I KZP 33/2001

POSTANOWIENIE Z DNIA 29 STYCZNIA 2002 R. I KZP 33/2001 Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w sytuacji, w której po- stępowanie karne zostaje warunkowo umorzone, pozostaje fakultatywny. Przepis art. 67 § 3 in fine k.k. jest bowiem w zakresie orzekania tego środ- ka karnego przepisem szczególnym w stosunku do art. 42 § 2 k.k. i wyłą- cza stosowanie tego ostatniego w zakresie przez siebie objętym, a więc przy warunkowym umorzeniu postępowania. Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. Sędziowie SN: A. Deptuła (sprawozdawca), E. Strużyna. Zastępca Prokuratora Generalnego: R. Stefański. Sąd Najwyższy w sprawie Władysława B., po rozpoznaniu, przeka- zanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Okręgowy w T., posta- nowieniem z dnia 29 października 2001 r., zagadnienia prawnego wymaga- jącego zasadniczej wykładni ustawy: „Czy użyte w art. 67 § 3 k.k. sformułowanie «może» odnosi się także do zakazu prowadzenia pojazdów wymienionego w art. 39 pkt 3 k.k?” p o s t a n o w i ł o d m ó w i ć podjęcia uchwały. U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem przekazanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. pytania prawnego może być tylko takie zagadnienie prawne, które wymaga zasad- 2 niczej wykładni ustawy. Oznacza to, że sąd odwoławczy nie może skorzy- stać z uprawnienia tego w sytuacji, gdy przepisy mające podlegać owej wykładni są sformułowane w sposób jasny i nie nastręczają żadnych trud- ności interpretacyjnych. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie w związku z wystąpieniem Sądu Okręgowego w T. Przepis art. 67 § 3 k.k. jest sformułowany jasno i jego wykładnia do- konywana według reguł znaczeniowych języka daje jednoznaczne ustale- nie zawartego w nim uregulowania. Przyznaje to sam Sąd Okręgowy w T. Zresztą samo ujęcie pytania dobitnie o tym świadczy. Proste odczytanie tego przepisu, bez konieczności przeprowadzania jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych, prowadzi do stwierdzenia fakultatywności środka karne- go – zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wobec sprawcy, w stosunku którego warunkowo umorzono postępowanie. Materialnoprawne warunki orzeczenia tego zakazu precyzuje art. 42 § 1 k.k. Chodzi zatem o to, że sąd może orzec taki zakaz nie w każdej sprawie, w której warunkowo umarza postępowanie, lecz jedynie wtedy, gdy warunkowo umarza postępowanie wobec osoby uczestniczącej w ru- chu drogowym, za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Maksymalny okres, na jaki zakaz ten może być orzeczony, wynosi 2 lata, lecz oczywiście nie dłużej niż okres próby, gdy próba została orzeczona na czas krótszy niż 2 lata (§ 3 w związku z § 1 art. 67 k.k.). Wprowadzony ustawą z dnia 14 kwietnia 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny (Dz. U. Nr 48, poz. 548) nowy typ przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w postaci prowadzenia w stanie nietrzeź- wości lub pod wpływem środka odurzającego pojazdów (art. 178a § 1 i 2 k.k.) niczego w tej materii nie zmienił. Zakaz prowadzenia pojazdów me- chanicznych w sytuacji, w której postępowanie karne zostaje warunkowo umorzone, pozostaje fakultatywny. Przepis art. 67 § 3 in fine k.k. jest bo- 3 wiem w zakresie orzekania tego środka karnego przepisem szczególnym w stosunku do art. 42 § 2 k.k. i wyłącza stosowanie tego ostatniego w zakre- sie przez siebie objętym, a więc przy warunkowym umorzeniu postępowa- nia. Znaczenie tego zakazu polega na tym, iż czyni on możliwym stoso- wanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania wobec dotychczas niekaranych sprawców nieumyślnego spowodowania wypadku komunika- cyjnego, który nie pociągnął za sobą poważnych następstw (art. 177 § 1 k.k.) ani też nie zachodzą przesłanki surowszej karalności określone w art. 178 § 1 k.k. Skoro zatem treść przepisu art. 67 § 3 k.k. jest jasna i nie powoduje rozbieżnych interpretacji ani w praktyce, ani i w doktrynie, to brak jest pod- staw do dokonywania wykładni w trybie art. 441 § 1 k.k. (clara non sunt interpretanda).