Orzeczenie · 2010-09-03

I GZ 234/10

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2010-09-03
NSAAdministracyjneWysokansa
przywrócenie terminuskarga kasacyjnaprawo pomocypełnomocnik z urzędutermin procesowyNSAWSAprawo celnepostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., który odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA uznał wniosek za spóźniony, przyjmując, że termin do jego złożenia rozpoczął bieg od dnia, w którym pełnomocnik z urzędu został poinformowany o swoim wyznaczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to stanowisko za nieprawidłowe. Sąd II instancji podkreślił, że choć nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 12 lutego 2010 r. zrównała ustanowienie pełnomocnika z urzędu z udzieleniem pełnomocnictwa, to w tej konkretnej sprawie prawo pomocy zostało przyznane przed wejściem w życie tej nowelizacji. Brak przepisów przejściowych w noweli oznaczał, że należy stosować przepisy obowiązujące w czasie powstania stosunku prawnego, co wymagało od pełnomocnika uzyskania faktycznego pełnomocnictwa od strony. NSA wskazał, że przyczyna uchybienia terminu ustaje w momencie, gdy pełnomocnik ma rzeczywistą możliwość działania w sprawie, a nie tylko gdy dowie się o swoim wyznaczeniu. Sąd podkreślił znaczenie prawa do sądu i konstytucyjnych standardów ochrony zaufania do państwa i prawa, wskazując, że przyjęcie odmiennego poglądu praktycznie uniemożliwiłoby skorzystanie z pomocy prawnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście ustanowienia pełnomocnika z urzędu i stosowania przepisów przejściowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą przyznania prawa pomocy i wejściem w życie nowelizacji przepisów.

Zagadnienia prawne (2)

Od kiedy należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, gdy pełnomocnik został ustanowiony z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin ten należy liczyć od momentu, gdy pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość działania w sprawie (np. uzyskania pełnomocnictwa od strony), a nie od dnia, w którym dowiedział się o swoim wyznaczeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przy liczeniu terminu należy uwzględnić przepisy obowiązujące przed nowelizacją, które wymagały faktycznego pełnomocnictwa, oraz prawo do sądu. Samo poinformowanie pełnomocnika o wyznaczeniu nie oznacza jeszcze możliwości podjęcia skutecznych działań procesowych.

Jak stosować przepisy nowelizacji Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z 12.02.2010 r.) do spraw, w których prawo pomocy zostało przyznane przed wejściem w życie nowelizacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku braku przepisów przejściowych, zdarzenia prawne i ich skutki należy oceniać na podstawie przepisów obowiązujących w czasie ich zaistnienia, z poszanowaniem zasad ochrony praw nabytych i interesów w toku.

Uzasadnienie

Nowelizacja nie zawierała przepisów intertemporalnych, co nakazuje stosowanie zasady ochrony zaufania do prawa i interesów w toku. Skutki prawne należy oceniać według stanu prawnego z chwili ich powstania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 87 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 244 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...) w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (w brzmieniu po nowelizacji z 12.02.2010 r.).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 88

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca spóźniony lub niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynność procesowa dokonana po terminie jest bezskuteczna.

p.p.s.a. art. 86 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy uchybienie nie powoduje ujemnych skutków.

Ustawa z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od momentu faktycznego uzyskania przez pełnomocnika z urzędu możliwości działania w sprawie, a nie od daty poinformowania go o wyznaczeniu. • Nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 12.02.2010 r. nie powinna być stosowana wstecznie w sposób naruszający prawa nabyte i interesy w toku, zwłaszcza w braku przepisów przejściowych.

Odrzucone argumenty

Wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony, ponieważ został złożony po upływie siedmiu dni od dnia, w którym pełnomocnik z urzędu dowiedział się o swoim wyznaczeniu.

Godne uwagi sformułowania

ustawa ta zaczęła obowiązywać od dnia 10 kwietnia 2010 r., a Sąd I instancji dopiero pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. o ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. • zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasada ochrony praw nabytych a także zasada ochrony interesów w toku. • przyczyna uchybienia terminu ustaje w momencie, gdy pełnomocnik ma pełną możliwość działania w sprawie czyli z chwilą udzielenia pełnomocnictwa lub też jego otrzymania od strony. • nie jest prawidłowa taka praktyka, kiedy osobie przyznaje się pomoc prawną w postaci profesjonalnego pełnomocnika, a następnie uniemożliwia się jej skorzystanie z tej pomocy.

Skład orzekający

Maria Myślińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście ustanowienia pełnomocnika z urzędu i stosowania przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą przyznania prawa pomocy i wejściem w życie nowelizacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do sądu i dostępem do pomocy prawnej, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia, jak interpretować terminy procesowe w specyficznych okolicznościach.

Kiedy pełnomocnik z urzędu naprawdę może działać? NSA wyjaśnia kluczowe znaczenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst