I GZ 173/23

I GZ 173/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Lu 134/23 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2023-03-30
I GZ 311/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 219 par.1 i 2, art. 220 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W.-G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 marca 2023 r.; sygn. akt I SA/Lu 134/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. W.-G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2022 r.; nr SKO.1017/22 w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 134/23 odrzucił skargę J. W. - G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 12 grudnia 2022 r., znak SKO.1017/22 w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w 2015 r. podlegającej zwrotowi w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Uzasadniając powyższe postanowienie Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 3 marca 2023 r. skarżąca J. W. - G. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu, pod rygorem odrzucenia skargi. Doręczenie powyższego wezwania nastąpiło w dniu 14 marca 2023 r. (k. 32 akt sądowych).
Z potwierdzenia wykonania przelewu (k. 36) załączonego do pisma procesowego pełnomocnika skarżącej z 16 marca 2023 r. wynika, że przelew kwoty 1.500 zł odpowiadającej wysokości wpisu od skargi w sprawie niniejszej, mimo wskazania przez skarżącą jako odbiorcy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie został zrealizowany na rachunek bankowy, nie będący rachunkiem prowadzonym dla tego Sądu. Z informacji na stronie internetowej Sądu Apelacyjnego w Lublinie wynika, że numer rachunku, na który skarżąca wpłaciła kwotę 1500 zł odpowiada numerowi rachunku tego Sądu. Nadto do dnia dzisiejszego w kasie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie zaksięgowano wpłaty wpisu od skargi od strony skarżącej.
Sąd wskazał, że uiszczenie kwoty odpowiadającej wpisowi od skargi do sądu administracyjnego na rachunek sądu powszechnego nie wywołuje skutku prawidłowego opłacenia wpisu od tej skargi. Mając na uwadze, że wpis od skargi nie został uiszczony przez stronę skarżącą Sąd na podstawie na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie w imieniu J. W. - G. wniosła pełnomocnik adw. B. P.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, tj. art. 220 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie skarga podlega odrzuceniu ze względu na to, że nie został od niej uiszczony wpis sądowy w sytuacji, gdy Skarżąca wniosła stosowną opłatę, jednakże omyłkowo uczyniła to na należące do innego Sądu;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 78 Konstytucji RP, przez błędną ich wykładnię, polegającą na wydaniu rozstrzygnięcia odmawiającego z nieuzasadnionych przyczyn stronie prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżąca opłaciła skargę w terminie, zasilając tym samym budżet Skarbu Państwa odpowiednią kwotą środków pieniężnych niezbędnych do nadania sprawie biegu. Przelew na rachunek bankowy został w prawidłowy sposób opisany, wyraźnie wskazywał czego dotyczy. Jako odbiorca został wskazany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, natomiast w tytule wpisano dane niniejszej sprawy. Błędnie wskazano wyłącznie numer rachunku, na który został dokonany przelew - wpis bowiem trafił na konto Sądu Apelacyjnego w Lublinie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Badając pierwszy zarzut naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 220 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ nie został uiszczony od niej wpis sądowy, podczas gdy skarżąca wniosła stosowną opłatę omyłkowo na konto innego Sądu, należy uznać go za niezasadny.
Stosowanie do treści art. 219 § 1 p.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W § 2 tego artykułu stanowi się, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Zgodnie bowiem z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Skutkiem braku wykonania zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, jak również braków fiskalnych skargi, jest zatem jej odrzucenie.
Za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi z powodu braku uiszczenia wpisu sądowego. Wpis ten nie został bowiem uiszczony w sposób wskazany w art. 219 § 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 1.500 zł zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 14 marca 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 32 akt sądowych). Wobec tego siedmiodniowy termin do wykonania zarządzenia upływał z dniem 21 marca 2023 r. Należy w tym miejscu zauważyć, że w przedmiotowym wezwaniu Sąd poinformował o sposobie uiszczenia wpisu oraz podał, na jaki numer rachunku należy uiścić wymagany wpis, jednocześnie pouczając, że nieuiszczenie wpisu sądowego we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi.
Tymczasem pełnomocnik skarżącej zamiast uiścić wymagany wpis sądowy od skargi na numer rachunku bankowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazany w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 marca 2023 r., dokonał w dniu 15 marca 2023 r. przelewu wpisu w wysokości 1.500 zł na niewłaściwy rachunek bankowy, należący do Sądu Apelacyjnego w Lublinie, który bez wątpienia nie był sądem właściwym w rozumieniu art. 219 § 2 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze powyższe okoliczności, nie można uznać dokonania wpłaty wpisu sądowego od skargi omyłkowo na rachunek Sądu Apelacyjnego w Lublinie, a nie na rachunek Sądu administracyjnego I instancji, za prawidłowe i skuteczne. Wprawdzie skarżąca prawidłowo oznaczyła nazwę sądu, wysokość wpisu oraz przez kogo i na jaki akt wnoszona jest skarga, jednak wpłata została dokonana na rachunek sądu powszechnego, który nie był sądem właściwym. Nastąpiło zatem nieprawidłowe wykonanie wezwania Sądu, w wyniku czego skarżąca nie uiściła stosownej opłaty w sposób wymagany przepisami. W sprawie opłata została wniesiona do zupełnie innego sądu, który nie był właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy i nie miał jej rozpoznawać (zob. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2014 r. sygn. akt I FSK 1050/14).
Gdyby uznać za zasadną argumentację rozpoznawanego zażalenia, odnoszącą się do jednostek budżetowych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2008 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz.1634, z późn. zm.), oznaczałoby to, iż dopuszczalne jest uiszczenie opłaty sądowej na rachunek dowolnej jednostki budżetowej, co w świetle brzmienia art. 219 § 2 p.p.s.a., jest poglądem nie do zaakceptowania.
Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela ugruntowany orzecznictwie tego Sądu pogląd, iż uchybienie obowiązkowi należytego opłacenia pisma może polegać nie tylko na uiszczeniu opłaty sądowej w niewłaściwej wysokości, czy też po upływie przewidzianego w ustawie terminu, lecz również na uiszczeniu opłaty na niewłaściwy rachunek bankowy, tj. inny rachunek niż rachunek wojewódzkiego sądu administracyjnego, który jest właściwy do rozpoznania sprawy, np. na rachunek innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, sądu powszechnego, czy też organu administracyjnego (zob. postanowienia NSA: z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1360/14 , z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 825/08, z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 767/10, z dnia 8 lipca 2011 r. sygn. akt II FZ 328/11, z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 968/12, z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I GSK 311/11, z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1451/08).
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 w zw. z art. 78 Konstytucji RP. Wynikające z tego pierwszego przepisu konstytucyjne prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, nie zwalnia osoby chcącej z takiego prawa skorzystać z wymogów wynikających z przepisów danej procedury sądowej, w tym przypadku z obowiązku uiszczenia wpisu w sposób przewidziany ustawą.
Pełnomocnik skarżącej w zażaleniu twierdzi, że opłata sądowa na rachunek inny niż rachunek Sądu I instancji, została uiszczona omyłkowo. Odnosząc się do takiej argumentacji wyjaśnić należy, że w żaden sposób nie zmienia ona prawidłowych ustaleń Sądu pierwszej instancji, co do nieuiszczenia w terminie stosownej opłaty sądowej. Okoliczności wskazujące na omyłkę, czy brak winy w uiszczeniu opłaty niewłaściwemu sądowi mogą stanowić podstawę do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. W sytuacji bowiem, gdy strona uchybiła terminowi z powodu okoliczności przez siebie niezawinionych ma możliwość wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu, którego zasadniczym celem jest wyeliminowanie negatywnych skutków uchybienia terminowi. Jak wynika z akt sprawy w niniejszej sprawie został złożony wniosek o przywrócenie terminu na uzupełnienie braku formalnego skargi, który będzie rozpoznany po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie odrzucenia skargi.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nieuiszczenie w terminie należnego wpisu od skargi, obligowało Sąd I instancji do jej odrzucenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.