Orzeczenie · 2026-05-27

I GZ 200/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-27
NSAAdministracyjneWysokansa
wyłączenie sędziegoasesor sądowybezstronnośćpostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSAzażalenieuchwała NSAzasada prawna

Przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym było zażalenie J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek skarżącego o wyłączenie asesorów sądowych M. S. i P. G. od orzekania w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe. Skarżący argumentował, że okoliczności towarzyszące powołaniu asesorów na stanowisko wywołują uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Sąd pierwszej instancji, opierając się na uchwale NSA z dnia 3 kwietnia 2023 r. (sygn. I FPS 3/22), uznał, że okoliczności powołania asesorów nie mogą stanowić podstawy do ich wyłączenia w trybie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił innych konkretnych okoliczności, które mogłyby budzić wątpliwości co do bezstronności asesorów w danej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego lub asesora ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu, a podstawą wyłączenia na wniosek strony mogą być jedynie konkretne fakty wskazujące na brak bezstronności, a nie subiektywne odczucia strony czy kwestie związane z procesem nominacyjnym. NSA potwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy p.p.s.a., w tym uchwałę I FPS 3/22, i nie stwierdził podstaw do wyłączenia asesorów. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego/asesora sądowego, w szczególności w kontekście uchwały NSA I FPS 3/22.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie asesora na podstawie okoliczności powołania. Nie dotyczy ogólnych zasad wyłączenia sędziego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okoliczności towarzyszące powołaniu asesora sądowego na stanowisko mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności towarzyszące powołaniu asesora sądowego na stanowisko nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia od orzekania w sprawie na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z uchwałą NSA z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. I FPS 3/22.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 19 p.p.s.a. wymaga podania konkretnych faktów wskazujących na wątpliwość co do bezstronności, a nie badania procesu nominacyjnego. Uchwała NSA I FPS 3/22 jasno wyklucza badanie okoliczności powołania jako podstawy wyłączenia.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji może badać spełnienie przez asesora sądowego wymogów niezawisłości i bezstronności w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do badania niezawisłości i bezstronności asesora w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu, zgodnie z uchwałą NSA I FPS 3/22.

Uzasadnienie

Zakres przedmiotowy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego (asesora) wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie WSA o oddaleniu wniosku o wyłączenie asesorów sądowych.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności towarzyszące powołaniu asesora sądowego nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował uchwałę NSA I FPS 3/22. • Brak konkretnych faktów wskazujących na brak bezstronności asesorów.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące okoliczności powołania asesorów na stanowisko. • Argumenty skarżącego dotyczące sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa. • Argumenty skarżącego dotyczące rzekomego złamania ślubowania sędziowskiego i zasady stania na straży konstytucji.

Godne uwagi sformułowania

podstawą wniosku o wyłączenie sędziego (asesora sądowego), składanego w trybie art. 19 p.p.s.a., nie mogą być okoliczności towarzyszące jego powołaniu na stanowisko sędziego czy asesora sądowego • Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (asesora) we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego (asesora) w rozpoznaniu określonej sprawy. • Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2023 r. sygn. I FPS 3/22, zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego/asesora sądowego, w szczególności w kontekście uchwały NSA I FPS 3/22."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie asesora na podstawie okoliczności powołania. Nie dotyczy ogólnych zasad wyłączenia sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - wyłączenia sędziego/asesora, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Interpretacja NSA w kontekście uchwały I FPS 3/22 jest istotna dla praktyków.

Czy okoliczności powołania sędziego mogą być podstawą jego wyłączenia? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst