I GW 8/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc Grzegorz Dudar /sprawozdawca/ Joanna Wegner /przewodniczący/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Naczelnik Urzędu Skarbowego Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 17 § 1c, art. 34 § 1, art. 33 § 1 i 5, art. 18; Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 1 pkt 1, art. 61a § 1, art. 134, art. 144; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 4, art. 15 § 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 2070 art. 1 pkt 5; Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t. j) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 marca 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Krakowa a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Przemyślu w przedmiocie rozpoznania zarzutów w sprawie egzekucyjnej wniesionych z uchybieniem terminu wskazać Naczelnika Urzędu Skarbowego w Przemyślu jako organ egzekucyjny właściwy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Uzasadnienie Pismem z dnia 23 marca 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa (dalej powoływany także jako "wnioskodawca", "wierzyciel") wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy wierzycielem – Prezydentem Miasta Krakowa Zarządem Dróg Miasta Krakowa a organem egzekucyjnym – Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Przemyślu w sprawie rozpoznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne wniesionych z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu wniosku, Prezydent Miasta Krakowa wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Przemyślu prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (dalej powoływany także jako "zobowiązany") z tytułu zaległości dotyczącej opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój pojazdu marki [...] w strefie płatnego parkowania w Krakowie w dniu 30 lipca 2021 r. w kwocie 150 zł. W dniu 21 czerwca 2022 r. wpłynęło bezpośrednio do wierzyciela pismo zobowiązanego (po jego późniejszym doprecyzowaniu), potraktowane jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne z tytułu nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym, w którym zobowiązany zażądał zwrotu pobranej kwoty 150 zł wraz z odsetkami. W piśmie tym (oraz późniejszych) zobowiązany wskazał, że w dniu 23 lipca 2021 r. sprzedał pojazd marki [...], na dowód czego przedłożył kserokopię faktury VAT sprzedaży pojazdu oraz złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że ww. kserokopia jest zgodna z posiadanym przez niego oryginałem faktury VAT oraz, że na dzień 30 lipca 2021 r. nie był już właścicielem spornego pojazdu. W związku z ww. pismem, wierzyciel zwrócił się 20 września 2022 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Przemyślu (dalej powoływany także jako "organ egzekucyjny") o podjęcie stosownych czynności wynikających z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 poz. 479 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.), w szczególności wskazania czy ww. pismo zobowiązanego wpłynęło w ustawowym terminie do wniesienia zarzutów. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 28 września 2022 r. organ egzekucyjny poinformował, że w dniu 17 maja 2022 r. wobec zobowiązanego dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za 2021 r. w tymże dniu dochodzona należność w wysokości 166 zł została w całości wyegzekwowana. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 20 maja 2022 r. Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał, że w jego ocenie zarzut wniesiony przez zobowiązanego w dniu 21 czerwca 2022 r. oraz 5 września 2022 r. uchybia terminowi wskazanemu w art. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzut w sprawie administracyjnej wnosi się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. W odpowiedzi na powyższą informację, wierzyciel pismem z 3 października 2022 r. wniósł do organu egzekucyjnego wniosek o rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z art. 17 § 1c u.p.e.a. Pismem adresowanym do wierzyciela z dnia 4 listopada 2022 r., organ egzekucyjny wskazał, że w jego ocenie nie jest władny na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a. do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów. Podkreślił, że organem do którego są wnoszone zarzuty jest wierzyciel, co wynika z art. 33 § 1 u.p.e.a., zaś organ egzekucyjny występuje jedynie w roli pośrednika w przekazaniu zarzutów do właściwego organu. Zarzuty, niezależnie od terminu w jakim zostały wniesione, winny być przekazane do wierzyciela, zaś termin do jego wniesienia świadczy jedynie o fakcie, czy będzie rozpoznany merytorycznie czy też nie. Organ egzekucyjny wskazał przy tym na treść art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 poz. 2000 ze zm., dalej powoływana jako k.p.a.), z którego wynika, że właściwym organem do przywrócenia terminu jest organ właściwy w sprawie, a zatem wierzyciel. Uznanie stanowiska wierzyciela za prawidłowe, oznaczałoby, że także organ egzekucyjny byłby właściwy do rozpatrzenia ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Zdaniem organu egzekucyjnego, w realiach niniejszej sprawy wierzyciel powinien rozważyć odmowę wszczęcia postępowania w sprawie złożonych zarzutów na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W odpowiedzi na powyższe pismo, wierzyciel kolejnym pismem z 15 listopada 2022 r. zwrócił do organu egzekucyjnego o wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ egzekucyjny pismem z 15 grudnia 2022 r. podtrzymał swoją argumentację z pisma z 4 listopada 2022 r., wskazującą na brak podstawy prawnej do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a., w sytuacji wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z uchybieniem terminu. Pismem z 27 grudnia 2022 r., wierzyciel wystąpił do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutu na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z 28 lutego 2023 r., organ egzekucyjny podtrzymał swoją argumentację z pism z 4 listopada i 15 grudnia 2022 r., wskazującą na brak podstawy prawnej do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a., w sytuacji wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z uchybieniem terminu. Organ wskazał, że jego stanowisko jest zgodne z wytycznymi przekazanymi przez Ministerstwo Finansów odnośnie postępowania organów egzekucyjnych w przypadku złożenia przez zobowiązanego zarzutów. Zdaniem wnioskodawcy, stanowisko organu egzekucyjnego zaprezentowane w ww. pismach jest nieprawidłowe. W świetle art. 17 § 1c u.p.e.a. to organ egzekucyjny jest właściwy do wydania postanowienia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutu, na co wskazał m.in. WSA w Gliwicach w wyroku z 24 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 848/22. Podkreślił, że stanowisko organu egzekucyjnego jakoby wierzyciel w takiej sytuacji powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest nieprawidłowe, bowiem art. 61a § 1 k.p.a. ma zastosowanie jedynie do wniosków wszczynających postępowanie, a nie wniosków o charakterze wpadkowym, jakim jest zarzut w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego też przepis ten nie może mieć zastosowania do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutu, zaś wydanie ewentualnego postanowienia obarczone byłoby wadą nieważności, jako wydanego bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, organ egzekucyjny wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Krakowa Zarząd Dróg Miasta Krakowa jako właściwego do rozpoznania wniesionych z uchybieniem terminu zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, podkreślając że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego, co oznacza, że to wierzyciel jest zobowiązany do ich rozpoznania. Rola organu egzekucyjnego sprowadza się do przyjęcia i przekazania zarzutu do wierzyciela, nawet jeżeli wniesione zarzuty zawierają braki formalne, jak chociażby brak podpisu czy też przekonanie o jego bezzasadności. Już bowiem samo zgłoszenie zarzutu obliguje organ egzekucyjny do nadania sprawie biegu. Zdaniem organu egzekucyjnego, art. 17 § 1c u.p.e.a. nie może mieć w sprawie zastosowania, bowiem jest adresowany wyłącznie do organu egzekucyjnego, zaś zarzuty są adresowane do wierzyciela. Wniesienie zarzutu z uchybieniem terminu z procesowego punktu widzenia stanowi dla wierzyciela podstawę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 poz. 259 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Pojęcie sporu, wskazane w art. 4 p.p.s.a. odnosi się do sytuacji, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Innymi słowy, spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., a więc sprawy która podlega załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź w innej prawnej formie działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Ma to tę konsekwencję, że przedmiot sporów o właściwość (sporów kompetencyjnych) między organami wymienionymi w art. 4 p.p.s.a. należy wiązać z prawnymi formami działania administracji, poddanymi kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne. Jedynie więc dopatrzenie się funkcjonalnego związku między zakresem kontroli sądu administracyjnego nad wykonywaniem administracji publicznej a przedmiotem (konkretnych) sporów o właściwość (sporów kompetencyjnych) pozwala na wskazanie granicy, do której sięga kognicja NSA wynikająca z art. 4 p.p.s.a. (zob. K. Defecińska - Tomczak, glosa do postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OW 60/05, OSP 2007, z. 7-8, s. 488 i n.). Spory te Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie w tym przedmiocie NSA wydaje w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zachodzi spór kompetencyjny pomiędzy Prezydentem Miasta Krakowa a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Przemyślu, mimo że w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego nie budzi wątpliwości, że organem właściwym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Przemyślu. Dopuszczając do merytorycznej oceny złożonego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego Prezydent Miasta Krakowa pełni podwójną rolę – działa jako organ jednostki samorządu terytorialnego oraz jako wierzyciel – ma kompetencje do wydawania postanowień, na które przysługują zobowiązanemu określone środki odwoławcze (zob. art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a.). Jednocześnie na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.) Oznacza to, że w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego zarówno wierzyciel jak i organ egzekucyjny mogą podejmować prawne działania, skierowane do zobowiązanego, które to działania mogą być poddane kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne. Tym samym należy dopuścić sytuację w której, w ramach jednego postępowania egzekucyjnego, może dojść do sporu kompetencyjnego, pomiędzy wierzycielem, będącym organem jednostki samorządu terytorialnego a organem egzekucyjnym, będącym organem administracji rządowej. W doktrynie wskazuje się bowiem, że wierzyciel jest współgospodarzem postępowania egzekucyjnego w administracji (zob. P. Przybysz w: red. D. Kijowski, System Prawa Administracyjnego Procesowego. Administracyjne postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające, Wolters Kluwer 2020, s. 370). Przedmiotem sporu kompetencyjnego w niniejszej sprawie, pomiędzy Prezydentem Miasta Krakowa a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Przemyślu jest rozpatrzenie zarzutu zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej, wniesionego z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zdaniem wierzyciela, to organ egzekucyjny, w świetle brzmienia art. 17 § 1c u.p.e.a., winien wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia takiego zarzutu, z kolei zdaniem organu egzekucyjnego, skoro zarzuty wnosi się do wierzyciela, to wierzyciel jako organ właściwy do rozpatrzenia zarzutów, powinien być właściwy do jego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację w powyższym sporze należy przyznać Prezydentowi Miasta Krakowa. Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych (art. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Jednocześnie w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Z kolei w myśl art. 17 § 1c u.p.e.a. organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W świetle powyższych przepisów, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organem właściwym do rozpatrzenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest wierzyciel. Jednakże nie oznacza to, że również wierzyciel jest organem właściwym do stwierdzenia, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia takiego zarzutu. Przepis art. 17 § 1c u.p.e.a., dodany do u.p.e.a. na mocy art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 września 2019 r., o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 poz. 2070) z dniem 30 lipca 2020 r., jednoznacznie wskazuje, że w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skarg, wniosków czy innych podań, których wniesienie jest ograniczone terminem, właściwym jest organ egzekucyjny. Ustawodawca w tym zakresie nie wprowadził ograniczenia, że organem właściwym do rozpoznania skarg, wniosków czy innych podań musi być organ egzekucyjny, w sposób ogólny wskazał na wszelkie skargi, wnioski i inne podania składane w ramach postępowania egzekucyjnego, a zatem także te adresowane do wierzyciela (art. 17 § 1 u.p.e.a.). Niewątpliwie zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. mieszczą się w pojęciu "skarg, wniosków czy innych podań", a zatem przepis ten będzie miał zastosowanie także do zarzutów, względem których ustawodawca w art. 33 § 5 u.p.e.a. wyraźnie wskazał terminy, w których mogą być skutecznie zgłoszone. Za powyższym odczytaniem przedmiotowych regulacji przemawiają również celowościowe argumenty związane z procesem uchwalenia ustawy zmieniającej. W uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 11 września 2019 r., o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 3752, https://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/druk.xsp?nr=3753) czytamy, iż celem wprowadzenia art. 17 § 1c u.p.e.a. jest uporządkowanie i ujednolicenie sposobu postępowania organów egzekucyjnych, w przypadku gdy skarga, wniosek lub inne podanie składane na podstawie ustawy zostanie wniesione po terminie przewidzianym na jego wniesienie. W takim przypadku organ egzekucyjny będzie stwierdzał w drodze postanowienia uchybienie terminu. W obowiązującym stanie prawnym sposób postępowania organów egzekucyjnych nie jest jednolity, zatem wprowadzona regulacja zminimalizuje wątpliwości organów egzekucyjnych w powyższym zakresie. Przyjąć zatem należy, że wprowadzony art. 17 § 1c u.p.e.a. miał przyśpieszyć i usprawnić toczące się postępowanie egzekucyjne, a skoro pełnię informacji o terminowości wnoszonych skarg, wniosków czy innych podań na podstawie u.p.e.a. posiada właśnie organ egzekucyjny, to ten organ został wskazany przez ustawodawcę jako właściwy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia danej skargi, wniosku, podania, czy tak jak w niniejszej sprawie zarzutu na egzekucję administracyjną. Organ egzekucyjny, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zarzutu a w konsekwencji dostrzegając konieczność wydania postanowienia na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a., nie przekazuje złożonego zarzutu w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. wierzycielowi celem zajęcia stanowiska, bowiem sam dysponuje pełnymi danymi niezbędnymi do stwierdzenia, czy zarzut został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 33 § 5 u.p.e.a. Na postanowienie organu egzekucyjnego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutu przysługiwać będzie zażalenie. Przyjąć zatem należy, że to organ egzekucyjny na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a. jest właściwy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, które to postanowienie winno zostać wydane bez oczekiwania na stanowisko wierzyciela w sprawie postawionych zarzutów. Za powyższym stanowiskiem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przemawia także, podnoszony przez wnioskodawcę w złożonym wniosku argument, wskazujący, że w sprawie wbrew stanowisku organu egzekucyjnego, nie może mieć zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W art. 61a § 1 k.p.a. zawarto zatem dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: 1) wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; 2) istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Okoliczności mogące stać się przedmiotową przesłanką odmowy wszczęcia postępowania nie zostały skonkretyzowane. Należy więc przyjąć, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że art. 61a § 1 k.p.a. nie stosuje się w odniesieniu do wniosków składanych w toku już wszczętego postępowania, mających uruchomić postępowanie wpadkowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1702/11). Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny podziela. Artykuł 61a § 1 k.p.a. stosuje się do rozstrzygania wniosków wszczynających postępowanie w sprawie indywidualnej, a nie do złożonych w toku postępowania wniosków o charakterze wpadkowym. Skutecznie wszczęte postępowanie administracyjne jest jedno i toczy się w danej sprawie, a wnioski o charakterze wpadkowym są rozstrzygane w jego toku. Nie budzi wątpliwości stron niniejszego sporu, że postępowanie egzekucyjne w sprawie zostało wszczęte i się toczy. Zatem zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, złożony na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. nie wszczyna odrębnego postępowania, lecz jest środkiem prawnym, którym zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Skoro złożenie zarzutu nie wszczyna odrębnego postępowania, to zgodzić się należało z wierzycielem, że w sytuacji złożenia zarzutu po terminie wskazanym w art. 33 § 5 u.p.e.a., w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Podkreślić także należy, że brak jest w u.p.e.a. podstawy prawnej, która pozwalałaby wierzycielowi na wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Takiej podstawy nie stanowi art. 34 § 2 u.p.e.a., który w sposób enumeratywny wskazuje, jakie rozstrzygnięcia może podjąć wierzyciel, w wyniku rozpatrzenia złożonego zarzutu. Także w k.p.a. brak jest podstawy prawnej, która pozwalałyby na wydanie przez organ postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia podania (w niniejszej sprawie zarzutu). K.p.a. reguluje jedynie kwestię uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.) lub uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.), a zatem wniesienia środków odwoławczych w ramach toczących się postępowań administracyjnych. Brak jest w k.p.a. regulacji prawnej, która na podstawie odesłania z art. 18 u.p.e.a., pozwalałaby wierzycielowi na wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Pełny tekst orzeczenia
I GW 8/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.