I GZ 45/22

I GZ 45/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Ke 567/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-09-15
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 567/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [A] w W. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 567/21, odmówił [A] w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
We wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji skarżący stwierdził, że wykonanie tej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w mieniu skarżącego oraz doprowadzić do nieodwracalnych skutków w postaci braku płynności finansowej, co spowoduje brak możliwości wykonania przez skarżącego statutowych obowiązków.
Odmawiając udzielenia stronie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Sąd I instancji stwierdził, że wniosek [A] w W., reprezentowanego przez adwokata, nie został należycie uzasadniony, co uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Za takie uzasadnienie nie można uznać jednego lakonicznego zdania dotyczącego wskazania na uprawdopodobnione przypuszczenie spowodowania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w mieniu skarżącego i doprowadzenia do nieodwracalnych skutków w postaci braku płynności finansowej, co spowoduje brak możliwości wykonania przez skarżącego statutowych obowiązków. Strona skarżąca nie wykazała tym samym, czy zachodzą przesłanki zawarte w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył [A] w W., wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż jej wykonanie powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niedostrzeżenie, że skarżący jest organizacją non profit;
2. art. 8, 9, 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania co do rzetelności organów administracji, w szczególności przez brak dogłębnej analizy treści skargi, która w sposób wyczerpujący odnosi się miedzy innymi do rodzaju prowadzonej przez skarżącego działalności;
3. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11 k.p.a. poprzez brak wykładni przyjaznej dla obywatela, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych;
4. art. 77 § 1 i art. 77 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, iż organ I instancji w sposób niewyczerpujący i niewystarczająco wszechstronny rozpoznał sprawę, w szczególności nie przeprowadził niezbędnych dowodów i dokonał wadliwych i niepełnych ustaleń faktycznych;
5. art. 77 § 1 i art. 77 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na tym, iż organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ogólnej normie, bez dogłębnej analizy sprawy i sytuacji skarżącego;
6. art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. dokonanie oceny nie na podstawie całego materiału dowodowego;
7. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w braku pełnego uzasadnienia prawnego, w szczególności poprzez nieodniesienie się w sposób jasny i zrozumiały oraz wyczerpujący do sytuacji oraz statusu skarżącego.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takiego uzasadnienia, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Obowiązek umotywowania wniosku i poparcia go odpowiednimi dowodami spoczywa na wnioskodawcy. Sąd nie ma obowiązku wyręczać strony w tym zakresie, a tym bardziej działać w jej interesie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił wskazywane przez stronę we wniosku okoliczności, mające jego zdaniem, uzasadniać złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia te sprowadzały się bowiem do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Wskazując w uzasadnieniu wniosku, że wykonanie decyzji może wyrządzić w mieniu skarżącego znaczną szkodę w postaci braku płynności finansowej, co będzie rzutowało na brak możliwości wykonywania działalności statutowej, skarżący powinien uprawdopodobnić wystąpienie takich skutków, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe stwierdzenia.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, przy ocenie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie ma znaczenia, czy strona jest osobą fizyczną, przedsiębiorcą czy też organizacją non profit. Żaden przepis p.p.s.a. nie uzależnia bowiem zakresu uzasadnienia wniosku od statusu podmiotu, który go składa.
W tym miejscu podkreślić wypada, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskowanie takie należy uznać za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości przez Sąd sytuacji finansowej skarżącego. Strona zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również w zażaleniu nie wyjaśniła, dlaczego Sąd winien uznać, że jej wykonanie spowoduje wskazywane zagrożenia. Do akt nie złożono żadnych dowodów obrazujących sytuację finansową skarżącego, które uprawdopodabniałyby wskazywane okoliczności, i które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej skarżącego, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odwoływanie się we wniosku do obawy zachwiania płynności finansowej niezbędnej do prowadzenia działalności statutowej nie mogło być uznane za uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem dotyczą przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, których WSA – przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji – nie mógł naruszyć. Sąd rozpoznając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek, nie dokonuje zatem oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.