I GZ 178/26

I GZ 178/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 535
§ 2 ust. 3 pkt 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 718/25 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr OR12-2025-058 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 7 sierpnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 718/25, wezwał, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), J. L. (dalej: skarżący) do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z 29 kwietnia 2025 r. w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami w wysokości 102 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej: rozporządzenie RM), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zaskarżone zarządzenie jest wadliwe, jednakże podlega oddaleniu z powodu zakazu reformationis in peius, a także ze względu na to, że podnoszone w nim twierdzenia są nietrafione.
Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednym z tego rodzaju pism jest skarga do sądu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie może podjąć żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, sąd wzywa skarżącego, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, co z kolei wynika z § 3 art. 220 p.p.s.a. Wezwanie powinno zawierać stosowne pouczenia co do prawa i terminu zaskarżenia. Strona skarżąca ma zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), bądź postanowienia przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Rozpoznając zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego Naczelny Sąd Administracyjny bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia i wyciągnięte z nich wnioski nie są prawidłowe. Błędna bowiem okazała się podstawa prawna wezwania, a w konsekwencji wysokość wpisu od skargi do uiszczenia którego został wezwany skarżący.
W rozpoznawanej sprawie skargą objęto decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z 29 kwietnia 2025 r. w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w wysokości 2534,64 zł. Od skargi na powyższą decyzję ustalony został wpis w wysokości 102 zł, na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia RM. Tymczasem prawidłową podstawą do wyliczenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie była podstawa prawna ujęta w § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia RM. Innymi słowy, w niniejszej sprawie powinien zostać pobrany wpis stały od skargi w wysokości 200 zł, na podstawie § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia RM.
Powyższe nie prowadzi jednak do uwzględnienia zażalenia z uwagi na ustanowiony w art. 134 § 2 w związku z art. 193 i 197 § 2 p.p.s.a. zakaz reformationis in peius, czyli zakaz orzekania na niekorzyść strony (por. postanowienia NSA: z 14 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 475/13; z 15 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1182/09, z 13 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 89/08; z 11 października 2007 r., sygn. akt II GZ 144/07).
W postępowaniu zażaleniowym zakaz reformationis in peius obowiązuje w szerokim zakresie, co wynika z samego charakteru zażalenia jako środka odwoławczego. Błędne określenie wysokości należnego wpisu od skargi nie prowadzi do uwzględnienia zażalenia, gdy miałoby ono naruszyć omawiany zakaz (R. Hauser, A. Skoczylas, w: Hauser, Piątek, Skoczylas, Środki zaskarżenia, s. 326–327 – zob. R. Hauser, W. Piątek, A. Skoczylas, Rozdział X. Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym [w:] System Prawa Administracyjnego. Sądowa kontrola administracji publicznej. Tom 10, red. serii R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2016; postanowienie NSA z: 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I GZ 191/17; z 25 czerwca 2025 r., sygn. akt II OZ 645/25).
Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.