I KK 408/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II W 1419/22. Obwiniony J. C. został uznany za winnego popełnienia dwóch wykroczeń: przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 22 km/h (art. 92a § 1 k.w.) oraz kierowania pojazdem bez wymaganych uprawnień (art. 94 § 1 k.w.). Na tej podstawie wymierzono mu łącznie karę 2.500 zł grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyła części, w której J. C. został uznany za winnego wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 93 § 2 k.p.w., polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo wątpliwości co do winy i okoliczności czynu. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, wskazując, że dowód w postaci pisma Urzędu Miasta W. z dnia 21 września 2022 r. (k. 8) potwierdzał posiadanie przez J. C. prawa jazdy kategorii B, a okres zatrzymania dokumentu upłynął przed datą popełnienia zarzucanego czynu. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy nie jest równoznaczny z brakiem posiadania uprawnień. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze, uznając, że uchylenie w całości jest uzasadnione ze względu na łączną karę grzywny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących posiadania uprawnień do kierowania pojazdami po upływie okresu zatrzymania prawa jazdy oraz stosowania postępowania nakazowego w sprawach wykroczeniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatrzymaniem prawa jazdy i procedurą nakazową.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, jeśli istnieją wątpliwości co do winy i okoliczności czynu obwinionego, w szczególności dotyczące posiadania uprawnień do kierowania pojazdem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko w przypadkach, gdy materiał dowodowy jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości co do winy i okoliczności czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że dowód z pisma Urzędu Miasta W. przeczył tezie o braku uprawnień do kierowania pojazdem, co powinno skutkować rozpoznaniem sprawy na rozprawie, a nie w trybie nakazowym.
Czy osoba, której prawo jazdy zostało zatrzymane na określony czas, a następnie okres ten upłynął, ale nie złożyła wniosku o zwrot dokumentu, jest osobą niemającą uprawnień do kierowania pojazdem po upływie terminu zatrzymania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po upływie okresu zatrzymania prawa jazdy, osoba odzyskuje uprawnienia, nawet jeśli nie złożyła wniosku o zwrot dokumentu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zatrzymanie prawa jazdy na określony czas nie skutkuje bezterminową utratą uprawnień, a po upływie tego okresu osoba odzyskuje uprawnienia, chyba że zostały one cofnięte.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący (wnoszący kasację) |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 94 § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy prowadzenia pojazdu bez wymaganych uprawnień. Sąd Najwyższy zinterpretował, że po upływie okresu zatrzymania prawa jazdy, osoba odzyskuje uprawnienia, nawet jeśli nie posiada przy sobie dokumentu.
k.w. art. 92a § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 93 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Określa warunki wydania wyroku nakazowego – wina i okoliczności czynu nie mogą budzić wątpliwości. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył ten przepis.
Pomocnicze
k.w. art. 9 § 2
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 94 § 3
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 110 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 111
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
p.r.d. art. 114 § 4
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dowody wskazują na posiadanie przez obwinionego uprawnień do kierowania pojazdem po upływie okresu zatrzymania prawa jazdy. • Wydanie wyroku nakazowego w sytuacji wątpliwości co do winy i okoliczności czynu stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 93 § 2 k.p.w.). • Brak posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy nie jest równoznaczny z brakiem posiadania uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich w rzeczywistości była oczywiście zasadna • Czym innym bowiem jest brak posiadania uprawnień do kierowania pojazdami jako takich, czym innym zaś brak posiadania przy sobie blankietu prawa jazdy stwierdzającego te uprawnienia. • Postępowanie nakazowe jest instytucją prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Andrzej Stępka
sprawozdawca
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących posiadania uprawnień do kierowania pojazdami po upływie okresu zatrzymania prawa jazdy oraz stosowania postępowania nakazowego w sprawach wykroczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatrzymaniem prawa jazdy i procedurą nakazową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego nawet w postępowaniu nakazowym i jak istotne są niuanse prawne dotyczące posiadania uprawnień do kierowania pojazdami.
“Czy brak prawa jazdy w portfelu to to samo co brak uprawnień do jazdy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.