I KK 155/26

SN
I KK 155/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 czerwca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Błaszczyk
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
w sprawie
M. K.
skazanego z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 16 czerwca 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 12 lutego 2026 r., sygn. akt VII Ka 932/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego we Wschowie
z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II K 471/24,
1.
uchyla zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym świadczenia pieniężnego w kwocie 1500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej,
2.
obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
M. K. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego we Wschowie z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II K 471/24, na karę grzywny w wysokości 180 stawek dziennych po 20 złotych każda za to, że w dniu 14 listopada 2024 r., na ul. H. w S., woj. [...], posiadał przy sobie wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii substancję psychotropową w postaci metamfetaminy o masie 0,21 g netto, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego we Wschowie z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II K 354/17, tj. za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k.
Ponadto, wyrokiem tym Sąd Rejonowy we Wschowie:
- w punkcie trzecim, na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 1.500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;
- na podstawie art. 70 ust. 2 tej samej ustawy orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci białej krystalicznej substancji, opisanej w wykazie dowodów rzeczowych nr […], poprzez jej zniszczenie.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego, wyrokiem z dnia 12 lutego 2026 r., sygn. akt VII Ka 932/25, zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że w pkt 1 części dyspozytywnej ustalił, iż czyn przypisany oskarżonemu stanowi wypadek mniejszej wagi, o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w zw. z art. 64 § 1 k.k. i przepis ten przyjął za podstawę wymiaru orzeczonej kary grzywny. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Prokurator Generalny, działając na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł kasację od tego wyroku Sądu odwoławczego. Zaskarżył go w części dotyczącej zawartego w pkt 2 rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy pkt 3 wyroku Sądu Rejonowego, na korzyść M. K. i zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia naruszenie prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, polegające na zaniechaniu uchylenia, orzeczonego wobec oskarżonego M. K. wyrokiem Sądu I instancji (pkt 3), w związku ze skazaniem za czyn zakwalifikowany przez ten Sąd z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. (pkt 1), środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Penitencjarnej, mimo równoczesnej zmiany zaskarżonego wyroku Sądu
meriti,
poprzez ustalenie, iż czyn przypisany oskarżonemu stanowił wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. w sytuacji, gdy stosownie do treści powołanego przepisu art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzeczenie tego środka nie było możliwe, ponieważ jest ono dopuszczalne wyłącznie w przypadku skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 53 ust. 1, 1a lub 2, art.55 ust. 1, 2 lub 3, art. 56 ust. 1, 2 lub 3, art. 58 ust. 1 lub 2, art. 59 ust. 1, 2 lub 3, art. 61, art. 62 ust. 1 lub 2, art. 62b ust. 2, art. 63 ust. 1, 2 lub 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.”
Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze w zaskarżonej części oraz utrzymanego nim w mocy rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3. orzeczenia Sądu I instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlega rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Sąd odwoławczy, dokonując korekty wyroku Sądu pierwszej instancji i przyjmując, że czyn oskarżonego stanowi wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, jednocześnie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z punktu 3. tego wyroku, o orzeczeniu wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 1500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Penitencjarnej. W rezultacie doszło w postępowaniu odwoławczym do rażącego naruszenia art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, jako że orzeczenie tego środka nie było możliwe za przypisane M. K. przestępstwo z art. 62 ust. 3 tej ustawy.
Sąd Rejonowy we Wschowie skazał M. K. na karę grzywny za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, polegający na posiadaniu w dniu 14 listopada 2024 r. metamfetaminy o masie 0,21 g netto. W toku postępowania sądowego ustalił przy tym na podstawie opinii biegłych, że chociaż z posiadanej przez oskarżonego ilości narkotyku można było teoretycznie utworzyć około 14 porcji, to z uwagi na jego silne zanieczyszczenie, zawartość czystej soli metamfetaminy w tych 0,21 g wynosi zaledwie 0,08 g, co odpowiada 1 do 2 porcji pozwalających na odurzenie (przyjmuje się bowiem, że standardowa, jednorazowa działka tego narkotyku wynosi ok 0,05-0,04 g) – (por. str. 2 uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego).
W związku ze skazaniem za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, Sąd pierwszej instancji w punkcie trzecim wyroku orzekł od oskarżonego, na podstawie art. 70 ust. 4a w/w ustawy, świadczenie pieniężne w kwocie 1500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zgodnie z treścią art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ten środek karny orzeka się bowiem obligatoryjnie w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 53 ust. 1, 1a lub 2, art. 55 ust. 1, 2 lub 3, art. 56 ust. 1, 2 lub 3, art. 58 ust. 1 lub 2, art. 59 ust. 1, 2 lub 3, art. 61, art. 62 ust. 1 lub 2, art. 62b ust. 2, art. 63 ust. 1, 2 lub 3.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, odwołując się do ustaleń Sądu
meriti
dotyczących faktycznej ilości substancji odurzającej w posiadanej przez oskarżonego porcji narkotyku uznał, że konieczna jest zmiana kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu na wypadek mniejszej wagi, określony w art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Tak też uczynił, utrzymując przy tym w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji w pozostałym zakresie. Nie zauważył jednak, że utrzymane w mocy rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3. wyroku Sądu Rejonowego przestało być adekwatne po zmianie kwalifikacji prawnej czynu, ponieważ przestępstwo z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie zostało wymienione w art. 70 ust. 4 tej ustawy, co stoi na przeszkodzie jednoczesnemu skazaniu z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz orzeczeniu tego środka karnego.
Z tego względu, celem wyeliminowania z obiegu prawnego wadliwego, bo dotkniętego rażącym naruszeniem prawa materialnego, orzeczenia o środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej kasacją części, to jest w części, w jakiej wyrokiem tym utrzymano w mocy rozstrzygnięcie o tym środku karnym oraz rozstrzygnięcie z punktu 3. wyroku Sądu pierwszej instancji.
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, przy czym o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 638 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
Jacek Błaszczyk      Andrzej Stępka     Eugeniusz Wildowicz