I NS 145/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni M. A. wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie służebności drogi koniecznej, która miałaby prowadzić przez działkę nr (...) należącą do współwłasności Z. A., J. A., M. G. i E. G., w celu zapewnienia jej nieruchomości (działka nr (...)) dostępu do drogi publicznej. Wnioskodawczyni argumentowała, że jej nieruchomość znajduje się w drugiej linii zabudowy i jedynym sposobem dostępu jest przejazd przez działkę sąsiednią. Uczestnicy M. G. i E. G. sprzeciwili się wnioskowi, twierdząc, że działka nr (...) posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej i ustanowienie drogi o szerokości 5 m byłoby nadmiernym obciążeniem ich nieruchomości. Pozostali współwłaściciele działki nr (...), Z. A. i J. A., poparli wniosek. Sąd, po analizie opinii biegłego geodety i biegłego rzeczoznawcy, ustalił, że nieruchomość wnioskodawczyni faktycznie nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 k.c., sąd uznał wniosek za uzasadniony. Wytyczono drogę konieczną o szerokości 4,5 m przez działkę nr (...), wzdłuż granicy z działką nr (...), zajmującą powierzchnię 0,0067 ha. Sąd przyznał współwłaścicielom działki nr (...) wynagrodzenie w kwocie 1.830 zł, podzielone stosownie do ich udziałów. Rozstrzygnięto również kwestię kosztów postępowania, obciążając wnioskodawczynię kosztami sądowymi związanymi z opinią biegłego rzeczoznawcy, uznając je za koszty związane z jej udziałem w postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie ustanowienia służebności drogi koniecznej, kryteria wyboru przebiegu drogi, zasady ustalania wynagrodzenia i rozstrzygania o kosztach w sprawach nieprocesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej braku dostępu do drogi publicznej i podziału współwłasności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nieruchomość, która nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, może żądać ustanowienia służebności drogi koniecznej przez działkę sąsiednią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości pozbawionej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej może żądać ustanowienia służebności drogi koniecznej na nieruchomości sąsiedniej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 145 § 1 k.c., stwierdzając, że brak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej uzasadnia ustanowienie służebności. Analiza opinii biegłego geodety potwierdziła brak odpowiedniego dostępu, a przebieg drogi koniecznej został wytyczony z uwzględnieniem minimalnego obciążenia gruntów sąsiednich.
Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy wyznaczaniu przebiegu drogi koniecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy wyznaczaniu drogi koniecznej należy uwzględnić potrzeby nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz zapewnić najmniejsze obciążenie gruntów, przez które droga ma prowadzić, a także interes społeczno-gospodarczy.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił wariant drogi przez działkę nr (...) ze względu na większe obciążenie, potrzebę utwardzenia, wykonania bramy i ingerencję w istniejące zadrzewienie. Wybrał wariant przez działkę nr (...), który był faktycznie wykorzystywany i spełniał kryteria minimalnego obciążenia.
Czy właściciel nieruchomości, przez którą ma prowadzić droga konieczna, ma prawo do wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości obciążonej służebnością drogi koniecznej ma prawo do wynagrodzenia, które sąd orzeka z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2012 r., I CSK 242/12, orzekł wynagrodzenie dla współwłaścicieli działki nr (...) w kwocie 1.830 zł, zgodnie z opinią biegłego rzeczoznawcy, nawet jeśli nie zgłaszali takiego żądania.
Jak rozstrzygnąć o kosztach postępowania w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu nieprocesowym o ustanowienie służebności, jeśli wniosek jest uzasadniony, koszty postępowania między wnioskodawcą a uczestnikami co do zasady znosi się wzajemnie (art. 520 § 1 k.p.c.), chyba że zachodzi spór w rozumieniu tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spieranie się o wybór wariantu przebiegu drogi nie stanowi sporu w rozumieniu art. 520 § 1 k.p.c., a obciążenie uczestników kosztami byłoby niesprawiedliwe, gdyż nieruchomość została obciążona ograniczonym prawem rzeczowym. Koszty sądowe związane z opinią biegłego rzeczoznawcy obciążono wnioskodawczynię.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Z. A. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. A. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. S. | osoba_fizyczna | właściciel sąsiedniej nieruchomości |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna).
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Przeprowadzenie drogi koniecznej następuje z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić.
k.c. art. 145 § § 3
Kodeks cywilny
Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o podział rzeczy wspólnej, o wystawienie faktury lub dokumentu, o żądanie złożenia oświadczenia woli, o przeniesienie własności, o zabezpieczenie spadku, o sporządzenie spisu inwentarza, o wyjawienie majątku lub o zezwolenie na zawarcie umowy, koszty postępowania w braku sporu znoszą się wzajemnie; w innych sprawach, gdy przedmiotem sporu jest interes prawny jednej strony, a interes prawny drugiej strony, sąd nakaże jednej stronie ponieść wszystkie koszty, jeżeli przegrała sprawę.
Pomocnicze
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Współwłaściciele dysponujący mniejszością udziałów (39/100) nie mogliby samodzielnie wystąpić o zgodę na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, co podkreśla znaczenie stanowiska większości współwłaścicieli (61/100).
u.k.s.c. art. 84 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot nadpłaconych zaliczek na koszty sądowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość wnioskodawczyni nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. • Droga konieczna faktycznie jest już użytkowana od kilkudziesięciu lat. • Wytyczony przebieg drogi koniecznej zapewnia najmniejsze obciążenie dla nieruchomości sąsiednich. • Współwłaściciele większościowego udziału w działce nr (...) popierają wniosek. • Ustanowienie służebności przez działkę nr (...) jest możliwe przy minimalnej ingerencji w istniejące zadrzewienie i bez konieczności znaczących zmian.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość wnioskodawczyni posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej. • Ustanowienie drogi o szerokości 5 m byłoby nadmiernym obciążeniem dla działki nr (...). • Należy przeprowadzić drogę konieczną przez działkę nr (...) stanowiącą własność A. S. • Droga konieczna powinna być wytyczona w większej odległości od zabudowań.
Godne uwagi sformułowania
nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej • najmniejszym obciążeniem gruntów sąsiednich • interes społeczno-gospodarczy • dostęp prawnie zagwarantowany, skuteczny erga omnes • droga, po której właściciel nieruchomości pozbawionej dostępu, lub inne osoby korzystające z tej nieruchomości komunikują się grzecznościowo, a nawet, gdy dostęp oparty jest na stosunku obligacyjnym z właścicielem nieruchomości sąsiedniej, nie może być uznana za połączenie z drogą publiczną • nie zachodzi spór dwóch przeciwstawnych stron
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia służebności drogi koniecznej, kryteria wyboru przebiegu drogi, zasady ustalania wynagrodzenia i rozstrzygania o kosztach w sprawach nieprocesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej braku dostępu do drogi publicznej i podziału współwłasności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dostępem do nieruchomości i współwłasnością, a także pokazuje, jak sąd stosuje przepisy Kodeksu cywilnego w konkretnych sytuacjach.
“Twoja działka nie ma dostępu do drogi? Sąd wyjaśnia, jak ustanowić służebność drogi koniecznej.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność: 1830 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.