I KK 87/25

Sąd Najwyższy2025-10-07
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjapostępowanie karneśmierć stronyumorzenie postępowaniaoskarżyciel posiłkowy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci oskarżycielki posiłkowej, której nikt nie zastąpił w procesie.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżoną A. S. od zarzutu z art. 191 § 1a k.k. W trakcie postępowania kasacyjnego ustalono, że oskarżycielka posiłkowa zmarła, a nikt z osób uprawnionych nie wstąpił w jej prawa procesowe w ustawowym terminie. W związku z tym Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej J. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze uniewinniający oskarżoną A. S. od popełnienia czynu z art. 191 § 1a k.k. W toku postępowania kasacyjnego ustalono, że oskarżycielka posiłkowa J. B. zmarła w dniu […]. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego (art. 58 § 1 i § 2 w zw. z art. 61 § 1 i § 2 k.p.k.), w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego, postępowanie może być kontynuowane przez osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu, które mogą wstąpić w jego prawa w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci. Ponieważ nikt z uprawnionych nie wstąpił w prawa zmarłej oskarżycielki posiłkowej i nie podjął popierania złożonej kasacji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 58 § 2 k.p.k. w zw. z art. 61 § 2 k.p.k., umorzył postępowanie kasacyjne. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie kasacyjne podlega umorzeniu, jeśli oskarżyciel posiłkowy zmarł, a osoby uprawnione nie wstąpiły w jego prawa w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 58 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 61 § 1 i § 2 k.p.k., zgodnie z którymi w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego, postępowanie zawiesza się, a osoby uprawnione mają 3 miesiące na wstąpienie w jego prawa. Brak takiego działania skutkuje umorzeniem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżona
J. B.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 58 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 58 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 61 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 191 § § 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć oskarżycielki posiłkowej i brak wstąpienia przez osoby uprawnione w jej prawa procesowe w ustawowym terminie.

Godne uwagi sformułowania

śmierć oskarżycielki posiłkowej nie tamuje biegu postępowania, a osoby najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania. w razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, stosuje się odpowiednio art. 61 k.p.k. w razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe lub osoby pozostające na utrzymaniu zmarłego mogą wstąpić w jego prawa. Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

Skład orzekający

Anna Dziergawka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci strony (oskarżyciela posiłkowego) i braku jej zastąpienia przez osoby uprawnione."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych, ale jej stan faktyczny jest rutynowy i dotyczy głównie kwestii proceduralnych.

Śmierć strony w procesie karnym: kiedy kasacja musi zostać umorzona?

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 87/25
POSTANOWIENIE
Dnia 7 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
w sprawie A. S.
uniewinnionej od popełnienia czynu z art. 191 § 1a k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 7 października 2025 r.,
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze
z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt VI Ka 590/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 1495/22
postanowił:
1.
umorzyć postępowanie kasacyjne;
2.
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 24 czerwca 2024 roku, sygn. akt II K 1495/22 oskarżoną A. S. uniewinnił od popełnienia czynu z art. 191 § 1a k.k. oraz orzekł o kosztach sądowych.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 roku, sygn. akt VI Ka 590/24 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonej A. S., zasądził od oskarżycielki posiłkowej J. B. na rzecz oskarżonej A. S. kwotę 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym i zwolnił oskarżycielkę posiłkową J. B. od opłaty na rzecz Skarbu Państwa.
Kasację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej J. B..
Z uzyskanej od pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej informacji oraz z załączonego do akt odpisu skróconego aktu zgonu o nr […] wynika, że oskarżycielka posiłkowa J. B. zmarła w dniu […] 2025 roku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.k. śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania, a osoby najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania. Stosownie do art. 58 § 2 k.p.k. w razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, stosuje się odpowiednio art. 61 k.p.k. Przepis art. 61 § 1 zd. 1 k.p.k. stanowi z kolei, że w razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe lub osoby pozostające na utrzymaniu zmarłego mogą wstąpić w jego prawa. Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie (art. 61 § 2 k.p.k.).
W rozpatrywanej sprawie oskarżycielka posiłkowa, która była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zmarła w dniu […] 2025 roku. Zatem osoby uprawnione mogły wstąpić w jej prawa nie później niż do 3 października 2025 r. Z akt sprawy wynika, iż nikt z osób uprawnionych nie wstąpił w prawa zmarłej i nie złożył oświadczenia o przystąpieniu do procesu i popieraniu złożonej kasacji.
W zaistniałej sytuacji postępowanie kasacyjne należało umorzyć (zob. postanowienie SN z dnia 11 września 2019 r., IV KK 669/18).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 632
‎
pkt 2 k.p.k.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę