I KK 289/26 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Michałowicz w sprawie R.K. skazanej art. 177 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 września 2026 r., wniosku obrońcy skazanej o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 marca 2026 r., sygn. akt XVII Ka 1409/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej, z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt II K 842/24, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Na skutek kasacji obrońcy skazanej R.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 marca 2026 r., sygn. akt XVII Ka 1409/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej, z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt II K 842/24, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa tej skazanej wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku. W ocenie skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 532 § 1 k.p.k., zgodnie z którym Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jeżeli przemawiają za tym okoliczności sprawy. I KK 289/26 2 W niniejszej sprawie zachodzą szczególne przesłanki uzasadniające zastosowanie tego środka, związane zarówno z sytuacją osobistą oskarżonej, jak i charakterem orzeczonych kar oraz środków kompensacyjnych. Oskarżona jest osobą w wieku 74 lat, cierpiącą na schorzenia natury psychiatrycznej, w tym zaburzenia afektywne, pozostającą pod stałą opieką medyczną, wymagającą wsparcia osób trzecich. Jej stan zdrowia, w powiązaniu z wiekiem, powoduje istotne ograniczenia w zakresie codziennego funkcjonowania, a odbycie kary pozbawienia wolności może wiązać się z realnym ryzykiem istotnego pogorszenia jej stanu zdrowia. Nadto oskarżona nie posiada majątku, ani możliwości zarobkowych, a jej jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne. Wykonanie orzeczonych nawiązek oraz kosztów postępowania, jak również wykonanie kary pozbawienia wolności, prowadziłoby do nieodwracalnych skutków w jej sytuacji życiowej, jeszcze przed rozpoznaniem kasacji. Złożona kasacja, w ocenie skarżącego, nie ma charakteru oczywiście bezzasadnego, a podniesione w niej zarzuty dotyczą istotnych uchybień procesowych sądu odwoławczego, które mogły mieć wpływ na treść orzeczenia, w szczególności w zakresie kontroli instancyjnej wymiaru kary oraz środków kompensacyjnych. W tej sytuacji, jak wskazano we wniosku, wykonanie zaskarżonego wyroku, przed rozpoznaniem kasacji, mogłoby prowadzić do powstania nieodwracalnych skutków, w szczególności w sferze osobistej i zdrowotnej oskarżonej, a ewentualne uwzględnienie kasacji czyniłoby te skutki nieuzasadnionymi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie jest zasadny. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22). I KK 289/26 3 Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2021 r., IV KK 103/21) i prowadzić do wniosku o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18), ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności zarzutów kasacji wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania. Powodu do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie stanowi również sytuacja osobista i zdrowotna skazanej. Jak słusznie podkreśla się w literaturze i orzecznictwie, jeżeli treść art. 532 § 1 k.p.k. miałaby być postrzegana jako kolejna instytucja, która służy do wstrzymania wykonania kary w postępowaniu wykonawczym tylko na podstawie przesłanek faktycznych, osobistych czy rodzinnych skazanego oraz określonych okoliczności, które czyniłyby odbycie kary nadmiernie dolegliwym w aktualnej sytuacji skazanego, to zbędne było jej lokowanie w rozdziale o kasacji (tak: J. Matras, w: Kodeks postepowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, s. 1193; z orzecznictwa – por. np.: postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 127/20; dnia 8 grudnia 2021 r., IV KK 636/21; dnia 14 stycznia 2022 r., V KK 628/21). Nie budzi wątpliwości, że umieszczenie tej instytucji w postępowaniu kasacyjnym przesądza, iż jej zastosowanie warunkowane jest bardzo wysokim prawdopodobieństwem uznania zasadności zarzutów kasacyjnych, a nie sytuacją osobistą, zawodową czy rodzinną skazanego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym I KK 289/26 4 względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [r.g.]
Pełny tekst orzeczenia
I KK 289/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.