I KK 253/26Uniewinnienie jazda bez prawa jazdy posiadanie uprawnień
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła obwinionego O. K., który został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. przez Sąd Rejonowy w Nowej Soli, który wydał wyrok nakazowy. Obwinionemu wymierzono karę grzywny w wysokości 1500 zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Wyrok nakazowy uprawomocnił się, ponieważ żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu. Następnie Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację na korzyść obwinionego, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 93 § 2 k.p.w. Rzecznik argumentował, że wina i okoliczności czynu budziły poważne wątpliwości, co wykluczało możliwość wydania wyroku w trybie nakazowym. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, podzielił stanowisko Rzecznika. Stwierdził, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył art. 93 § 2 k.p.w., ponieważ postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. W analizowanej sprawie materiał dowodowy wskazywał, że obwiniony zdał egzamin praktyczny na prawo jazdy kategorii B i otrzymał tymczasowe elektroniczne prawo jazdy. Choć nie odebrał fizycznie dokumentu prawa jazdy po upływie ważności tymczasowego, to posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami. Sąd Najwyższy podkreślił, że prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym uprawnienie, a nie samym uprawnieniem. W związku z tym, że O. K. posiadał uprawnienia, jego zachowanie nie wyczerpało znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnił O. K. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalności wydania wyroku nakazowego w sprawach o wykroczenia oraz rozróżnienie między posiadaniem uprawnień a posiadaniem dokumentu prawa jazdy.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku fizycznego dokumentu prawa jazdy przy posiadanych uprawnieniach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy istnieją wątpliwości co do winy i okoliczności czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku nakazowego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
Uzasadnienie
Tryb nakazowy jest postępowaniem uproszczonym dla spraw oczywistych, gdzie materiał dowodowy jednoznacznie przesądza o odpowiedzialności. Wymóg ten oznacza brak wątpliwości co do realizacji znamion wykroczenia i pozostałych warunków odpowiedzialności.
Czy brak fizycznego posiadania dokumentu prawa jazdy, przy jednoczesnym posiadaniu uprawnień do kierowania pojazdami, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo nieposiadanie fizycznie dokumentu prawa jazdy, gdy posiada się uprawnienia, nie stanowi wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Uzasadnienie
Prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem, a nie samym uprawnieniem. Penalizowany w art. 94 § 1 k.w. brak wymaganych uprawnień zachodzi, gdy osoba w ogóle nie uzyskała uprawnień, utraciła je lub posiada je zawieszone. W tej sprawie obwiniony zdał egzamin i posiadał uprawnienia, jedynie nie odebrał dokumentu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (7)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
Pomocnicze
k.p.w. art. 93 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 119 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisu art. 93 § 2 k.p.w. poprzez wydanie wyroku nakazowego, podczas gdy wina i okoliczności czynu budziły wątpliwości. • Obwiniony posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami, a jedynie nie odebrał fizycznie dokumentu prawa jazdy, co nie stanowi wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
Tryb nakazowy jest postępowaniem uproszczonym przewidzianym dla spraw o charakterze oczywistym, gdzie materiał dowodowy zgromadzony w fazie przedprocesowej w sposób jednoznaczny przesądza o odpowiedzialności obwinionego. • Prawo jazdy nie stanowi dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, a stwierdza jedynie takie uprawnienie.
Skład orzekający
Anna Dziergawka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności wydania wyroku nakazowego w sprawach o wykroczenia oraz rozróżnienie między posiadaniem uprawnień a posiadaniem dokumentu prawa jazdy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku fizycznego dokumentu prawa jazdy przy posiadanych uprawnieniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje istotną różnicę między posiadaniem uprawnień a posiadaniem dokumentu, co może być zaskakujące dla wielu kierowców. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania procedur przez sądy.
“Czy jazda bez prawa jazdy to zawsze wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.