I NS 121/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po S.R., który zmarł w 2021 roku. W toku postępowania ujawniono kilka testamentów: notarialny z 15 marca 2016 roku (powołujący do spadku żonę D.R.), dwa własnoręczne z 21 listopada 2020 roku (powołujące do spadku żonę J.R., brata M.R.(1), siostrę M.K.(2) i bratanicę E.K. po 1/4) oraz notarialny z 18 grudnia 2020 roku (powołujący do spadku żonę D.R.(1), brata M.R.(1), siostrę M.K.(1) i bratanicę E.K. po 1/4). Uczestniczka postępowania D.R.(1) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu z 15 marca 2016 roku, kwestionując ważność testamentu z 18 grudnia 2020 roku. Argumentowała, że spadkodawca w chwili sporządzania tego ostatniego testamentu, z powodu choroby nowotworowej, nie był w stanie świadomie i swobodnie podjąć decyzji. Sąd, po zgromadzeniu dokumentacji medycznej i powołaniu biegłych psychiatrów i psychologów, ustalił, że spadkodawca w chwili sporządzania wszystkich testamentów, w tym tego z 18 grudnia 2020 roku, posiadał pełną zdolność do świadomego i swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli. Opinie biegłych jednoznacznie potwierdziły tę okoliczność, a sąd nie znalazł podstaw do ich podważenia. W związku z tym, sąd uznał testament notarialny z 18 grudnia 2020 roku za ważny, odwołujący poprzednie testamenty, i stwierdził nabycie spadku zgodnie z jego postanowieniami. Spadek po S.R. na podstawie tego testamentu dziedziczą w ¼ części żona D.R.(1), brat M.R.(1), siostra M.K.(1) oraz bratanica E.K. Sąd rozstrzygnął również o kosztach postępowania, obciążając uczestniczkę D.R.(1) kosztami związanymi z opiniami biegłych i dokumentacją medyczną, zgodnie z art. 520 § 2 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie znaczenia opinii biegłych w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, zwłaszcza gdy podnoszone są zarzuty dotyczące zdolności spadkodawcy do czynności prawnych. Ugruntowanie zasady, że choroba i leczenie nie muszą automatycznie prowadzić do nieważności testamentu.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i dowodowego, w tym opinii biegłych. Każda sprawa o podobnym charakterze będzie wymagała indywidualnej oceny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy testament notarialny sporządzony przez osobę chorą na nowotwór, w trakcie leczenia, jest ważny, jeśli istnieje podejrzenie braku świadomości lub swobody w podejmowaniu decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, testament jest ważny, jeśli osoba sporządzająca go, mimo choroby, zachowała zdolność do świadomego i swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłych psychiatry i psychologa, którzy jednoznacznie stwierdzili, że spadkodawca w chwili sporządzania testamentu miał pełną zdolność do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli, pomimo choroby nowotworowej i leczenia.
Jaki jest priorytet między testamentem notarialnym a testamentami własnoręcznymi, jeśli wszystkie zostały sporządzone przez tego samego spadkodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Późniejszy testament, sporządzony zgodnie z prawem, odwołuje wcześniejsze testamenty.
Uzasadnienie
Testament notarialny z 18 grudnia 2020 roku, sporządzony w przepisanej prawem formie, odwołał wszystkie wcześniej sporządzone testamenty, w tym testamenty własnoręczne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. R. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. R. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| D. R. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| S. R. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 926 § § 1
Kodeks cywilny
Powstanie powołania do spadku wynika z ustawy albo testamentu, przy czym testament ma pierwszeństwo.
k.c. art. 941
Kodeks cywilny
Testament może być sporządzony przez osobę posiadającą zdolność do czynności prawnych.
k.c. art. 950
Kodeks cywilny
Testament notarialny jest jedną z form testamentu sporządzanego w przepisanej prawem formie.
k.c. art. 945 § §1 pkt 1
Kodeks cywilny
Nieważność testamentu może nastąpić, gdy spadkodawca w chwili jego sporządzania znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
k.p.c. art. 520 § §2 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub ich interesy są sprzeczne.
Pomocnicze
k.c. art. 926 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku braku testamentu do całości spadku, spadkobiercy dziedziczą na podstawie ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Testament notarialny z 18 grudnia 2020 roku jest ważny, ponieważ spadkodawca w chwili jego sporządzania był świadomy i miał zdolność do swobodnego powzięcia decyzji. • Późniejszy testament notarialny odwołuje wcześniejsze testamenty.
Odrzucone argumenty
Testament notarialny z 18 grudnia 2020 roku jest nieważny z powodu braku świadomości i swobody spadkodawcy w podejmowaniu decyzji spowodowanej chorobą nowotworową.
Godne uwagi sformułowania
Sąd obdarzył wiarą dowody z zeznań świadków oraz uczestniczki D. R. (2) w części w jakiej opisują one zaobserwowane zdarzenia jako szczere i prawdziwe. Ich interpretacja jednak została przyjęta w oparciu o opinię wyżej wymienionych biegłych. • Biegli w sposób stanowczy i jednoznaczny po przeanalizowaniu całości dostępnego w aktach materiału dowodowego wypowiedzieli się w przedmiocie wniosku dowodowego i stwierdzili, iż w chwili sporządzania wszystkich testamentów spadkodawca miał zdolność do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia opinii biegłych w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, zwłaszcza gdy podnoszone są zarzuty dotyczące zdolności spadkodawcy do czynności prawnych. Ugruntowanie zasady, że choroba i leczenie nie muszą automatycznie prowadzić do nieważności testamentu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i dowodowego, w tym opinii biegłych. Każda sprawa o podobnym charakterze będzie wymagała indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa spadkowego – zdolności spadkodawcy do czynności prawnych w obliczu choroby. Pokazuje, jak sąd opiera się na opiniach biegłych w takich sytuacjach.
“Czy choroba nowotworowa unieważnia testament? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.