Orzeczenie · 2025-12-09

I NKRS 36/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-09
SNinneustrój sądówWysokanajwyższy
sędziaKrajowa Rada SądownictwaSąd Najwyższyprawo o ustroju sądów powszechnychuchwałaodwołanieuzasadnieniewiek emerytalny

Sąd Najwyższy w składzie Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca), Tomasz Demendecki i Adam Redzik rozpoznał sprawę z odwołania sędziego X. Y. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr [...] z dnia [...] 2025 r., dotyczącej dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku. KRS, na podstawie art. 69 § 1b ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego X. Y., mimo pozytywnej opinii Prezesa Sądu Okręgowego w R. i zaświadczeń lekarskich o zdolności do pełnienia urzędu. Sędzia X. Y. zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie Konstytucji, ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy o KRS, w tym brak wszechstronnego rozważenia sprawy i niewłaściwe uzasadnienie. Sąd Najwyższy, badając zgodność uchwały z prawem, stwierdził naruszenie art. 33 ust. 1 i art. 42 ust. 1 u.KRS, wskazując na brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego przez KRS, w tym nieuwzględnienie statystyk orzeczniczych i odmiennej opinii zespołu członków KRS. Sąd podkreślił, że uzasadnienie uchwały nie wykazało, dlaczego interes wymiaru sprawiedliwości lub ważny interes społeczny nie uzasadniają dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego. Zarzut naruszenia art. 180 ust. 1 Konstytucji RP uznano za niezasadny. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Krajowej Radzie Sądownictwa, nakazując uwzględnienie przedstawionych poglądów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa w sprawach dotyczących dalszego zajmowania stanowiska przez sędziów, wymogi wszechstronnego rozważenia sprawy i pogłębionego uzasadnienia przez KRS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury przed KRS i Sądem Najwyższym w zakresie przedłużania kadencji sędziów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwała Krajowej Rady Sądownictwa odmawiająca sędziemu dalszego zajmowania stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku 65 lat jest zgodna z prawem, w szczególności czy została podjęta po wszechstronnym rozważeniu sprawy i czy jej uzasadnienie jest wystarczające?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała Krajowej Rady Sądownictwa była sprzeczna z prawem z powodu braku wszechstronnego rozważenia sprawy i niewystarczającego uzasadnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że KRS nie dokonała wszechstronnej analizy materiału dowodowego, nie uwzględniła w pełni opinii Prezesa Sądu Okręgowego ani statystyk orzeczniczych sędziego, a uzasadnienie uchwały było lakoniczne i nie wykazało braku interesu wymiaru sprawiedliwości lub ważnego interesu społecznego.

Czy uchwała Krajowej Rady Sądownictwa naruszyła art. 33 ust. 1 ustawy o KRS poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszyła.

Uzasadnienie

Analiza uzasadnienia uchwały w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego nie daje podstaw do stwierdzenia, że Rada w wszechstronny sposób dokonała oceny wszystkich okoliczności sprawy, w tym odmiennej opinii zespołu członków KRS.

Czy możliwość dalszego zajmowania stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku 65 lat stanowi konstytucyjnie określone prawo?

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi bezwzględnego prawa.

Uzasadnienie

Możliwość ta jest specyficznym środkiem prawnym pozwalającym Radzie na reagowanie na potrzeby wymiaru sprawiedliwości i ochronę jego dobra lub interesu społecznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
X. Y.

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznaskarżąca
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan

Przepisy (8)

Główne

p.u.s.p. art. 69 § § 1b

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

KRS może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem społecznym.

Pomocnicze

u.KRS art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

Uchwała w sprawie indywidualnej podejmowana jest po wszechstronnym rozważeniu sprawy.

u.KRS art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

Uchwała powinna być uzasadniona.

u.KRS art. 44 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

Od uchwały Rady wydanej na podstawie art. 69 § 1b p.u.s.p. przysługuje odwołanie do Sądu Najwyższego.

u.KRS art. 44 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

Sąd Najwyższy orzeka na podstawie art. 398^14 k.p.c. w zw. z art. 44 ust. 3 u.KRS.

Konstytucja RP art. 180 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nie stanowi konstytucyjnie określonego i bezwzględnego prawa możliwość dalszego zajmowania stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku przejścia w stan spoczynku.

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzasadnienie uchwały KRS. • Brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego przez KRS. • Nieuwzględnienie pozytywnej opinii Prezesa Sądu Okręgowego. • Nieuwzględnienie statystyk orzeczniczych sędziego. • Odmienność stanowiska zespołu członków KRS, która nie została należycie uzasadniona w uchwale.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 180 ust. 1 Konstytucji RP. • Brak pouczenia o sposobie zaskarżenia uchwały (uznane za niezasadne w kontekście skutecznego wniesienia odwołania).

Godne uwagi sformułowania

„w celu zweryfikowania istnienia, bądź nieistnienia tych przesłanek – dokonała analizy indywidualnej działalności orzeczniczej Pana sędziego X. Y. oraz na tle pracy sędziów orzekających w VI Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w R. za 2024 r. i stwierdziła, że brak jest ekstraordynaryjnych okoliczności przemawiających za dalszym pełnieniem urzędu sędziego przez uczestnika postępowania.” • „w interesie wymiaru sprawiedliwości leży to, aby w sądach powszechnych orzekali bardzo dobrzy sędziowie” • „uznaniowość Rady jest ograniczona kryteriami wskazanymi expressis verbis w art. 69 § 1b p.u.s.p.”

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący, sprawozdawca

Tomasz Demendecki

członek

Adam Redzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa w sprawach dotyczących dalszego zajmowania stanowiska przez sędziów, wymogi wszechstronnego rozważenia sprawy i pogłębionego uzasadnienia przez KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przed KRS i Sądem Najwyższym w zakresie przedłużania kadencji sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustrojowej – niezależności sądownictwa i procedur związanych z pracą sędziów, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Sąd Najwyższy kontroluje decyzje KRS: czy sędzia musi odejść na emeryturę?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst