I KK 443/25Uchylenie wyroku zadośćuczynienie ustawą lutową przedawnienie

Sprawa dotyczyła wniosku o zadośćuczynienie na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (tzw. ustawa lutowa). Sąd Okręgowy w Legnicy uwzględnił wniosek, zasądzając 240 000 zł zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił ten wyrok, oddalając wniosek w całości, opierając się na zarzucie przedawnienia roszczenia podniesionym przez prokuratora. Sąd Apelacyjny uznał, że do roszczeń z art. 8 ust. 2a ustawy lutowej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przedawnieniu, powołując się na wykładnię językową ostatniego zdania art. 8 ust. 2a, które wyłącza stosowanie art. 11 ustawy lutowej. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając kasację za zasadną. Sąd Najwyższy skrytykował metodologię wykładni prawa zastosowaną przez sąd odwoławczy, wskazując na błąd w ignorowaniu wykładni historycznej i celowościowej. Podkreślono, że ustawa lutowa posiada własne, autonomiczne i kompletne regulacje dotyczące terminów dochodzenia roszczeń, a przepisy Kodeksu cywilnego o przedawnieniu nie mają do nich zastosowania. Analiza materiałów legislacyjnych wykazała, że intencją ustawodawcy było umożliwienie bezterminowego dochodzenia roszczeń na podstawie art. 8 ust. 2a oraz art. 11 ust. 1 ustawy lutowej. Dodanie zdania „Roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie nie przedawniają się” do art. 11 ust. 1 w 2007 r. miało charakter doprecyzowujący, a nie zmieniający stan prawny. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził, że roszczenia dochodzone na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy lutowej nie ulegają przedawnieniu, jeśli ustawa nie określa wyraźnego terminu do ich dochodzenia. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający