Orzeczenie · 2018-01-18

I Ns 599/16

Sąd
Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim
Miejsce
Nowy Dwór Mazowiecki
Data
2018-01-18
SAOSCywilnespadkiWysokarejonowy
spadektestamentzmiana postanowieniasąd rejonowyprawo spadkowetestament własnoręcznytestament notarialnykpc

Sprawa dotyczyła zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po W. G., która zmarła w 2012 r. Pierwotne postanowienie z 2016 r. stwierdziło nabycie spadku z ustawy na rzecz jej dwóch córek: J. P. i K. S. Wnioskodawczyni, I. R. (wnuczka zmarłej), złożyła wniosek o zmianę tego postanowienia, powołując się na testament notarialny z 2001 r., w którym do spadku powołana została ona. Uczestniczka J. P. wniosła o oddalenie wniosku, podnosząc, że zmarła pozostawiła późniejszy testament własnoręczny z 2010 r., w którym do całości spadku powołała swoją córkę K. S. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, uznał za udowodnione istnienie obu testamentów. Testament notarialny z 2001 r. powoływał do spadku wnuczkę I. R., natomiast testament własnoręczny z 2010 r. powoływał do spadku córkę K. S. Sąd uznał pismo z 2010 r. za ważny testament holograficzny, który w całości odwoływał wcześniejszy testament notarialny, zgodnie z art. 946-947 k.c. Sąd powołał się na art. 679 § 1 i 3 k.p.c., który pozwala na zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli wykaże się istnienie testamentu, którego nie można było powołać w poprzednim postępowaniu. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku sąd ma obowiązek stwierdzić nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a nie tylko w granicach zakreślonych we wniosku. W związku z tym, sąd zmienił postanowienie z 2016 r. i stwierdził, że spadek po W. G. nabyła w całości córka K. S. na podstawie testamentu własnoręcznego z 2010 r. Wniosek uczestniczki J. P. o zasądzenie kosztów postępowania został oddalony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty zmiany postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku, dopuszczalność uwzględniania późniejszych testamentów w postępowaniu o zmianę, interpretacja testamentów własnoręcznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie ujawniono dwa testamenty dotyczące całego spadku, a jeden z nich nie był przedmiotem pierwotnego postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy możliwe jest uwzględnienie późniejszego testamentu własnoręcznego w postępowaniu o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli testament ten nie został ujawniony w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma obowiązek stwierdzić nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, nawet jeśli wnioskodawca powołuje się na inny testament, a późniejszy testament nie był przedmiotem pierwotnego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 679 § 1 i 3 k.p.c., który umożliwia zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli zostanie wykazany inny stan prawny, a sąd ma obowiązek ustalić rzeczywisty stan prawny. Wnioskodawczyni nie była uczestnikiem pierwotnego postępowania, co nie ogranicza jej legitymacji do złożenia wniosku o zmianę.

Czy własnoręczne pismo z dnia 21 maja 2010 r., zawierające oświadczenie o przekazaniu mieszkania córce K. S. i nawiązujące do wcześniejszego testamentu notarialnego, stanowi ważny testament holograficzny odwołujący wcześniejszy testament?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pismo to zostało uznane za ważny testament holograficzny, który odwołał wcześniejszy testament notarialny.

Uzasadnienie

Sąd uznał pismo z 2010 r. za testament, ponieważ spadkodawczyni kilkakrotnie podkreślała, że zawiera ono jej ostatnią wolę, nawiązywała do testamentu notarialnego i wyraźnie chciała go zmienić. Pismo było napisane w całości pismem ręcznym, opatrzone datą i podpisane, co spełnia wymogi testamentu własnoręcznego (art. 949 § 1 k.c.). Ponieważ oba testamenty dotyczyły całego spadku, późniejszy testament odwołał wcześniejszy (art. 946-947 k.c.).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku
Strona wygrywająca
K. S.

Strony

NazwaTypRola
I. R.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. P.osoba_fizycznauczestniczka
K. S.osoba_fizycznauczestniczka
W. G.osoba_fizycznaspadkodawczyni

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 679 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Osoba, która nie była uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, jeśli wykaże inny stan prawny.

k.p.c. art. 679 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ma stwierdzić nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a nie tylko w granicach zakreślonych we wniosku.

k.c. art. 949 § 1

Kodeks cywilny

Określa wymogi testamentu własnoręcznego (w całości pismem ręcznym, z datą i podpisem).

k.c. art. 946

Kodeks cywilny

Reguluje sposoby odwołania testamentu.

k.c. art. 947

Kodeks cywilny

Reguluje skutki odwołania testamentu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 677 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy.

k.c. art. 950

Kodeks cywilny

Dotyczy formy testamentu notarialnego.

k.c. art. 961

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji, gdy przedmiot zapisu wyczerpuje cały spadek, co skutkuje uznaniem powołanej osoby za spadkobiercę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie późniejszego testamentu własnoręcznego z 2010 r., który odwołał testament notarialny z 2001 r. • Możliwość zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c. w sytuacji ujawnienia nowego testamentu. • Obowiązek sądu do stwierdzenia nabycia spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony J. P. kwestionujące dopuszczalność stwierdzenia nabycia spadku na podstawie późniejszego testamentu w trybie wniosku o zmianę postanowienia, złożonego przez osobę trzecią. • Argumenty kwestionujące ważność testamentu własnoręcznego z 2010 r.

Godne uwagi sformułowania

sąd ma stwierdzić nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a nie tylko w granicach zakreślonych we wniosku • To jest moje ostateczne postanowienie • To postanowienie było OSTATECZNE

Skład orzekający

Jacek Modras

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zmiany postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku, dopuszczalność uwzględniania późniejszych testamentów w postępowaniu o zmianę, interpretacja testamentów własnoręcznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie ujawniono dwa testamenty dotyczące całego spadku, a jeden z nich nie był przedmiotem pierwotnego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak późniejszy testament może zmienić pierwotne ustalenia spadkowe, nawet po uprawomocnieniu się postanowienia. Jest to praktyczny przykład z prawa spadkowego, który może być interesujący dla osób zainteresowanych dziedziczeniem i testamentami.

Późniejszy testament zniweczył prawomocne postanowienie o spadku – co musisz wiedzieć?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst