I GZ 406/25

I GZ 406/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
III SA/Gl 163/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-09-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Umorzono postępowanie zażaleniowe
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 161 § 1 pkt 3, art. 193, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 września 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 163/25 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie czynności związanych z naliczeniem odsetek oraz czynności egzekucyjnych i windykacyjnych w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 grudnia 2024 r. nr 2475/2021 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 163/25, oddalił wniosek H. M. (skarżący) o wstrzymanie czynności związanych z naliczeniem odsetek oraz czynności egzekucyjnych i windykacyjnych, w sprawie ze skargi ww. skarżącego na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organ, ZUS) z dnia 6 grudnia 2024 r., nr 2475/2021 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy.
Skarżący, w dniu 6 października 2025 r. (data nadania) złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu z dnia 6 grudnia 2024 r., nr 2475/2021 - w zakresie naliczania odsetek oraz prowadzenia czynności egzekucyjnych i windykacyjnych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne uznanie, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do wstrzymania czynności egzekucyjnych i windykacyjnych, mimo że są bezpośrednią konsekwencją wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej;
2. art. 7 i art. 8 p.p.s.a. (zasady pogłębiania zaufania do organów i zasady proporcjonalności) poprzez nieuwzględnienie skutków, jakie wywołuje brak wstrzymania (pogłębianie zadłużenia, narastanie odsetek, ryzyko utraty środków do życia);
3. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 EKPC poprzez ograniczenie skutecznej ochrony sądowej, skoro oddalenie wniosku prowadzi do faktycznej nieodwracalności skutków egzekucji przed rozstrzygnięciem sprawy co do meritum.
W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum.
Po wniesieniu zażalenia, a przed jego przekazaniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 163/25, oddalił skargę wniesioną przez skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Stosownie do art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, zaś w myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Z kolei art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że Sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. np. postanowienia NSA z: 3 października 2018 r. sygn. akt II GZ 325/18; 26 listopada 2021 r. sygn. akt II GZ 414/21).
Oznacza to, że po wydaniu przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten Sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie wszczęte zażaleniem podlega umorzeniu (por. postanowienia NSA z: 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 770/18; 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GZ 261/19; 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II GZ 499/23). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia, Sąd pierwszej instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wobec oddalenia skargi skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 września 2025 r., postępowanie zażaleniowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym należało umorzyć z powodu jego bezprzedmiotowości.
Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. i art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.