I GZ 177/23

I GZ 177/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Sz 95/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-04-19
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 95/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 5 grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie zwrot części dofinansowania realizacji projektu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 95/23 odmówił A wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z 5 grudnia 2022 r., w przedmiocie zwrotu części środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze Stowarzyszenie zawarło wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego. Strona wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę pod stronie skarżącego oraz trudne do odwrócenia skutki. Dodatkowo Skarżący odwołał się do poglądów orzecznictwa w kwestii zakresu wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmawiając wstrzymania zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że obowiązek wykazania okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. To on powinien wykazać we wniosku o wstrzymanie wykonania okoliczności, które powiązane z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogą w jego aktualnej sytuacji doprowadzić do wystąpienia przesłanek wstrzymania.
Co do zasady rolą Sądu jest ocena całości materiału zgromadzonego w sprawie pod kątem wykazania przez wnioskodawcę zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) ale nie powinno sprowadzać się do zastępowania wnioskodawcy w przedstawieniu okoliczności, które w jego ocenie mogą spowodować zagrożenia o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może sprowadzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd podkreślił, że to w interesie Skarżącego leżało takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również na nich spoczywał obowiązek przedstawienia twierdzeń i poparcia tychże twierdzeń stosownymi dokumentami.
Skarżące Stowarzyszenie wniosło zażalenie na powyższe postanowienie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów proceduralnych, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji, podczas gdy bezsprzecznym pozostaje, iż odmowa wstrzymania wykonalności decyzji naraża stronę na niebezpieczeństwo poniesienia niepowetowanej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki polegające na ograniczeniu form udzielanej pomocy lub wsparcia, a w skrajnym przypadku objęciu wsparciem mniejszej liczby podopiecznych niż dotychczas.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na nowo przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. W przypadku uznania, iż nie zachodzą przesłanki do uchylenia postanowienia i rozpoznania sprawy w trybie art. 195 § 2 i przekazania sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc tak sformułowane zarzuty strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto, na podstawie art. 196 p.p.s.a. strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zaznaczyć również należy, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania może dotyczyć także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego w przedmiocie zwrotu części środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę.
W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ Stowarzyszenie go nie uzasadniło, a zatem nie uprawdopodobniło wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia strona nie przedstawiła argumentów które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku jak wskazuje Sąd I instancji było lakoniczne, ogólne i w istocie nie stanowiło uzasadnienia. Przywołane na poparcie wniosku orzeczenia sądów administracyjnych wskazują jedynie jak należy rozumieć pojęcie "znacznej szkody" czy "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 p.p.s.a.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Sąd pierwszej instancji wnikliwie ocenił złożony wniosek, wskazując na jego istotne braki w zakresie wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej i konstatując, że wobec braku szczegółowej argumentacji wniosku, nie mógł on zostać uwzględniony. Pełnomocnik zapomina, iż to na stronie składającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek wskazania okoliczności na jego poparcie a nie jest rolą Sądu.
Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zażalenia.
Odnosząc się do wniosku organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 196 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego przepisu wynika, że w sytuacji kwestionowania legalności postanowienia przy pomocy środka odwoławczego jakim jest zażalenie - możliwe jest wystąpienie przez stronę z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia tego zażalenia. Zażalenie jest środkiem zaskarżenia niesuspensywnym, nie wstrzymuje bowiem automatycznie wykonania zaskarżonego postanowienia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia może natomiast zadecydować wojewódzki sąd administracyjny w drodze odrębnego postanowienia, wydanego przed przedstawieniem akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w celu rozpoznania zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.