Orzeczenie · 2026-01-21

I KZP 4/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-01-21
SNKarneinneWysokanajwyższy
Skarb Państwareprezentacjaodszkodowaniezadośćuczynienieosoby represjonowaneSąd Najwyższypostępowanie cywilneprokurator

Wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dotyczył rozbieżności w wykładni przepisów prawa występujących w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych. Zagadnienie prawne skupiało się na postępowaniach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, o których mowa w ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, w stanie prawnym ukształtowanym przez nowelizację z dnia 7 lipca 2023 r. Kluczowe pytania dotyczyły tego, czy Skarb Państwa jest stroną w tych postępowaniach, a jeśli tak, to czy jest reprezentowany przez prokuratora, czy też na ogólnych zasadach właściwych dla postępowania cywilnego. Po rozpatrzeniu wniosku, skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego postanowił odmówić podjęcia uchwały w tej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, czy Sąd Najwyższy podjął uchwałę w sprawie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniach dotyczących osób represjonowanych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy odmowy podjęcia uchwały, co oznacza brak rozstrzygnięcia merytorycznego w kwestii reprezentacji Skarbu Państwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w stanie prawnym ukształtowanym przez ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw w postępowaniu w przedmiocie odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, Skarb Państwa jest jego stroną?

Odpowiedź sądu

Odmowa podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie statusu prawnego Skarbu Państwa jako strony w postępowaniach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie dla osób represjonowanych.

Czy Skarb Państwa jako strona jest reprezentowany w postępowaniu, o którym mowa w pkt 1 niniejszego wniosku, a jeśli tak, czy reprezentację tę wykonuje prokurator, czy powinna być ona określona na ogólnych zasadach właściwych dla postępowania cywilnego?

Odpowiedź sądu

Odmowa podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie sposobu reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie dla osób represjonowanych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa podjęcia uchwały

Przepisy (6)

Główne

u.SN art. 83 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.o.n.o. art. 8

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Pomocnicze

u.o.n.o. art. 8 § ust. 3

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

k.p.c. art. 67 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.k. art. 558

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Anna Dziergawka

członek

Paweł Kołodziejski

członek

Adam Roch

członek

Stanisław Stankiewicz

sprawozdawca

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, czy Sąd Najwyższy podjął uchwałę w sprawie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniach dotyczących osób represjonowanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy podjęcia uchwały, co oznacza brak rozstrzygnięcia merytorycznego w kwestii reprezentacji Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją Skarbu Państwa w specyficznych postępowaniach dotyczących osób represjonowanych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym procesowym i odszkodowaniach.

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął kluczowej kwestii reprezentacji Skarbu Państwa w sprawach o odszkodowania dla represjonowanych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst