I KK 106/25

SN
I KK 106/25
POSTANOWIENIE
Dnia 9 czerwca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
B.
Ł.
uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej
w dniu 8 czerwca 2026 r.
wniosku
obrońcy B.Ł.
o wydanie uzupełniającego rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postę
powania kasacyjnego,
na podstawie art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 6 oraz § 15 ust. 1 i 3 pkt 1 i 4 r
ozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
p o s t a n o w i ł:
zasądzić od oskarżyciela posiłkowego Z.W. na rzecz B.Ł. kwotę
3000,49
zł
(trzy tysiące złot
ych i czter
dzieści dziewięć
groszy)
tytułem zwrotu kosztów udziału obrońcy w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2026 r., sygn. akt I KK 106/25, oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną na niekorzyść B.Ł. przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego Z.W. Kosztami procesu za postępowanie kasacyjne obciążył oskarżyciela posiłkowego, w tym zasądził od niego na rzecz B.Ł. 1920 zł tytułem zwrotu kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym.
Pismem datowanym 30 kwietnia 2026 r. obrońca B.Ł. wniósł o „wydanie postanowienia o zasądzeniu od oskarżyciela subsydiarnego Z.W. na rzecz oskarżonego B.Ł. dodatkowo (tj. ponad kwotę 1920 zł zasądzoną już w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2026 r.) pozostałej kwoty 3.000,34 zł tytułem rzeczywiście poniesionych kosztów zastępstwa adwokackiego zgodnie z załączonymi fakturami”. Do pisma autor dołączył 3 faktury VAT: nr […] na kwotę 3690,00 zł (za reprezentację w postępowaniu kasacyjnym), nr […] na kwotę 984,49 zł (koszt dojazdu pełnomocnika na rozprawę w dniu 14.04.2026 r. przed SN), nr […] na kwotę 246,00 zł (zastępstwo substytucyjne na rozprawie w dniu 28.04.2026 r. przed SN) – w sumie na kwotę 4920,49 zł. Stwierdził, że „łączna kwota ww. kosztów zastępstwa rzeczywiście poniesionych przez oskarżonego, tj. 4920,49 zł nie przekracza sześciokrotności stawki minimalnej przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, które za postępowanie przed Sądem Najwyższym wynosi 1200 zł x 6 = 7200 zł (§ 11 ust. 2 pkt 6). (…). Rzeczywiście poniesione przez oskarżonego koszty są o ponad 2 tys. zł mniejsze od maksymalnej, dopuszczalnej ww. przepisem”, zatem „wniosek o zasądzenie dodatkowo kwoty 3000,49 zł jest w pełni zasadny”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W postanowieniu wydanym na rozprawie Sąd Najwyższy orzekł, że kosztami procesu za postępowanie kasacyjne jest obciążony oskarżyciel posiłkowy Z.W., przy czym należy mieć na uwadze, że art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowi, iż do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Wobec tego, że obrońca tylko ogólnie żądał zasądzenia na rzecz oskarżonego poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego, w postanowieniu wydanym na rozprawie Sąd Najwyższy zasądził te koszty z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych we wspomnianym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości (720 zł za sporządzenie odpowiedzi na kasację oraz 1200 zł za obronę na rozprawie kasacyjnej). Następnie, składając stosowne dokumenty, obrońca domagał się zasądzenia na rzecz B.Ł. dodatkowej kwoty 3000,49 zł (wynikiem omyłki pisarskiej jest początkowe wskazanie kwoty 3000,34 zł) tytułem poniesionych przez niego rzeczywistych kosztów związanych z ustanowieniem obrońcy w postępowaniu kasacyjnym, tj. z uwzględnieniem już zasądzonej kwoty 1920 zł – łącznie 4920,49 zł.
Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564 ze zm.) opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem, niemniej jednak umowa ta jest wiążąca tylko w relacji pomiędzy pełnomocnikiem (obrońcą) i jego mocodawcą, zatem ustalona w umowie wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić podstawy zasądzenia przez sąd poniesionych przez stronę kosztów zastępstwa prawnego. Wysokość kosztów procesu zasądzanych w sprawie karnej od przeciwnika procesowego na rzecz strony, której racje zostały uwzględnione w procesie, jest limitowana wysokością rzeczywiście poniesionych kosztów, przy czym nie może przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej określonej stosownym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. W orzecznictwie (zob. postanowienia SN: z dnia 23 marca 2011 r., I KZP 1/11; z dnia 18 lutego  2020 r., V KK 534/18; z dnia 13 marca 2024 r., I KZ 7/24 i in.) wskazuje się, że sąd może kontrolować wysokość żądanego przez stronę wynagrodzenia pełnomocnika (adwokata) w zakresie przekraczającym stawkę minimalną, przy czym kontrola ta jest dokonywana przy uwzględnieniu m.in. niezbędnego nakładu pracy adwokata i rodzaju oraz zawiłości sprawy (§ 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215).
Kontrolując zasadność przedmiotowego żądania Sąd Najwyższy miał w polu widzenia, że sprawa, w której adwokat świadczył pomoc prawną B.Ł., należała do zawiłych i wymagała z jego strony znacznego nakładu pracy. W postępowaniu kasacyjnym adwokat sporządził na piśmie obszerną i szczegółową odpowiedź na bardzo rozbudowaną kasację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego oraz wystąpił na rozprawie kasacyjnej. Zatem ustalona kwota wynagrodzenia nie może być uznana za wygórowaną; jest ona znacznie niższa od maksymalnej kwoty określonej stosownym aktem prawnym, przy czym – co pominął autor wniosku – maksymalna kwota 7200 zł odnosi się tylko do należnej adwokatowi opłaty, natomiast nie uwzględnia niezbędnych wydatków poniesionych przez adwokata w związku z wykonywaniem czynności, np. kosztów dojazdu na rozprawę (jedna z faktur VAT dołączonych do wniosku koszty te określała na prawie tysiąc zł).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
‎