I KK 253/26

I KK 253/26 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
  
Dnia 26 sierpnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Anna Dziergawka 
  
w sprawie O. K., 
ukaranego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.  
w zw. z art. 112 k.p.w. oraz art. 15 § 2 i 4 k.p.w.  
na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2026 r.,  
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść 
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Nowej Soli 
z dnia 2 lutego 2026 r., sygn. akt II W 17/26, 
  
1. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia O. K. od popełnienia 
zarzucanego mu wykroczenia; 
2. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. 
  
  
  
UZASADNIENIE 
O. K. został obwiniony o to, że w dniu 22 listopada 2025 r. o godzinie 17:00 w 
miejscowości K. na ul. […], kierując pojazdem marki S. o nr rej. […] prowadził pojazd 
na drodze publicznej nie posiadając do tego uprawnienia, tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w. 
Sąd Rejonowy w Nowej Soli wyrokiem z dnia 2 lutego 2026 r., sygn. akt  
II W 17/26 obwinionego O. K. uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w 
części wstępnej wyroku wyczerpującego dyspozycję art. 94 § 1 k.w. i za to na 

I KK 253/26 
2 
 
 
podstawie art. 94 § 1 k.w. wymierzył obwinionemu karę grzywny w wysokości 
1500,00 (jeden tysiąc pięćset) złotych (pkt 1), orzekł zakaz prowadzenia wszelkich 
pojazdów mechanicznych na okres 6 (sześciu) miesięcy (pkt 2) oraz o kosztach 
sądowych (pkt 3). 
Żadna z uprawnionych stron nie wniosła sprzeciwu, tym samym przedmiotowy 
wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 7 marca 2026 r. 
Kasację na korzyść obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Nowej Soli 
wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące 
i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa procesowego, to 
jest art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu 
przypisanego obwinionemu w zakresie znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. nie 
budzą wątpliwości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wyroku w 
postępowaniu nakazowym, podczas gdy w świetle dowodów dołączonych do 
wniosku o ukaranie zarówno wina, jak i okoliczności popełnienia czynu budziły 
poważne wątpliwości, co powinno skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania 
na rozprawie, w postępowaniu zwyczajnym, w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych 
dla merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna, dlatego 
podlegała rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z 
treścią art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. 
Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji o rażącym naruszeniu przez 
Sąd Rejonowy w Nowej Soli przepisu prawa procesowego, tj. art. 93 § 2 k.p.w., co 
skutkowało oczywiście niesłusznym ukaraniem obwinionego za wykroczenie z art. 
94 § 1 k.w. 
Zgodnie z treścią art. 93 § 1 k.p.w. sąd na posiedzeniu może wydać wyrok 
nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie 
nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Z kolei w myśl art. 93 § 2  
zdanie 1 k.p.w. orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli 
okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Uznaje się, że tryb 
nakazowy jest postępowaniem uproszczonym przewidzianym dla spraw o 
charakterze oczywistym, gdzie materiał dowodowy zgromadzony w fazie 
przedprocesowej w sposób jednoznaczny przesądza o odpowiedzialności 
obwinionego, eliminując tym samym konieczność przeprowadzania pełnego 

I KK 253/26 
3 
 
 
postępowania dowodowego na rozprawie (zob. wyrok SN z dnia 14 maja 2025 r., I 
KK 114/25). Wymóg ten oznacza w szczególności brak wątpliwości co do tak 
zasadniczych kwestii, jak realizacja przez obwinionego wszystkich znamion 
określonych w konkretnym przepisie typizującym dane wykroczenie, jak również 
wyczerpanie pozostałych warunków odpowiedzialności, ujętych w części ogólnej 
kodeksu wykroczeń (zob. wyrok SN z dnia 7 lutego 2024 r., V KK 524/23).  
Podzielając argumentację zawartą w kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich, 
wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie ziściły się przesłanki pozwalające 
na jej zakończenie w powyższym trybie. 
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że z 
informacji ze Starostwa Powiatowego w N. zawartej w piśmie z dnia 3 grudnia 2025 
r. wynika, że w dniu 18 lipca 2025 r. Wydział Komunikacji w N. otrzymał informację o 
pozytywnym wyniku egzaminu praktycznego w zakresie kat. B w WORD Z., a 
dotyczącym O. K.. W związku z powyższym ukaranemu zostało wydane tymczasowe 
elektroniczne prawo jazdy o nr […] seria i numer blankietu […] (data wydania 
18.07.2025 r. i data ważności 17.08.2025 r. tymczasowego elektronicznego prawa 
jazdy). Po upływie terminu ważności tymczasowego prawa jazdy O. K. nie zgłosił się 
do Wydziału Komunikacji w celu uzupełnienia formalności i zamówienia dokumentu 
prawa jazdy, a w następstwie odbioru blankietu (k. 7). Następnie, podczas 
przesłuchania O. K. w dniu 12 grudnia 2025 r. oświadczył on, że w dniu 18 lipca 2025 
r. zdał z wynikiem pozytywnym egzamin na prawo jazdy (k. 9), co potwierdza 
informację przekazaną przez Starostwo. 
Powyższe ustalenia jednoznacznie wskazują, że zarówno okoliczności czynu 
jak i wina obwinionego, w zakresie czynu spełniającego znamiona z art. 94 § 1 k.w. 
budziły wątpliwości, a zatem wydanie wyroku w trybie nakazowym było niewłaściwe. 
Penalizowany w art. 94 § 1 k.w. brak wymaganych uprawnień zachodzi 
wówczas, gdy dana osoba w ogóle nie uzyskała uprawnień do prowadzenia pojazdu 
określonej kategorii w sposób wskazany ustawowo, utraciła je w wyniku cofnięcia i 
musi ponownie ubiegać się o uzyskanie takich uprawnień lub posiadając de facto 
takie uprawnienia nie może w danej chwili ich realizować i z nich korzystać z uwagi 
np. na ich czasowe zawieszenie, nie powodujące jednak ich definitywnej utraty (zob. 
wyrok SN z dnia 19 marca 2019 r., IV KK 59/19). Tego rodzaju sytuacja w niniejszej 
sprawie nie nastąpiła. O. K. posiadał bowiem uprawnienia do kierowania pojazdami, 
które nabył w wyniku zdania egzaminu na prawo jazdy, jedynie w dniu jego 

I KK 253/26 
4 
 
 
zatrzymania fizycznie nie posiadał dokumentu potwierdzającego jego uprawnienia 
do kierowania pojazdami, albowiem nie wystąpił o jego wydanie do Wydziału 
Komunikacji. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika również, że prawo jazdy nie 
stanowi dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, a stwierdza jedynie 
takie uprawnienie (zob. wyrok SN z dnia 7 grudnia 2023 r., V KK 205/23). Powyższe 
znajduje także potwierdzenie expressis verbis w rozporządzeniu Ministra 
Infrastruktury z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie wydawania dokumentów 
stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami  
Uwzględniając powyższe wskazać należy, że O. K. posiadał stosowne 
uprawnienia do kierowania pojazdami, a nie posiadał jedynie dokumentu 
potwierdzającego ich nabycie, co jest niewystarczające do przypisania mu czynu z 
art. 94 § 1 k.w. Tym samym zachowanie O. K.  nie wyczerpało znamion wykroczenia 
z art. 94 § 1 k.w. 
Poczynione wyżej konkluzje skutkować musiały uchyleniem zaskarżonego 
wyroku nakazowego oraz – wobec oczywistej niesłuszności ukarania (art. 537 § 2 in 
fine k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.) – uniewinnieniem O. K. od popełnienia zarzucanego 
mu wykroczenia.  
O kosztach postępowania rozstrzygnięto w myśl art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w., 
obciążając nimi Skarb Państwa. 
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. 
 
[J.J.] 
[r.g.]