I GZ 58/24

I GZ 58/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Gl 522/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2023-11-22
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 53 § 2, art 58 § 1 pkt 2, art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 34 ust. 1, art. 47
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 522/23 w przedmiocie odrzucenia skargi na czynność Prezydenta Miasta Katowice w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 522/23 odrzucił skargę A (dalej: "skarżąca", "Spółka") na czynność Prezydenta Miasta Katowice w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634; dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 28 kwietnia 2023 r. przekazano środki finansowe na rachunek bankowy skarżącej, dlatego też uznał, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, licząc od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o przekazaniu dotacji - czynności objętej skargą, upłynął z dniem 29 maja 2023 r. Tymczasem Spółka wniosła skargę pismem z 30 maja 2023 r. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, iż termin do wniesienia skargi w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji liczyć należałoby od ostatniego dnia, w którym organ miał obowiązek (wynikający z przepisu art. 34 ust. 1 u.f.z.o.) dotację wypłacić.
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości na podstawie art. 189 p.p.s.a. i odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W sytuacji, gdyby Sąd uznał, że skarga nie podlegała odrzuceniu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów:
1. postępowania, art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki odrzucenia skargi, bowiem została ona wniesiona w przewidzianym przepisami terminie, tj. w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęcia czynności;
2. prawa materialnego, naruszenie przepisów art. 34 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U.2023.1400 ze zm. dalej: u.f.z.o.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wypłacenie dotacji oświatowej we wcześniejszym terminie, niż ten wskazany w przepisie, skutkuje rozpoczęciem biegu terminu na wniesienie skargi, podczas gdy przepis ten nie nakazuje organowi wypłacania każdej części dotacji jednym przelewem, co skutkuje tym, iż skarżąca dopiero po upływie maksymalnego terminu, do którego dotacja powinna zostać przekazana ma możliwość weryfikacji przekazanych jej środków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości uwzględnienia środka odwoławczego, które doprowadziłoby do uchylenia zaskarżonego postanowienie Sądu I instancji, a następnie miałoby na celu wydanie identycznego z nim rozstrzygnięcia opartego na innej podstawie prawnej. Co więcej, z treści zażalenia wynika, że interesu prawnego we wniesieniu skargi Spółka upatruje w jej odrzuceniu, i skorzystaniu z przewidzianej w art. 1991 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2023.1550 ze zm., dalej: k.p.c.) drogi sądowej przed sądem powszechnym. Jak wskazał już NSA w szeregu orzeczeń: "prawo do sądu należy wprawdzie do praw podstawowych, jednak jego realizacja polega na żądaniu rozpoznania sprawy indywidualnej, nie zaś stwierdzeniu tego, że prawo to jednostce nie przysługuje. Złożenie skargi, w której skarżący domaga się odrzucenia przeczy wystąpieniu interesu prawnego w jej wniesieniu. Ten bowiem wyraża się w merytorycznym załatwieniu sprawy indywidualnej – sporu o prawo. Kwestie te jednak nie zostały poddane analizie Sądu pierwszej instancji, co jest skądinąd trafne w sytuacji skargi podlegającej odrzuceniu z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia." (v. postanowienia NSA z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt I GZ 481/22, z 23 września 2022 r., sygn. akt I GZ 303/22).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że zaskarżona w tej sprawie czynność podlega kognicji sądów administracyjnych. Kwestia ta była już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 19 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 1730/20, w którym wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Z art. 47 u.f.z.o. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. Przepis posługuje się sformułowaniem "czynności podejmowane (...) w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji" i pod tym pojęciem należy rozumieć przede wszystkim obliczenie kwoty dotacji i zlecenie jej przelewu. Na podstawie lektury pozostałych przepisów ustawy nie sposób byłoby wskazać, o jakie inne czynności poprzedzające wypłatę dotacji miałoby chodzić, a pamiętać należy że rezultat wykładni nie może prowadzić do takiego wyniku oznaczającego, że hipoteza przepisu ustawy byłaby pusta. Można zakładać, że ustalenie wysokości dotacji i zlecenie przelewu środków poprzedzone są przez sekwencję operacji myślowych, obliczeń rachunkowych, które jednak pozostają z istoty rzeczy sferą niedostępną dla beneficjenta. Finalizacja i zarazem uzewnętrznienie tych działań odbywa się dopiero z chwilą zlecenia przelewu i pojawienia się środków na rachunku uprawnionego lub ich brak. W ten sposób wykonywany jest przez administrację przewidziany przepisem ustawy obowiązek udzielenia beneficjentowi środków. Sens przewidzianej w art. 47 u.f.z.o. sądowej kontroli sprowadza się przecież do weryfikacji zgodności z prawem realizowania tego obowiązku przez administrację, a zatem tego, czy i jaka kwota dotacji i komu została udzielona.
Nie można mieć zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona czynność przekazania dotacji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 47 u.f.z.o. i art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako taka poddana jest kognicji sądów administracyjnych.
Wobec powyższego wniosek skarżącej o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości na podstawie art. 189 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się zaś do kwestii określenia początku biegu terminu do wniesienia skargi, należy wskazać, że zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Przepis ten nie przewiduje odstępstw od liczenia w ten sposób terminu, a wskazywany przez Spółkę art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie daje do tego podstaw. Jest on bowiem adresowany do organu, regulując maksymalny termin czynności przekazania dotacji. Nie koryguje on natomiast w żaden sposób terminu zakreślonego przez art. 53 § 2 p.p.s.a. Nie można w szczególności przyjąć, że termin na wniesienie skargi liczyć należy dopiero od upływu wskazanego maksymalnego terminu na przekazanie dotacji.
O podjęciu zaskarżonej czynności skarżąca dowiedziała się z chwilą otrzymania dotacji na jej rachunek bankowy tj. w dniu 28 kwietnia 2023 r. Tym samym termin na wniesienie skargi upłynął w myśl art. 83 § 2 p.p.s.a. w dniu 29 maja 2023 r. – tj. w poniedziałek, który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, bowiem 28 maja 2022 r. wypadał w niedzielę – w dniu ustawowo wolnym. Powyższe czyni skargę wniesioną pismem z 30 maja 2023 r. (data stempla pocztowego na kopercie, w której skargę wniesiono), złożoną z uchybieniem terminu. Z tego powodu zasadnie Sąd I instancji, stosując art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.