Orzeczenie · 2021-06-14

I KS 6/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-06-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnejazda po alkoholuSąd Najwyższyskarga kasacyjnawarunkowe umorzeniezasada ne peiusalkomatpostępowanie karne

Sprawa dotyczyła skargi obrońcy E.M. na wyrok Sądu Okręgowego w S., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w S. umarzający postępowanie karne warunkowo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy pierwotnie warunkowo umorzył postępowanie karne wobec E.M. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, uznając winę i społeczną szkodliwość czynu za nieznaczne. Prokurator zaskarżył ten wyrok, podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy, uznając, że stopień winy i społecznej szkodliwości czynu jest znaczny, co wyklucza warunkowe umorzenie, uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na zasadę ne peius (zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego w postępowaniu odwoławczym). Obrońca E.M. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez nieuzasadnione uchylenie wyroku, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii sprawności alkomatu i przesłuchania policjantów. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty nie były zasadne. Podkreślono, że Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę w granicach podniesionych zarzutów, a podniesione przez obrońcę kwestie nie mogły stanowić podstawy zarzutu naruszenia art. 437 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy zaakceptował stanowisko Sądu Okręgowego co do konieczności wydania wyroku kasatoryjnego w sytuacji zaskarżenia wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady ne peius w kontekście wyroków warunkowo umarzających postępowanie karne oraz zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia wyroku warunkowo umarzającego przez prokuratora i skargi obrońcy na wyrok sądu odwoławczego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez nieuzasadnione uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji, który warunkowo umorzył postępowanie karne, w sytuacji gdy skarżący domagał się uzupełnienia materiału dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie naruszył art. 437 § 2 k.p.k. Skarga kasacyjna nie mogła być oparta na zarzucie zaniechania uzupełnienia materiału dowodowego przez sąd odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznaje skargę w granicach podniesionych zarzutów. Zarzut naruszenia art. 437 k.p.k. nie mógł być oparty na rzekomych zaniechaniach sądu odwoławczego w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, zwłaszcza gdy oskarżona i jej obrońca nie sygnalizowali takiej potrzeby w toku postępowania.

Czy sąd odwoławczy, w sytuacji gdy wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne został zaskarżony przez prokuratora, może wydać wyrok kasatoryjny, mimo zasady ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy może wydać wyrok kasatoryjny w takiej sytuacji, jeśli uzna, że konieczne jest wydanie wyroku skazującego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zaakceptował stanowisko Sądu Okręgowego, że wydanie wyroku kasatoryjnego jest konieczne, gdy zaskarżono wyrok warunkowo umarzający postępowanie, aby umożliwić sądowi II instancji wydanie wyroku skazującego, co nie prowadzi do utraty przez oskarżonego prawa do postępowania dwuinstancyjnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić skargę
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznaoskarżona
obrońca E. M.inneskarżący
prokuratororgan_państwowyskarżący

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada ne peius – zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy uznał, że zasada ta nie wyklucza wydania wyroku kasatoryjnego w sytuacji zaskarżenia wyroku warunkowo umarzającego.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł być oparty na zaniechaniu uzupełnienia materiału dowodowego.

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego. Sąd Najwyższy odniósł się do tego przepisu w kontekście oceny społecznej szkodliwości czynu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 539e § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb posiedzenia Sądu Najwyższego.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Zakres rozpoznania apelacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozpoznaje skargę w granicach podniesionych zarzutów.

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy odniósł się do zakresu rozpoznania skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę w granicach podniesionych zarzutów. • Zarzut naruszenia art. 437 k.p.k. nie mógł być oparty na zaniechaniu uzupełnienia materiału dowodowego przez sąd odwoławczy. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że konieczne jest wydanie wyroku skazującego, mimo zasady ne peius, w sytuacji zaskarżenia wyroku warunkowo umarzającego.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez nieuzasadnione i przedwczesne uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji. • Sąd odwoławczy nie rozpoznał w sposób rzetelny i całościowy środka odwoławczego i nie wyjaśnił okoliczności podnoszonych w apelacji prokuratora, które wymagały przeprowadzenia dowodów (sprawność alkomatu, przesłuchanie policjantów).

Godne uwagi sformułowania

zasada ne peius • nie mógł wydać wyroku skazującego • stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonej należy ocenić jako znaczne, co wyklucza (wobec niej) warunkowe umorzenie postępowania • Sąd Najwyższy rozpoznaje ją tylko w granicach podniesionych zarzutów • nie mogą być podstawą postawienia w skardze zarzutu naruszenia art. 437 k.p.k. te (rzekome) zaniechania Sądu odwoławczego w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego sprawy

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne peius w kontekście wyroków warunkowo umarzających postępowanie karne oraz zakres rozpoznania skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia wyroku warunkowo umarzającego przez prokuratora i skargi obrońcy na wyrok sądu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii procesowych w prawie karnym, takich jak zasada ne peius i zakres rozpoznania skargi kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy można skazać po warunkowym umorzeniu? Kluczowa interpretacja zasady ne peius.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst