I KO 45/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkazany T.M. złożył trzeci wniosek o wznowienie postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. Skazany powołał się na nowe dowody z zagranicznych postępowań administracyjnych i podatkowych (niemieckich, litewskich, czeskich) oraz zeznania świadków, które miały świadczyć o jego niewinności. Wniosek został złożony na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając, że przedstawione dowody nie spełniają kryterium nowości, ponieważ były znane stronie lub sądowi w toku postępowania. Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu zapobieganie pozostawaniu w obrocie prawnym orzeczeń błędnych w świetle nowych faktów, a nie ponowną kontrolę orzeczenia. Sąd Najwyższy nie znalazł również podstaw do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., odrzucając argument o wystąpieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w związku z brakiem obrońcy. Sąd wskazał, że skazany, będąc adwokatem, sam sporządził wniosek, co podważa jego twierdzenia o niemożności prowadzenia obrony z powodu stanu zdrowia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nowych dowodów' w kontekście wznowienia postępowania karnego (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz przesłanek wznowienia postępowania z urzędu z powodu braku obrońcy (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.).
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego, gdzie dowody były znane stronie, ale oddalone.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dowody ujawnione po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, które były znane stronie lub sądowi w toku postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dowody te nie spełniają kryterium nowości wymaganego przez art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że 'nowe dowody' w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. muszą być nieznane nie tylko sądowi, ale również stronie przed datą uprawomocnienia się orzeczenia. Oddalenie wniosku dowodowego w toku postępowania nie czyni dowodu nieznanym stronie.
Czy sąd powinien wszcząć postępowanie wznowieniowe z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z sygnalizacją wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak obrońcy w warunkach obrony obligatoryjnej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku nie było podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dla stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie wystarczy samo istnienie przesłanek obrony obligatoryjnej, lecz konieczne jest sądowe uznanie jej potrzeby. Sąd ocenia zdolność oskarżonego do samodzielnej obrony, a w tym przypadku skazany, będąc adwokatem, sam sporządził wniosek, co podważa jego twierdzenia o niemożności prowadzenia obrony z powodu stanu zdrowia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 540 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawę wznowienia postępowania stanowią ujawnione po jego zakończeniu dowody świadczące o niewinności skazanego lub o jego skazaniu za przestępstwo, które nie stanowiło przestępstwa. Dowody te muszą być 'nowe', czyli nieznane sądowi i stronie w dacie uprawomocnienia się orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie, jeżeli stwierdził wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za oszustwo.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Podstawa skazania za czyn ciągły.
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za usiłowanie przestępstwa.
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody.
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 10
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - brak obrońcy w warunkach obrony obligatoryjnej.
k.p.k. art. 79 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki obrony obligatoryjnej.
k.p.k. art. 79 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki obrony obligatoryjnej.
k.p.k. art. 639
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania o wznowienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dowody przedstawione przez skazanego nie spełniają kryterium nowości w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. • Skazany nie wykazał, że dowody były mu nieznane przed datą uprawomocnienia się orzeczenia. • Oddalenie wniosku dowodowego w toku postępowania nie czyni dowodu nieznanym stronie. • Nie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu z powodu braku obrońcy w warunkach obrony obligatoryjnej.
Odrzucone argumenty
Istnienie nowych dowodów świadczących o niewinności skazanego. • Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. z powodu braku obrońcy w warunkach obrony obligatoryjnej.
Godne uwagi sformułowania
nie są jednak „nowymi dowodami” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. • nie były one jej znane nie tylko sądowi, ale również stronie • To, że wnioski dowodowe strony zostały oddalone, nie czyni tych dowodów nieznanymi sądowi, a tym bardziej stronie, wedle konstrukcji zwanej propter nova. • nie zaś trzecioinstancyjna kontrola zaskarżonego orzeczenia • Postawa skazanego wydaje się w tym względzie mało konsekwentna. • Sąd nie miał więc racjonalnych powodów do ewentualnego zarządzenia badań psychiatrycznych oskarżonego pod kątem przesłanek wskazanych w art. 79 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Andrzej Tomczyk
członek
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nowych dowodów' w kontekście wznowienia postępowania karnego (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz przesłanek wznowienia postępowania z urzędu z powodu braku obrońcy (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego, gdzie dowody były znane stronie, ale oddalone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji procesowej, jaką jest wznowienie postępowania, i precyzuje kryteria dopuszczalności takiego wniosku, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy 'nowe dowody' nie wystarczą do wznowienia postępowania karnego? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.