I NO 47/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Paweł Księżak (sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec w sprawie z odwołania D.F. od decyzji Prokuratora Generalnego nr […] z dnia […] w przedmiocie odmowy przeniesienia w stan spoczynku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2026 r., oddala odwołanie. Paweł Księżak Joanna Lemańska Maria Szczepaniec UZASADNIENIE D.F. (dalej: „Odwołujący się”) pismem oznaczonym datą 15 lipca 2024 r. złożył wniosek do Prokuratora Krajowego o zainicjowanie procedury zmierzającej do podjęcia decyzji o przeniesieniu go w stan spoczynku z powodu choroby i utraty sił do wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku prokuratora. Ze względu na powyższy wniosek, Prokurator Krajowy wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wydanie orzeczenia dotyczącego zdolności wyżej wymienionego do pełnienia obowiązków prokuratora. I NO 47/25 2 Lekarz Orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w orzeczeniu z 18 września 2024 r., nr akt […] w wyniku rozpatrzenia sprawy stwierdził, że Odwołujący się nie jest trwale niezdolny do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił. W wyniku sprzeciwu wniesionego od powyższego orzeczenia, Komisja lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr […] Oddział w K. w składzie trzech lekarzy 4 listopada 2024 r., nr akt […] stwierdziła, że Odwołujący się nie jest trwale niezdolny do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił. Ustanowiony przez Odwołującego się pełnomocnik pismem oznaczonym datą 28 marca 2025 r. złożył skierowany do Prokuratora Generalnego za pośrednictwem Prokuratora Krajowego wniosek o przeniesienie wymienionego w stan spoczynku z uwagi na zaistnienie przesłanki trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby i utraty sił. Do wniosku dołączono dokumentację medyczną. Pismem oznaczonym datą 25 kwietnia 2025 r. Prokurator Krajowy na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 1 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 4 pkt 5 umowy nr 1088123 zawartej 17 lipca 2023 r. pomiędzy jednostkami prokuratury a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się o dokonanie w trybie nadzoru nad postępowaniem orzeczniczym kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z 18 września 2024 r. oraz orzeczenia komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr […] Oddział w K. z 4 listopada 2024 r. w zakresie zdolności Odwołującego się do pełnienia obowiązków prokuratora. Przeprowadzona w trybie nadzoru Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kontrola przebiegu postępowania orzeczniczego związanego z rozpatrzeniem przez Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. wniosku Prokuratora Krajowego w sprawie ustalenia trwałej niezdolności Odwołującego się do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił, w tym analiza zgromadzonej dokumentacji medyczno-orzeczniczej wykazała, że orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 4 listopada 2024 r. nie I NO 47/25 3 zawiera uzasadnień ustaleń orzeczniczych. Wobec powyższego Naczelny Lekarz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skierował sprawę do ponownego rozpoznania. Komisja lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr […] Oddział w K. 15 lipca 2025 r. w składzie trzech lekarzy po uzupełnieniu akt o opinię konsultanta Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ponownie orzekła, że Odwołujący się nie jest trwale niezdolny do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił. Prokurator Generalny decyzją z […] r. na podstawie art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej: „p.u.s.p.”) w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (dalej: „p.p.”) odmówił przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku wobec treści prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o braku trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby i utraty sił. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zasadnicze znaczenie dla nabycia przez prokuratora (sędziego) uprawnienia do przeniesienia w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 p.u.s.p. stanowi spełnienie materialnoprawnej przesłanki, jaką jest trwała niezdolność do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił. Sposób stwierdzenia tej niezdolności został uregulowany wprost we wskazanym art. 70 p.u.s.p., zgodnie z którym następuje ono w drodze orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazano, że przesłanki określone w stosowanym odpowiednio art. 70 § 1 p.u.s.p. nie zależą od subiektywnej oceny zdrowia zainteresowanego prokuratora, lecz wyłącznie od ustaleń medycznych poczynionych przez orzecznika lub komisję lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prokurator Generalny ocenił moc dowodową załączonej przez Odwołującego się dokumentacji medycznej, a także wydanych orzeczeń, w tym orzeczenia komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nr […] z 15 lipca 2025 r., nr akt […], które wykazało, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 września 2024 r., nr akt […] o braku trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków prokuratora. I NO 47/25 4 Pismem oznaczonym datą 23 października 2025 r. Odwołujący się wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 70 § 1 p.u.s.p. w zw. z art. 127 § 1 p.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowej ocenie przy badaniu przesłanek zdrowotnych załączonej do akt dokumentacji lekarskiej i błędnym przyjęciu, że jego stan zdrowia nie uniemożliwia dalszego pełnienia obowiązków prokuratora; - art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (dalej: „u.KRS”) w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej i dbałości o słuszny interes strony, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w konsekwencji czego doszło do wydania decyzji bez upewnienia się, że strona zapoznała się z kluczowym dokumentem w sprawie i złożyła do niego ewentualne dalsze dokumenty, niezbędne dla poczynienia prawidłowych ustaleń w sprawie; - art. 33 ust. 1 u.KRS w zw. z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez wydanie decyzji Prokuratora Generalnego z 25 września 2025 r., pomimo braku zweryfikowania, czy decyzja komisji Lekarskiej z 15 lipca 2025 r. została doręczona Odwołującemu się, co pozbawiło go możliwości obrony jego praw, a także możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przed wydaniem decyzji przez Prokuratora Generalnego i pominięcie w tej ocenie dodatkowej, posiadanej przez Odwołującego się, dokumentacji medycznej; - art. 68 ust. 1 Konstytucji, poprzez naruszenie gwarancji ochrony zdrowia, w sytuacji gdy decyzja Prokuratora Generalnego, oparta, wskutek naruszenia procedury administracyjnej, na nieaktualnym i niepełnym materiale dowodowym (medycznym), jest nieadekwatna do rzeczywistego stanu jego zdrowia, a dalsze wykonywanie czynności prokuratora może doprowadzić do pogłębienia stwierdzonych schorzeń. Podnosząc powyższe zarzuty, Odwołujący się wniósł: I NO 47/25 5 - o uchylenie w całości decyzji Prokuratora Generalnego z […] r. a następnie orzeczenie o trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił; - względnie o uchylenie decyzji Prokuratora Generalnego z […] r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; - wyjątkowo, na podstawie art. 227 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z odpowiednio stosowanymi przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, w celu wykazania rażącego naruszenia prawa w postępowaniu przed Prokuratorem Generalnym, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z 9 października 2025 r. wraz z historią zdrowia i choroby z 3 września 2025 r., numer kartoteki […], a także z karty informacyjnej szpitala z 6 października 2025 r. wraz z wynikiem konsultacji z 1 października 2025 r.; - o zasądzenie od Prokuratora Generalnego na rzecz Odwołującego się kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Odwołujący się wskazał, że pismem z 19 maja 2025 r. Departament Orzecznictwa Lekarskiego Centrali Ubezpieczeń Społecznych poinformował go, iż sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Komisję Lekarską. W wyniku tego podjęte zostały nowe czynności, w tym 4 lipca 2025 r. przeprowadzono badanie Odwołującego się. Od tego czasu nie był informowany o żadnych dalszych czynnościach i nie doręczono mu nowej decyzji wraz z uzasadnieniem. Zdaniem Odwołującego się, brak zachowania prawidłowości procedowania pozbawił go możliwości obrony jego praw poprzez m.in. przedłożenie istotnej dla rozpoznania sprawy dokumentacji medycznej. Pismem oznaczonym datą 24 października 2025 r. odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł również pełnomocnik Odwołującego się. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego tj.: 1. art. 33 ust. 1 u.KRS w zw. z art. 127 § 1 p.p., które to miało istotny wpływ na wynik sprawy przez niewystarczająco wszechstronne i precyzyjne rozważenie dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności dokumentacji medycznej, tj. […], w tym również ich związku, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń I NO 47/25 6 faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, kształtujących jej treść, polegających na ustaleniu, iż względem osoby Odwołującego się nie zaszła trwała niezdolność do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił, a to wobec treści orzeczenia komisji lekarskiej ZUS; 2. art. 70 § 1 p.u.s.p. w zw. z art. 127 § 1 p.p., poprzez odmowę przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku, mimo istnienia obiektywnych przesłanek, którym Prokurator Generalny nie nadał właściwego znaczenia wskutek dokonania błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie oraz obdarzenia walorem wiarygodności orzeczenia komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 lipca 2025 r., w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, logiki i prawidłowego rozumowania, w sytuacji, gdy z pozostałego materiału dowodowego w postaci obszernej dokumentacji lekarskiej przedłożonej przez Odwołującego się wynika jednoznacznie, że jest on trwale niezdolny do pracy na stanowisku prokuratora; 3. art. 70 § 1 p.u.s.p. w zw. z art. 127 § 1 p.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało odmową przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku wobec treści orzeczenia komisji Lekarskiej ZUS o braku trwałej niezdolności do pracy na stanowisku prokuratora, podczas gdy: 1. orzeczenie komisji Lekarskiej ZUS o braku trwałej niezdolności do pracy na stanowisku prokuratora, nie stanowi jedynej podstawy do wydania takiej decyzji, szczególnie w przypadku uwzględnienia pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym dokumentacji medycznej i orzeczniczej, tj.: […] itd.; 2. orzeczenie komisji lekarskiej ZUS jest środkiem dowodowym w postępowaniu dotyczącym przeniesienia prokuratora w stan spoczynku, a jego moc dowodowa podlega ocenie Prokuratora Generalnego pod kątem wiarygodności i miarodajności, szczególnie, gdy budzi wątpliwości, z uwagi na sprzeczność z dokumentacją lekarską zgromadzoną w sprawie; 3. w sprawie zachodziły podstawy do przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku, na podstawie art. 70 § 1 p.u.s.p. w zw. z art. 127 § 1 p.p.; I NO 47/25 7 4. chorobę lub utratę sił uniemożliwiającą służbę dłużej niż rok należy poczytywać za powodującą trwałą niezdolność do pełnienia obowiązków prokuratora; 5. art. 67 ust. 1 Konstytucji, poprzez bezzasadną odmowę przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku, a tym samym pozbawienie go prawa do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik Odwołującego się wniósł, o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji Prokuratora Generalnego w całości i orzeczenie na podstawie art. 70 § 1 p.u.s.p. o przeniesieniu Odwołującego się w stan spoczynku z dniem wydania przedmiotowej decyzji tj. z dniem […] r., względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania Prokuratorowi Generalnemu; 2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii zespołu biegłych specjalistów: okulisty, psychologa, psychiatry; 3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w niniejszym odwołaniu oraz zgromadzonych w aktach sprawy, tj.: a. dowodu z dokumentów: - karta informacyjna z okresu […] r., - wynik konsultacji z […] r., - zaświadczenie lekarskie z […] r.; b. dowodu z przesłuchania Odwołującego się na okoliczność ustalenia, iż z uwagi na stan zdrowia, jest trwale niezdolny do pełnienia obowiązków prokuratora, a więc spełnia przesłanki do przeniesienia go w stan spoczynku; 4. zasądzenie od organu na rzecz Odwołującego się kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika profesjonalnego za obie instancje według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w postępowaniu o przeniesienie prokuratora w stan spoczynku na podstawie art. 127 p.p. w zw. z art. 70 p.u.s.p. – Prokurator Generalny jest obowiązany ocenić moc dowodową orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub komisji Lekarskiej I NO 47/25 8 Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącego trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków prokuratora. Przeniesienie prokuratora w stan spoczynku nie następuje z mocy prawa, lecz w wyniku decyzji właściwego organu, wydanej na wniosek uprawnionego podmiotu (prokuratora lub prokuratora przełożonego). Kompetencję do jej wydania ustawodawca, w myśl art. 73 § 1 p.u.s.p., przyznał zaś Prokuratorowi Generalnemu, a nie z lekarzowi orzecznikowi lub komisji lekarskiej ZUS. Zasadnicze znaczenie dla nabycia przez prokuratora uprawnień w tym zakresie ma spełnienie materialnoprawnej przesłanki, jaką jest trwała niezdolność do pełnienia obowiązków prokuratorskich z powodu choroby lub utraty sił. Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydane w opisanym wyżej trybie nie jest przy tym decyzją administracyjną korzystającą z przymiotu prawomocności i wiążącą inne organy, w szczególności Prokuratora Generalnego. Jest ono jedynie środkiem dowodowym w postępowaniu toczącym się z wniosku uprawnionego podmiotu o przeniesienie prokuratora w stan spoczynku, a jego moc dowodowa podlega ocenie przy podejmowaniu decyzji w kontekście całokształtu materiału dowodowego sprawy. Prokuratora w stan spoczynku przenosi bowiem Prokurator Generalny, a nie lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Powyższe oznacza, że Prokurator Generalny ma możliwość poddania zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowej ocenie w zakresie wiarygodności oraz miarodajności, nie ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że takie orzeczenie zapadło. W niniejszej sprawie początkowo orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych były wydane z naruszeniem prawa, tj. bez wymaganych uzasadnień. Odwołujący się wnosząc sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie znał argumentacji, jaką kierował się lekarz przy ocenie jego zdolności do pełnienia obowiązków prokuratora. Dopiero następczo, na skutek przeprowadzonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie nadzoru kontroli – prawidłowość procedowania sprawy Odwołującego się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych została zakwestionowana. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Jednakże I NO 47/25 9 Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wydał nowego prawidłowego orzeczenia, od którego przysługiwałby Odwołującemu się sprzeciw, a jedynie uzupełnił już wydane orzeczenia o uzasadnienia. Co więcej, tychże uzupełnionych orzeczeń – Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie doręczył Odwołującemu się. Powyższe zachowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podaje w wątpliwość rzetelność dokonywanej oceny stanu zdrowia Odwołującego się przez lekarzy orzeczników, którzy nie uzasadnili swoich twierdzeń od razu, a po czasie. W konsekwencji takowe uzasadnienie może odbiegać od stanu faktycznego z dnia pierwotnego badania. Zdaniem Odwołującego się, Prokurator Generalny w swoim rozstrzygnięciu dopuścił się on naruszenia art. 70 § 1 p.u.s.p. w zw. z art. 127 § 1 p.p. – przede wszystkim, poprzez odmowę przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku, mimo istnienia obiektywnych przesłanek, którym Prokurator Generalny nie nadał właściwego znaczenia wskutek dokonania błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie oraz obdarzenia walorem wiarygodności orzeczenia komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 lipca 2025 r. w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, logiki i prawidłowego rozumowania, w sytuacji, gdy z pozostałego materiału dowodowego w postaci obszernej dokumentacji lekarskiej przedłożonej przez Odwołującego się wynika jednoznacznie, że jest on trwale niezdolny do pracy na stanowisku prokuratora. Ponadto, ww. przepisy naruszył również poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące odmową przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku wobec treści orzeczenia komisji lekarskiej ZUS, podczas gdy orzeczenie to nie stanowi podstawy do wydania takiej decyzji, w szczególności uwzględniając pozostałe dowody w sprawie, w tym dokumentację medyczną. Co więcej, ww. orzeczenie jest jedynie jednym ze środków dowodowych w postępowaniu dotyczącym przeniesienia prokuratora w stan spoczynku i podlega ono ocenie Prokuratora Generalnego pod kątem wiarygodności i miarodajności, w szczególności gdy budzi wątpliwości z uwagi na sprzeczność z dokumentacją medyczną. Prokurator Generalny nie uznał również, iż chorobę lub utratę sił uniemożliwiającą pełnienie obowiązków prokuratora przez okres dłużej niż rok należy poczytywać za powodującą trwałą niezdolność do pełnienia ww. służby. I NO 47/25 10 W zaskarżanej decyzji Prokurator Generalny dopuścił się także naruszenia art. 67 ust. 1 Konstytucji – poprzez bezzasadną odmowę przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku, a tym samym pozbawienie go prawa do zabezpieczenia społecznego. Naruszeniu uległy także przepisy postępowania, a tj. art. 33 ust. 1 u.KRS w zw. z art. 127 § 1 p.p., które to miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewystarczająco wszechstronne i precyzyjne rozważenie dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności dokumentacji medycznej, w tym również ich związku, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, kształtujących jej treść, polegających na ustaleniu, iż względem jego osoby nie zaszła trwała niezdolność do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił, a to wobec treści orzeczenia komisji lekarskiej ZUS. Pismem oznaczonym datą 5 grudnia 2025 r. Prokurator Generalny wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na mocy art. 127 § 1 p.p. do prokuratorów stosuje się odpowiednio przepisy art. 69-71, art. 73, art. 74, art. 76, art. 85 § 4, art. 94d-94g, art. 99-102 i art. 104 p.u.s.p., jeżeli przepisy Prawa o prokuraturze nie stanowią inaczej. Przewidziane w p.u.s.p. uprawnienia Krajowej Rady Sądownictwa i Ministra Sprawiedliwości przysługują w stosunku do prokuratorów Prokuratorowi Generalnemu, a uprawnienia kolegiów i prezesów właściwych sądów – właściwym prokuratorom przełożonym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że Prokurator Generalny jest uprawniony do samodzielnego ustalania kryteriów, którymi kieruje się podejmując decyzję o przeniesieniu lub odmowie przeniesienia prokuratora w stan spoczynku, a zasadność ich przyjęcia nie podlega merytorycznej ocenie Sądu Najwyższego, który poddaje kontroli jedynie zgodność decyzji z prawem (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 26 września 2017 r., III PO 8/17). Nie oznacza to jednak dowolności, bowiem uzasadnienie decyzji w przedmiotowej sprawie powinno I NO 47/25 11 zawierać motywy, którymi kierował się Prokurator Generalny, odmawiając przeniesienia prokuratora w stan spoczynku. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony, bowiem zaskarżona decyzja zawierała argumentację, opartą na ocenie orzeczenia komisji lekarskiej, która przemawiała za odmową przeniesienia Odwołującego się w stan spoczynku. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem przeniesienia prokuratora w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 p.u.s.p. w zw. z art. 127 § 1 p.p. jest trwała niezdolność do pełnienia obowiązków z powodu choroby lub utraty sił, środkiem dowodowym potwierdzającym tę okoliczność jest orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a w razie złożenia sprzeciwu od tego orzeczenia – orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Bez wskazanego w treści tego przepisu orzeczenia, nie jest możliwe wydanie pozytywnej decyzji przez Prokuratora Generalnego. Oczywiste jest przy tym, że przy podejmowaniu decyzji Prokurator Generalny może również korzystać z innych dowodów, które podlegają jego swobodnej ocenie. W niniejszej sprawie Prokurator Krajowy skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zbadanie zdolności Odwołującego się do pełnienia obowiązków prokuratora. Lekarz Orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w orzeczeniu z 18 września 2024 r., nr akt […] w wyniku rozpatrzenia sprawy stwierdził, że prokurator nie jest trwale niezdolny do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił. W wyniku sprzeciwu wniesionego od powyższego orzeczenia, komisja lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr […] Oddział w K. w składzie trzech lekarzy 4 listopada 2024 r., nr akt […], stwierdziła, że Odwołujący się nie jest trwale niezdolny do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił. Prokurator Krajowy zainicjował również przeprowadzenie kontroli w trybie nadzoru Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie. Przeprowadzona kontrola wykazała, że orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 4 listopada 2024 r. nie zawiera uzasadnień ustaleń orzeczniczych. Wobec powyższego, Naczelny Lekarz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skierował sprawę do ponownego rozpoznania. W konsekwencji, I NO 47/25 12 Komisja lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr […] Oddział w K. 15 lipca 2025 r. wydała ponownie orzeczenie w którym orzekła, że Odwołujący się nie jest trwale niezdolny do pełnienia obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił. Ze względu na powyższe okoliczności zarzut naruszenia art. 70 § 1 p.u.s.p., należało uznać za nietrafny. Prokurator Generalny miał prawo dokonać samodzielnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ostatecznie przyznać walor wiarygodności opinii lekarskiej wyrażonej zarówno w orzeczeniu lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z 18 września 2024 r., nr akt […], jak też komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr […] Oddział w K. 15 lipca 2025 r. Sam fakt, że w ocenie Odwołującego się przedstawiona przez niego dokumentacja lekarska podważa prawidłowość orzeczenia komisji Lekarskiej stanowi jedynie polemikę z tym orzeczeniem. Prokurator Generalny ma prawo ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy i uznać, że stanowisko wyrażone w orzeczeniu jest prawidłowe, mimo dokumentacji złożonej przez Odwołującego się. Istotne jest jednak, aby ocena ta znalazła wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Sam fakt przebywania Odwołującego się na zwolnieniu lekarskim powyżej roku nie jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że jest on trwale niezdolny do wykonywania obowiązków prokuratora. Sama niezdolność i jej okres nie przekładają się na obowiązek przeniesienia prokuratora w stan spoczynku (wyrok Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2018 r., III PO 19/17). Artykuł 71 ust. 1 p.u.s.p. przewidujący możliwość przeniesienia sędziego w stan spoczynku, jeżeli z powodu choroby lub płatnego urlopu dla poratowania zdrowia nie pełnił służby przez okres roku został uchylony mocą ustawy z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017, poz. 1452). Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 u.KRS. Prokurator Generalny podjął decyzję po wszechstronnym rozważeniu sprawy, co potwierdza przedłożona dokumentacja w aktach sprawy i uzasadnienie samej decyzji. Prokurator Generalny przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, w tym zwrócił się o przeprowadzenie kontroli w trybie nadzoru Prezesa Zakładu I NO 47/25 13 Ubezpieczeń Społecznych nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie. Poddał ocenie moc dowodową załączonej dokumentacji medycznej Odwołującego się, a także orzeczenia komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nr […] z 15 lipca 2025 r., nr akt […], które wykazało, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 września 2024 r., nr akt […] o braku trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków prokuratora. Zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, również należy uznać za chybiony. Odwołanie można wnieść z powodu sprzeczności uchwały z prawem, a zatem zarówno z prawem materialnym, jak i z przepisami postępowania. Nie mogą być to jednak przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż tych przepisów w niniejszym postępowaniu nie stosuje się (art. 127 p.p. w zw. z art. 70 p.u.s.p. w zw. z art. 2 u. KRS). Ponadto, z analizy akt sprawy wnika, że pismem oznaczonym datą 8 września 2025 r. Odwołujący się został poinformowany przez Zastępcę Dyrektora Biura Kadr Prokuratury Krajowej, o uzyskaniu orzeczenia komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanym w trybie nadzoru wraz z uzasadnieniem. Zarzuty naruszenia art. 67 ust. 1 i art. 68 ust. 1 Konstytucji również okazały się niezasadne. Zgodnie z art. 67 § 1 Konstytucji, obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. W niniejszej sprawie nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia ww. przepisu. Odwołujący się jest czynnym prokuratorem i posiada zabezpieczenie na czas choroby wynikające z ustawowych uregulowań. Z tych samych względów niezasadny jest zarzut art. 68 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Z analizy sprawy wynika, że Odwołujący się przebywa na zwolnieniu lekarskim, korzysta z porad lekarskich, a zatem jego prawo do ochrony zdrowia zastało zapewnione. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. art. 44 ust. 3 u.KRS w zw. z art. 73 § 2 p.u.s.p. w zw. z art. 127 § 1 p.p. I NO 47/25 14 [a.ł] Paweł Księżak Joanna Lemańska Maria Szczepaniec
Pełny tekst orzeczenia
I NO 47/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.