I GZ 289/26

I GZ 289/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-08-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-07-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 260 § 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 maja 2026 r. sygn. akt I SPP/Gl 262/25 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. W.-K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 4 maja 2026 r., sygn. akt I SPP/Gl 262/25, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz U.2026.143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie A. W.-K. (dalej: skarżąca) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 marca 2026 r. w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 12 czerwca 2025 r., w przedmiocie zrzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca pismem z 22 kwietnia 2026 r., wniosła zażalenie na postanowienie z 30 marca 2026 r., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 22 stycznia 2026 r. odmawiające przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od wymienionego w art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, zażalenie nie przysługuje i jako niedopuszczalne, podlega ono odrzuceniu. Analogiczny wniosek wynika również z tego, że ten rodzaj postanowień nie został wymieniony w żadnym z punktów art. 194 § 1 p.p.s.a. Postanowienie Sądu wydane w wyniku złożenia sprzeciwu jest niezaskarżalne.
Powyższe postanowienie zaskarżyła skarżąca wnosząc zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym postanowieniu z Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie uznał, że zażalenie skarżącej na postanowienie z 30 marca 2026 r. było niedopuszczalne.
Podkreślić należy, że nie wszystkie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez złożenie środka odwoławczego (skargi kasacyjnej lub zażalenia). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy.
Żaden przepis prawa nie przewiduje jednak możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W art. 260 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. ustawodawca określił, że w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza, że po pierwsze, postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne, a po drugie, że na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany – zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. – przez referendarza sądowego. Skarżąca nie zgodziła się z tym postanowieniem, składając od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wydając postanowienie z 30 marca 2026 r. orzekał jako sąd drugiej instancji i stosował odpowiednio przepisy o zażaleniu. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu – przez referendarza i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącej było niedopuszczalne i z tego powodu, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., podlegało odrzuceniu. Z powyżej wskazanych przepisów wynika bowiem, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.