I KK 127/26

I KK 127/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 13 maja 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Michał Laskowski 
  
w sprawie S. Ł.  
o odszkodowanie i zadośćuczynienie  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 
k.p.k.),  
w dniu 13 maja 2026 r.,  
kasacji pełnomocnika wnioskodawców  
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu  
z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt II AKa 326/25  
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy  
z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt III Ko 51/25  
  
postanowił:  
1 oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;  
2 obciążyć M. Ł. i M.1. H. obowiązkiem ponoszenia kosztów 
postępowania kasacyjnego częściach na nich przypadających.  
[J.J.] 
  
  
  
UZASADNIENIE 
  
 
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, wyrokiem z 29 października 2025 r., po 
rozpoznaniu apelacji pełnomocnika wnioskodawców, utrzymał w mocy wyrok Sądu 
Okręgowego w Świdnicy z 29 maja 2025 r., mocą którego oddalono wniosek M. Ł. i 
M.1 Ł. o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdy i szkody 

I KK 127/26              
2 
 
 
doznane 
przez 
S. 
Ł. 
na 
skutek 
prowadzonego 
postępowania 
karnego 
zakończonego 
prawomocnym 
wyroku 
Wojskowego 
Sądu 
Rejonowego 
w 
Białymstoku z 19 marca 1951 r., ostatecznie uchylonym postanowieniem 
Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie z 12 listopada 1951 r. umarzającego 
postępowanie. 
 
Kasację 
od 
wyroku 
Sądu 
odwoławczego 
wniósł 
pełnomocnik 
wnioskodawców. Podniósł w niej rażące i mające istotny wpływ na treść 
zaskarżonego orzeczenia naruszenia prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 w zw. z 
art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne 
orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz 
niepodległego bytu Państwa Polskiego przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że 
działalność S. Ł. nie stanowiła działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa 
Polskiego oraz prawa proceduralnego tj. art. 7 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 
3 k.p.k., polegających na przeprowadzeniu nienależytej, powierzchownej kontroli 
odwoławczej i zaakceptowaniu wyroku Sądu pierwszoinstacyjnego wydanego z 
naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów; art. 193 § 1 k.p.k. polegającego 
na oddalenie wniosku dowodowego z opinii biegłego historyka oraz rażącą 
niewspółmierność orzeczenia przez nie zasądzenie postulowanego odszkodowania 
i zadośćuczynienia. Przy tak sformułowanych zarzutach pełnomocnik wniósł o 
oddalenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu 
Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej 
instancji. 
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu 
wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Kasacja była oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. 
 
Przede wszystkim nie było żadnych podstaw do uznania kasacyjnego 
zarzutu niepełnej kontroli instancyjnej przeprowadzonej przez Sąd Apelacyjny we 
Wrocławiu. Stosownie do treści art. 433 § 2 k.p.k. Sąd odwoławczy na czterech 
stronach pisemnych motywów orzeczenia rozważył wszystkie wnioski i zarzuty 
wskazane w apelacji i na podstawie art. 457 § 3 k.p.k. podał w uzasadnieniu, czym 
kierował się wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski zwykłego środka 

I KK 127/26              
3 
 
 
odwoławczego uznał za niezasadne. Aprobując zasadnicze dla sprawy ustalenie 
Sądu Okręgowego, że aktywność S. Ł. nie była działalnością na rzecz 
niepodległego bytu Państwa Polskiego, co ostatecznie doprowadziło do odmowy 
zasądzenia oczekiwanych przez dwójkę wnioskodawców roszczeń, Sąd ad quem 
operował dowodami, które drobiazgowo omówił w ramach kontroli apelacyjnej. 
Potwierdzono, że deklaracje pełnomocnika, iż czynności, które podejmował S. Ł. 
miałyby odpowiadać znamionom przepisu art. 1 ust. 1 ustawy lutowej, okazały się 
gołosłowne i stoją w zdecydowanej sprzeczności z pełnym i niekwestionowanym 
materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. 
Dowiedziono, że ojciec wnioskodawców nie prowadził czynnej i aktywnej 
działalności niepodległościowej i nie wyrażał rzeczywistych opozycyjnych 
przekonań zmierzających do odzyskania przez Polskę suwerenności, a tylko tego 
rodzaju zachowania powodujące represję mogłyby zostać uznane za podstawę do 
otrzymania odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną 
krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia. Fakt, że S. Ł. doznał 
dolegliwości wynikających z wydania wyroku skazującego przez Wojskowy Sąd 
Rejonowy w Białymstoku z 19 marca 1951 r. jest jak najbardziej wysoce 
prawdopodobny, jednakże pozbawienie wolności samo w sobie nie jest przesłanką 
do zastosowania art. 11 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej i przyznania 
odszkodowania i zadośćuczynienia, skoro S. Ł. zaprzeczał stanowczo, aby 
prowadził jakąkolwiek działalność niepodległościową a wnioskodawcy nie wykazali 
żadnych dowodów, aby było inaczej. Nawet jeżeli rzeczywiście udzielił gościny 
trzem partyzantom, co zresztą zanegowali w postępowaniu sądowym zarówno on 
sam jak i świadek C. C., to nie ma ani jednego dowodu na poparcie twierdzenia 
wnioskodawców, że zrobił to z pobudek niepodległościowych. Takie wyzwoleńczo - 
wolnościowe motywy wykluczał sam S. Ł., co ostatecznie legło u podstaw 
postanowienia rewizyjnego ostatecznie umarzającego postępowanie w jego 
sprawie. Dowód więc, że ojciec wnioskodawców nie prowadził działalności  
niepodległościowej w rozumieniu ustawy lutowej płynie wprost z akt. Wniosek 
dowodowy o dopuszczenie opinii biegłego historyka IPN, wbrew twierdzeniom 
autora kasacji został rozpoznany przez Sąd odwoławczy podczas rozprawy z 29 

I KK 127/26              
4 
 
 
października 2025 r. i oddalony, albowiem informacje podane na  jego poparcie nie 
uzasadniały zasadności jego przeprowadzenia. 
 
Analiza orzeczenia Sądu Apelacyjnego dokonana w kontekście wyroku Sądu 
Okręgowego oraz przez pryzmat art. 1 ust. 1 i 8 ustawy lutowej nie potwierdziła 
obaw przedstawionych w kasacji, jakoby zostało wydane orzeczenie z naruszeniem 
zasady swobodnej oceny dowodów. W sprawie ujawniono, że zgromadzono 
niezbędny materiał dowodowy i oceniono go z uwzględnieniem reguł logicznego 
rozumowania i wskazań wiedzy, prawidłowo i wszechstronnie, co doprowadziło do 
słusznego uznania, że w sprawie nie występują przesłanki do orzeczenia na rzecz 
wnioskodawców odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdy i szkody doznane 
przez S. Ł. na skutek prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego 
zakończonego 
prawomocnym 
wyrokiem 
skazującym 
Wojskowego 
Sądu 
Rejonowego w Białymstoku. 
 
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej 
postanowienia.    
 
[J.J.] 
[r.g.]