I Ns 289/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości gruntowych. Wnioskodawca, a następnie jego następcy prawni, domagali się stwierdzenia, że J. S. nabył przez zasiedzenie udział wynoszący jedną czwartą we współwłasności nieruchomości, które pierwotnie należały do majątku wspólnego jego i H. S. (1). Po rozwodzie w 1994 roku, wspólność ustawowa ustała, a powstała współwłasność. H. S. (1) zmarła w 2020 roku, a jej spadkobiercami byli m.in. I. D. oraz dzieci M. S. (1). J. S. zmarł w 2024 roku, a jego spadkobiercami zostali L. S. i M. S. (1). Wnioskodawcy argumentowali, że J. S. od chwili rozwodu samodzielnie korzystał z nieruchomości, zagospodarował ją, opłacał podatki i dokonywał napraw. Sąd Rejonowy w Piszu oddalił wniosek. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 172 k.c., podkreślając, że do zasiedzenia konieczne jest posiadanie samoistne, czyli władanie rzeczą z wolą posiadania jej dla siebie. Sąd uznał, że działania J. S. (ponoszenie opłat, nakłady, rozmowy z byłą żoną o przekazaniu nieruchomości synowi) nie wykazały, aby jego posiadanie miało charakter samoistny w stosunku do udziału należącego do H. S. (1) i jej spadkobierców. Sąd podkreślił, że zmiana charakteru posiadania z zależnego na samoistne musi być jawna i widoczna dla otoczenia, a sama świadomość posiadacza nie jest wystarczająca. Sąd przyznał również wynagrodzenie kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego I. D. i orzekł, że koszty postępowania ponoszą zainteresowani we własnym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia samoistnego posiadania w kontekście zasiedzenia, zwłaszcza w przypadku współwłasności i zmiany charakteru posiadania.
Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i konieczności jawnego zamanifestowania zmiany charakteru posiadania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy posiadanie nieruchomości przez wnioskodawcę (lub jego poprzednika prawnego) miało charakter samoistny, co jest warunkiem nabycia własności przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie nie miało charakteru samoistnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania wnioskodawcy, takie jak ponoszenie opłat i nakłady, nie świadczyły o samoistności posiadania, ponieważ nie zostały uzewnętrznione w sposób widoczny dla współwłaścicieli i nie wykazały woli posiadania nieruchomości wyłącznie dla siebie. Rozmowy z byłą żoną o przekazaniu nieruchomości synowi również wskazywały na realizację uprawnień właścicielskich przez H. S. (1).
Czy zmiana charakteru posiadania z zależnego na samoistne została skutecznie zamanifestowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana charakteru posiadania nie została skutecznie zamanifestowana.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skuteczność przekształcenia posiadania zależnego w samoistne wymaga jawnego zamanifestowania tej zmiany w sposób widoczny dla otoczenia. Sama świadomość posiadacza nie jest wystarczająca i jest prawnie bezskuteczna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| L. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| I. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| G. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (poprzednik prawny) |
| H. S. (1) | osoba_fizyczna | poprzednik prawny |
| A. W. | inne | kurator |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny (lub po upływie lat trzydziestu, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze).
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadania jako objętego ochroną prawną stanu faktycznego, polegającego na faktycznym władztwie nad rzeczą.
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy i do korzystania z niej w takim zakresie, w jakim może to czynić z uwzględnieniem praw innych współwłaścicieli.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zawieszenia postępowania.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania w sprawach, w których nie wydaje się orzeczenia co do istoty sprawy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Dotyczy określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Dotyczy opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości przez wnioskodawcę (poprzednika prawnego) nie miało charakteru samoistnego. • Zmiana charakteru posiadania nie została uzewnętrzniona w sposób widoczny dla współwłaścicieli. • Rozmowy z byłą żoną o przekazaniu nieruchomości synowi świadczyły o realizacji uprawnień właścicielskich przez H. S. (1).
Odrzucone argumenty
J. S. od chwili rozwodu samodzielnie korzystał z nieruchomości, zagospodarował ją, opłacał podatki i dokonywał napraw. • Wnioskodawca wykazał posiadanie samoistne przez wymagany ustawą okres.
Godne uwagi sformułowania
posiadanie musi mieć charakter posiadania samoistnego, właścicielskiego • wola posiadania dla siebie, a więc traktowanie siebie jak właściciela, jest zasadniczym elementem posiadania prowadzącego do zasiedzenia • zmiana, która nie została uzewnętrzniona, ograniczająca się tylko do samej świadomości posiadacza, jest w kontekście przesłanek stwierdzenia zasiedzenia prawnie bezskuteczna • posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter władania rzeczą z zamiarem posiadania jej dla siebie (cum animo rem sibi habendi) • posiadaczem samoistnym nieruchomości może być wyłącznie osoba, która włada rzeczą bez potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby • niewykonywanie prawa posiadania przez innego współwłaściciela nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejął rzecz w samoistne posiadanie w zakresie jego uprawnień • surowe wymagania wobec współwłaściciela zmieniającego zakres posiadania samoistnego uzasadnione są bezpieczeństwem stosunków prawnych i ochroną własności
Skład orzekający
Anna Lisowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia samoistnego posiadania w kontekście zasiedzenia, zwłaszcza w przypadku współwłasności i zmiany charakteru posiadania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i konieczności jawnego zamanifestowania zmiany charakteru posiadania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zasiedzenia nieruchomości, a sąd szczegółowo wyjaśnia kluczowe przesłanki, takie jak samoistność posiadania i konieczność jego uzewnętrznienia, co jest cenne dla praktyków prawa.
“Czy dbanie o nieruchomość i płacenie rachunków wystarczy do jej zasiedzenia? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.