Orzeczenie · 2020-09-23

I KK 122/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-09-23
SNKarnewypadki drogoweŚrednianajwyższy
wypadek drogowyśmierćodpowiedzialność karnakasacjaSąd Najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnegoostrożnośćprędkość

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R. B., który został uznany za winnego spowodowania wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym. Sąd pierwszej instancji wymierzył karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakaz prowadzenia pojazdów na 4 lata. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, obniżył karę do 2 lat pozbawienia wolności. Obrońca w kasacji zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacji i lakoniczne uzasadnienie. Podniesiono również zarzuty dotyczące akceptacji przez Sąd Okręgowy błędnych ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji oraz rażącej surowości wymierzonej kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że nie jest sądem ponownej kontroli odwoławczej i może uwzględnić kasację jedynie w przypadku stwierdzenia rażących naruszeń prawa mających istotny wpływ na treść orzeczenia. Stwierdził, że uzasadnienie Sądu Okręgowego, mimo zwięzłości, spełnia wymogi formalne, a sąd odwoławczy ustosunkował się do zarzutów apelacji, w tym dotyczących kary i zastosowania art. 26 k.k. Sąd Najwyższy uznał, że zbyt szybka jazda skazanego i niezachowanie odstępu były przyczyną wypadku, a jego reakcja obronna doprowadziła do zderzenia, podczas gdy inni uczestnicy ruchu zachowali się zgodnie z przepisami. Nie dopatrzono się rażących naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie kasacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty rozpoznawania kasacji, w szczególności dotyczące wymogów uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego i zakresu kontroli Sądu Najwyższego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i nie stanowi przełomowej interpretacji prawa materialnego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacji i lakoniczne uzasadnienie, może stanowić podstawę uwzględnienia kasacji?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uzasadnienie spełnia podstawowe wymogi, a sąd odwoławczy ustosunkował się do zarzutów, nawet jeśli nie w sposób rozbudowany.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie Sądu Okręgowego, mimo zwięzłości, spełnia wymogi formalne i odnosi się do zarzutów apelacji, w tym dotyczących kary i obrazy art. 26 k.k.

Czy błędne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, zaakceptowane przez sąd drugiej instancji, mogą być podstawą uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie jest sądem ponownej kontroli odwoławczej i w zasadzie wykluczone jest kwestionowanie prawidłowości ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest sądem kolejnej instancji i nie przeprowadza ponownie kontroli odwoławczej, a kwestionowanie ustaleń faktycznych jest w zasadzie wykluczone.

Czy wymierzona kara pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym, w którym zginęła jedna osoba, a inne odniosły obrażenia, jest rażąco niewspółmierna?

Odpowiedź sądu

Nie, kara 2 lat pozbawienia wolności, aczkolwiek surowa, nie razi surowością w kontekście okoliczności przedmiotowej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ocena wymiaru kary ma charakter indywidualny i kara 2 lat pozbawienia wolności nie razi surowością w kontekście okoliczności sprawy.

Czy kierowca, który zjechał na przeciwny pas ruchu, aby uniknąć zderzenia z poprzedzającym pojazdem, działał w stanie wyższej konieczności (art. 26 k.k.)?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przyczyną konieczności podjęcia takiej reakcji była nadmierna prędkość i niezachowanie odstępu przez samego kierowcę.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania konstrukcji stanu wyższej konieczności, uznając, że zbyt szybka jazda i niezachowanie odstępu przez skazanego stanowiły przyczynę wypadku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa / Prokurator

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznaskazany
J. R.osoba_fizycznapokrzywdzony/kierowca
H. R.osoba_fizycznapokrzywdzona/pasażerka
M. R.osoba_fizycznapokrzywdzona/pasażerka
R. A.osoba_fizycznapokrzywdzona/pasażerka

Przepisy (18)

Główne

k.k. art. 177 § 2

Kodeks karny

Spowodowanie wypadku, w którym śmierć poniosła jedna osoba, a inna ciężko uszczerbek na zdrowiu.

k.k. art. 177 § 1

Kodeks karny

Spowodowanie wypadku, w którym inna osoba doznała obrażeń ciała naruszających czynności narządów ciała na czas przekraczający 7 dni.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy uwzględnienia kasacji.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przesłanki odwoławcze.

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

Pomocnicze

k.k. art. 42 § 1

Kodeks karny

Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 53 § 1

Kodeks karny

Określenie zasad wymiaru kary.

k.k. art. 53 § 2

Kodeks karny

Określenie zasad wymiaru kary.

k.k. art. 26 § 1

Kodeks karny

Stan wyższej konieczności.

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Możliwość odstąpienia od wymierzenia kary lub wymierzenia grzywny.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada obiektywizmu.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Elementy uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek kierowania się dyrektywami wykładni prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacji i lakoniczne uzasadnienie. • Obraza art. 4, 7, 410 i 424 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. poprzez zaakceptowanie błędnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji i pominięcie przesłanek z art. 26 k.k. • Rażące naruszenie art. 53 k.k. poprzez niezasadne zaakceptowanie wyroku i uzasadnienia sądu pierwszej instancji w zakresie rażąco surowej kary.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy rozpoznający kasację nie jest sądem kolejnej instancji, który ponownie przeprowadza kontrolę odwoławczą orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji. • W postępowaniu kasacyjnym w zasadzie wykluczone jest kwestionowanie prawidłowości ustaleń faktycznych i współmierności wymierzonej kary. • Kara dwóch lat pozbawienia wolności, aczkolwiek surowa, nie razi surowością w kontekście okoliczności przedmiotowej sprawy.

Skład orzekający

Michał Laskowski

prezes

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania kasacji, w szczególności dotyczące wymogów uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego i zakresu kontroli Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i nie stanowi przełomowej interpretacji prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym – zakresu kontroli kasacyjnej. Choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć prawnych, jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy kasacja zawsze oznacza ponowne rozpatrzenie sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst