Orzeczenie · 2024-06-13

I KK 462/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-06-13
SNKarnekoszty postępowaniaWysokanajwyższy
koszty sądoweobrona z urzędupodatek VATSąd NajwyższyTrybunał Konstytucyjnywynagrodzenie adwokata

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy z urzędu skazanego T. N. o uzupełnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów obrony z urzędu. Wnioskodawca, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., SK 90/22, domagał się zasądzenia dodatkowej kwoty 360 zł plus VAT (łącznie 442,80 zł), która miałaby pokryć wynagrodzenie według stawek minimalnych dla obrońców z wyboru, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny. Stwierdził, że właściwym trybem usunięcia wadliwości konstytucyjnej orzeczenia w przedmiocie kosztów jest art. 626 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zrewidował swój wcześniejszy pogląd, zgodnie z którym nie powiększano zasądzonej kwoty o podatek VAT. Wskazał, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie można pominąć § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, który przewiduje uwzględnienie podatku VAT. Sąd uznał, że przyznana opłata w tej samej stawce co dla adwokata z wyboru powinna zostać powiększona o VAT. Podkreślono również, że nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. również uwzględnia ten aspekt, choć nie mogło być bezpośrednio zastosowane w tej sprawie ze względu na przepisy przejściowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie kosztów obrony z urzędu, uwzględnianie podatku VAT w wynagrodzeniu adwokata z urzędu, interpretacja przepisów proceduralnych w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie spraw karnych i kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu. Zastosowanie może być ograniczone przez przepisy przejściowe w nowszych rozporządzeniach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o uzupełnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów obrony z urzędu, dotyczący uwzględnienia podatku VAT, powinien być rozpoznany na podstawie art. 626 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, właściwym trybem usunięcia wadliwości konstytucyjnej wydanego orzeczenia w przedmiocie kosztów jest przepis art. 626 § 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 626 § 2 k.p.k. jest właściwym przepisem do usunięcia wadliwości konstytucyjnej orzeczenia w przedmiocie kosztów obrony z urzędu, szczególnie w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 90/22.

Czy wynagrodzenie adwokata z urzędu, zasądzane tytułem uzupełnienia kosztów obrony, powinno być powiększone o należny podatek VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wynagrodzenie powinno zostać powiększone o podatek VAT, zgodnie z interpretacją przepisów i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zrewidował swój pogląd i uznał, że przyznana opłata w tej samej stawce co dla adwokata z wyboru powinna zostać powiększona o podatek VAT, uwzględniając § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. oraz wyrok TK SK 90/22.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uzupełnienie rozstrzygnięcia o koszty
Strona wygrywająca
adw. J. C.

Strony

NazwaTypRola
T. N.osoba_fizycznaskazany
adw. J. C.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
Skarb Państwaorgan_państwowypodmiot zobowiązany do zapłaty kosztów

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 626 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uzupełnienia orzeczenia w przedmiocie kosztów obrony z urzędu w celu usunięcia wadliwości konstytucyjnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 4 ust. 3

Wskazuje na konieczność uwzględnienia podatku VAT przy ustalaniu opłat.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Wspiera argumentację o konieczności uwzględnienia VAT.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 24

Przepis przejściowy, który nie pozwolił na bezpośrednie zastosowanie nowego rozporządzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 90/22 wskazał na możliwość konwalidacji orzeczeń w przedmiocie kosztów obrony w zwykłym toku postępowania. • Przepisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości dotyczące kosztów pomocy prawnej z urzędu powinny być interpretowane w sposób uwzględniający podatek VAT. • Zasądzona kwota powinna być równa stawkom dla obrońców z wyboru, powiększona o VAT.

Godne uwagi sformułowania

rewizja swojego poglądu • wadliwości konstytucyjnej wydanego orzeczenia • nie można pominąć unormowania wskazanego w § 4 ust. 3 rozporządzenia

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów obrony z urzędu, uwzględnianie podatku VAT w wynagrodzeniu adwokata z urzędu, interpretacja przepisów proceduralnych w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw karnych i kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu. Zastosowanie może być ograniczone przez przepisy przejściowe w nowszych rozporządzeniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego - kosztów obrony z urzędu i uwzględniania w nich podatku VAT, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i budżet państwa. Zmiana poglądu SN jest istotna.

Sąd Najwyższy: VAT należy się adwokatom z urzędu! Kluczowa zmiana w kosztach obrony.

Dane finansowe

koszty obrony z urzędu: 442,8 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst