Pełny tekst orzeczenia

I KA 4/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I KA 4/25 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
 
  
Dnia 19 sierpnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
  
SSN Michał Laskowski 
 
  
w sprawie M.J. 
o odszkodowanie i zadośćuczynienie  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 sierpnia 2026 r., 
na posiedzeniu bez udziału stron, 
wniosku pełnomocnika 
o wyłączenie sędziego SN od udziału w sprawie apelacyjnej  
oznaczonej sygn. akt I KA 4/25 
  
             p o s t a n o w i ł: 
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. 
wyłączyć sędziów SN A.B., S.S. i P.K. od udziału w sprawie. 
  
  
  
UZASADNIENIE 
Do rozpoznania sprawy zainicjowanej dwoma apelacjami pełnomocnika oraz 
prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie wniesionymi od wyroku 
Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 grudnia 2024 r., zarządzeniem z 
15 kwietnia 2026 r., został wyznaczony trzyosobowy skład orzekający Sądu 
Najwyższego, w którym znaleźli się sędziowie: sprawozdawca A.B., S.S. i P.K. We 
wniosku z 8 czerwca 2026 (data prezentaty k. 62) r. pełnomocnik zażądał wyłączenia 
całego składu od przydzielonej im sprawy, wskazując, że w związku z tym, że 
wszyscy trzej sędziowie zostali powołani na swoje stanowiska na skutek 
rekomendacji KRS ukształtowanej w trybie określonym w ustawie z 8 grudnia 2017 
r., nie spełniają wymogów niezawisłości i bezstronności. 

I KA 4/25 
2 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Wniosek okazał się zasadny.   
Jest bezsporne, że wszyscy trzej sędziowie wyznaczeni do rozpoznania 
niniejszej sprawy poddali się wadliwej procedurze awansu: pan S.S. został powołany 
na stanowisko sędziego Izby Karnej Sądu Najwyższego na podstawie postanowienia 
Prezydenta RP z 14 czerwca 2024 r. w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową 
Radę Sądownictwa w dniu 6 maja 2023 r. w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 
2017 r.; pan A.B. zanim decyzją pierwszej Prezes Sądu Najwyższego z 1 
października 2020 r. został przeniesiony do Izby Karnej, był powołany na stanowisko 
sędziego Sądu Najwyższego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na 
podstawie postanowienia Prezydenta RP z 10 października 2018 r. w wyniku 
rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w dniu 23 sierpnia 2018 r. 
w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r.; pan P.K. został powołany na 
stanowisko sędziego Izby Karnej Sądu Najwyższego na podstawie postanowienia 
Prezydenta RP z 7 marca 2022 r. w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową 
Radę Sądownictwa w dniu 25 czerwca 2021 r. w składzie określonym ustawą z 8 
grudnia 2017 r. 
Wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale składu połączonych Izb: 
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 
stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu 
Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, wynika też z normatywnej treści art. 
41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw 
Podstawowych. Rolą powołanych przepisów jest zagwarantowanie stronie prawa do 
bezstronnego, niezależnego i niezawisłego sądu, a takim może być wyłącznie sąd 
ustanowiony ustawą. W omawianej sprawie złożenie przedmiotowego wniosku o 
wyłączenie wskazuje w sposób oczywisty, że strona dostrzegła wady w procedurze 
powołania na stanowisko sędziów SN S.S., A.B. i P.K., które będą prowadzić do 
naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby zasiadali oni w składzie 
rozstrzygającym sprawę. Badanie zasadności wniosku należało poprzedzić 
dywagacją, że każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią 
standardu z art. 6 ust. 1 EKPC (zob. post. SN: z 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z 
22 marca 2022 r., I KZP 13/21; z 15 września 2022 r., I KO 75/21), a to skutkuje 
przyjęciem, że rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu 

I KA 4/25 
3 
 
Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej  procedurze, wiąże się z istotnym 
i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez 
bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, 
ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie stanowisko 
miało miejsce w wyrokach EKPC przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r., nr 43447/19 
w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr 57511/19 w sprawie 
Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka oraz z 3 lutego 2022 r., nr 1469/20 w sprawie Advance 
Pharma sp. z o.o. a punkt widzenia Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 
16 września 2022 r., III KK 339/22 głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 
4 – 25 ustawy o Sądzie Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu 
dopuszczalności badania bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków 
ich braku, wypracowanego w orzecznictwie TSUE i ETPCz” – ostatecznie dopełniło 
zasadności twierdzenia, że realizacja standardów wynikających z przepisów art. 41 
§ 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw 
Podstawowych wymagało wyłączenia od rozpoznania sprawy I KA 4/25 osób 
wskazanych we wniosku pełnomocnika. 
Z tych powodów, kierując się zagwarantowaniem stronie prawa do 
bezstronnego i niezależnego sądu zapewnionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), a 
także biorąc pod uwagę konieczność wyeliminowania niepożądanych skutków 
prawnych w postaci żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3 
k.p.k. oraz w celu ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością 
odszkodowawczą, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.  
 
[WB] 
[r.g.]