności nieruchomości rolnej, zwłaszcza w stosunkach rodzinnych, oraz wymogów dowodowych przy zasiedzeniu udziałów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości rolnej i konieczności wykazania zmiany charakteru posiadania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości rolnej, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na wartość ziemi i złożoność prawną. Pokazuje, jak trudne może być udowodnienie zasiedzenia w rodzinnych układach współwłasności.
“Czy można zasiedzieć ziemię od rodziny? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2417 PLN
zwrot kosztów dokumentacji geodezyjnej: 160 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.