I KK 372/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego W.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2025 r., który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy uznał W.S. za winnego przywłaszczenia mienia znacznej wartości w kwocie 251.546,31 zł, skazując go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny, uwzględniając częściowo apelację obrońcy, zmienił wyrok, ustalając wysokość przywłaszczonego mienia na 225.255,66 zł, obniżając karę do 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz wysokość obowiązku naprawienia szkody. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę dowodów przez sądy niższych instancji oraz nierzetelną kontrolę odwoławczą. Sąd Najwyższy, po analizie akt, stwierdził, że skazany W.S. zmarł w dniu 3 czerwca 2025 r. Zgodnie z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., śmierć oskarżonego stanowi ujemną przesłankę procesową skutkującą umorzeniem postępowania karnego. W przypadku kasacji wniesionej na korzyść skazanego, zgodnie z art. 529 k.p.k., śmierć skazanego nie stoi na przeszkodzie jej rozpoznaniu, jednakże nie jest możliwe jej oddalenie. W sytuacji, gdy kasacja jest niezasadna, a skazany nie żyje, jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy uznał podniesione w kasacji zarzuty za nietrafne, wskazując na niedopuszczalność podnoszenia w kasacji zarzutów typowych dla postępowania apelacyjnego oraz na brak wykazania przez skarżącego wadliwości kontroli instancyjnej przez sąd odwoławczy. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne, zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci skazanego, zasady rozpoznawania kasacji na korzyść po śmierci skazanego, dopuszczalność zarzutów kasacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci skazanego po wyroku sądu II instancji, a przed rozpoznaniem kasacji na jego korzyść.
Zagadnienia prawne (4)
Czy śmierć skazanego po wydaniu wyroku przez sąd odwoławczy, a przed rozpoznaniem kasacji wniesionej na jego korzyść, skutkuje umorzeniem postępowania kasacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, śmierć skazanego stanowi ujemną przesłankę procesową skutkującą umorzeniem postępowania kasacyjnego, nawet jeśli kasacja została wniesiona na korzyść skazanego, zgodnie z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. i art. 529 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. wskazujący śmierć jako przyczynę umorzenia postępowania. Wyjaśnia, że art. 529 k.p.k. dopuszcza rozpoznanie kasacji na korzyść skazanego po jego śmierci, ale nie pozwala na jej oddalenie. W sytuacji, gdy kasacja jest niezasadna, jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania.
Czy zarzuty kasacyjne dotyczące błędnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji mogą być skuteczne, jeśli sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia art. 7 k.p.k. (swobodna ocena dowodów) wobec sądu odwoławczego są możliwe tylko wtedy, gdy prowadzi on postępowanie dowodowe i czyni własne ustalenia faktyczne odmienne od sądu pierwszej instancji. W przypadku aprobaty ustaleń sądu pierwszej instancji, takie zarzuty są nieskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreśla, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym skierowanym przeciwko orzeczeniu sądu drugiej instancji. Zarzuty dotyczące oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji mogą być przedmiotem kontroli kasacyjnej tylko pośrednio, jeśli sąd odwoławczy przeniósł te uchybienia na swoje orzeczenie. W niniejszej sprawie sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych, a jedynie zaaprobował ocenę dowodów sądu pierwszej instancji.
Czy zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli sąd odwoławczy jedynie zaaprobował zastosowanie prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji, nie stosując go samodzielnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego powinien być kierowany przeciwko orzeczeniu sądu drugiej instancji. Jeśli sąd odwoławczy jedynie zaaprobował zastosowanie prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji, nie dokonując własnej reformatoryjnej ingerencji w tym zakresie, nie może być uznany za dopuszczającego się uchybienia w stosowaniu prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazuje, że reformatoryjna ingerencja sądu odwoławczego w tej sprawie ograniczyła się do zmiany wysokości szkody i kary. Sąd odwoławczy nie stosował prawa materialnego w sposób samodzielny, a jedynie zaaprobował działanie sądu pierwszej instancji. Tym samym nie mógł dopuścić się uchybienia w zakresie stosowania prawa materialnego.
Czy zarzut nierzetelności kontroli odwoławczej jest skuteczny, jeśli skarżący jedynie przytacza ogólne poglądy orzecznicze, nie odnosząc ich do realiów sprawy i nie wykazując konkretnych uchybień sądu apelacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut jest nieskuteczny. Skarżący musi wykazać brak rzetelności kontroli odwoławczej, przedstawiając konkretne argumenty i odnosząc je do realiów sprawy, a nie poprzestając na ogólnikowych stwierdzeniach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że autorka kasacji nie wykazała braku rzetelności dokonanej kontroli odwoławczej, nie poszerzając argumentacji i nie odnosząc jej do realiów sprawy. Lektura uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wskazuje na przeprowadzenie kontroli z należytym stopniem rzetelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca z urzędu W.S. – adw. E.Z. | inne | obrońca |
| G.K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 529
Kodeks postępowania karnego
Wniesienie i rozpoznanie kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. W przypadku śmierci skazanego, możliwe jest wniesienie i uwzględnienie kasacji na jego korzyść, ale nie jest możliwe jej oddalenie.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Śmierć oskarżonego stanowi ujemną przesłankę procesową skutkującą umorzeniem postępowania karnego.
Pomocnicze
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 433 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Wymogi rzetelnej kontroli instancyjnej.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Kasacja jako środek zaskarżenia przeciwko orzeczeniu sądu II instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć skazanego jako podstawa do umorzenia postępowania kasacyjnego na korzyść.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej oceny dowodów i nierzetelnej kontroli odwoławczej.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie należało umorzyć. • Śmierć oskarżonego, stanowiąca ujemną przesłankę procesową określoną w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., skutkuje umorzeniem toczącego się postępowania karnego. • W sytuacji, kiedy kasacja jest niezasadna, a skazany nie żyje, jedynym możliwym rozstrzygnięciem uwzględniającym regulację z art. 529 k.p.k. jest umorzenie postępowania kasacyjnego. • Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, skierowanym co do zasady przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd II instancji na skutek rozpoznania środka odwoławczego. • Nie można w niej też podnosić zarzutów typowych dla postępowania apelacyjnego.
Skład orzekający
Adam Roch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci skazanego, zasady rozpoznawania kasacji na korzyść po śmierci skazanego, dopuszczalność zarzutów kasacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci skazanego po wyroku sądu II instancji, a przed rozpoznaniem kasacji na jego korzyść.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca ze względu na proceduralny aspekt umorzenia postępowania z powodu śmierci skazanego, co jest częstym, ale zawsze ważnym zagadnieniem w prawie karnym. Pokazuje również ograniczenia i zasady rozpoznawania kasacji.
“Śmierć skazanego zamyka drogę do kasacji – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.