I GZ 47/25

I GZ 47/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Uzasadnienie
Sygn. powiązane
III SA/Łd 160/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-06-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 160/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 grudnia 2023 r. nr UP-976/2023 w przedmiocie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 160/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji lub WSA) odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z 27 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 160/24 w sprawie ze skargi J. J. (dalej: skarżąca) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 grudnia 2023 r., nr UP-976/2023, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
Sąd I instancji w uzasadnieniu powyższego postanowieniu wskazał, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, tj.:
1) art. 82 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie implikujące zajęcie stanowiska, iż dla wywołania skutków prawnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 czerwca 2024 roku wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 160/24 koniecznym było jednoczesne wnioskowanie przez skarżącą o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, w sytuacji gdy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku nie rozpoczął w ogóle biegu dla skarżącej J. J. wobec braku zawiadomienia jej profesjonalnego pełnomocnika o terminie rozprawy z dnia 27 czerwca 2024 roku oraz braku doręczenia mu odpisu zapadłego wyroku w sprawie;
2) art. 67 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 163 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem doręczenia pełnomocnikowi skarżącej J. J. odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – Wydział III z dnia 27 czerwca 2024 roku wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 160/24 do, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu złożenia przesz stronę wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W konsekwencji doszło do nieprawidłowego nałożenia na stronę skarżącą wymogu zawarcia we wniosku sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 czerwca 2024 roku wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, w sytuacji gdy termin do wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie wyroku w rzeczywistości nie rozpoczął swojego biegu względem skarżącej, bowiem orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi - Wydział III z dnia 27 czerwca 2024 roku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 160/24 nie zostało nigdy doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi J. J.;
3) art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - Wydział III z dnia 26 listopada 2024 roku wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 160/24 nie jest skuteczne, wobec uchybienia terminu na jego złożenie, a tym samym że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku nie zasługuje na uwzględnienie, w sytuacji gdy w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do wystąpienia o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie w pierwszej kolejności, bowiem termin dla strony skarżącej nie rozpoczął biegu związku z brakiem doręczenia odpisu wyroku profesjonalnemu pełnomocnikowi J. J.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu.
W rozpoznawanej sprawie kwestią zasadniczą jest to czy pełnomocnik skarżącej w jednej kopercie otrzymał: zawiadomienie o terminie rozprawy przed WSA w Łodzi oraz odpis odpowiedzi na skargę wraz z wezwaniem do ustosunkowania się odnośnie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane powyżej pisma, czy ich nie zawierała - jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które należy uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu. Logiczne jest także założenie, że strona wykonując obowiązki o większej skali trudności i wymagające od niej większego zaangażowania (ustosunkowanie się do wezwania WSA) nie zaniecha także obowiązków przynajmniej teoretycznie mniej wymagających (złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku).
W niniejszej sprawie przyjąć należy, że skoro pełnomocnik skarżącej ustosunkował się do wezwania WSA oraz odpowiedzi na skargę, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnieją wątpliwości czy zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej. Przede wszystkim brak jest w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (z.p.o.) przesyłki z 21 maja 2024 r., kierowanej do pełnomocnika skarżącej, w której to przesyłce miało się znajdować zawiadomienie o terminie rozprawy przed WSA w Łodzi oraz odpis odpowiedzi na skargę wraz z wezwaniem do ustosunkowania się odnośnie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Trzeba przy tym wskazać, że Sąd I instancji przyjął praktykę - nie zrozumiałą dla Naczelnego Sądu Administracyjnego - w której to przystąpił do orzekania na rozprawie, nie mając potwierdzenia, że strona została prawidłowo poinformowana o terminie rozprawy. Jakakolwiek informacja odnośnie potwierdzenia odbioru przesyłki, tj. zawiadomienia o terminie rozprawy oraz odpisu odpowiedzi na skargę pojawia się w aktach sprawy dopiero 17 stycznia 2025 r. w formie duplikatu.
Kolejną kwestią budzącą wątpliwość jest to, że Sąd I instancji zinterpretował treść pisma pełnomocnika skarżącej z 10 czerwca 2024 r. jako potwierdzenie odbioru zawiadomienia rozprawy. Faktycznie autor pisma użył sformułowania "w odpowiedzi na zawiadomienie", ale z treści całego pisma nie wynika aby potwierdził odbiór zawiadomienia o terminie rozprawy, a jedynie odniósł się do wezwania o ustosunkowanie się do wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego zawartego w skardze.
Mając powyższe na uwadze oraz to, że pełnomocnik skarżącej twierdzi, iż w kopercie zawiadomienia o terminie rozprawy nie było i podaje racjonalne argumenty w celu wykazania, że zawiadomienie nie zostało wysłane, przy jednoczesnym braku bezsprzecznego dowodu, że takowe zawiadomienie pracownik WSA umieścił w kopercie, tę wątpliwość trzeba rozstrzygnąć na korzyść skarżącej, mając na uwadze art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ustanawiający zasadę prawa do sądu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a.