I GSK 995/25

I GSK 995/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /sprawozdawca/
Piotr Kraczowski
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1081/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-03-19
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 176, art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy Miasta J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 1081/24 w sprawie ze skargi Gminy Miasta J. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z dnia 30 października 2024 r. nr 189.XXII.2024 w przedmiocie stwierdzenia nieważności w części uchwały w sprawie ustalenia zasad udzielania dotacji celowych ze środków budżetu miasta oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z 19 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 1081/24 oddalił skargę Gminy J. (dalej: skarżąca) na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach (dalej: organ lub RIO) z 30 października 2024 r., nr 189.XXII.2024 w przedmiocie ustalenia zasad udzielania datacji celowych ze środków budżetu miasta J. na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska - przedsięwzięć związanych z ochroną powietrza.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) naruszenie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.; dalej: u.s.g.) poprzez przyjęcie, że § 2 ust. 8 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] września 2024 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania dotacji celowych ze środków budżetu miasta J. na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska - przedsięwzięć związanych z ochroną powietrza jest sprzeczny z prawem i w związku z tym podlega stwierdzeniu nieważności;
2) naruszenie art. 91 ust. 4 u.s.g. poprzez przyjęcie, że § 2 ust. 8 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] września 2024 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania dotacji celowych ze środków budżetu miasta J. na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska - przedsięwzięć związanych z ochroną powietrza narusza prawo w sposób istotny i w związku z tym brak jest podstaw do ograniczenia się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa;
3) naruszenie art. 403 ust. 5 w związku z art. 403 ust.4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.; dalej: p.o.ś.) w związku z art. 43 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.; dalej: u.f.p.) poprzez przyjęcie, że treść § 2 ust. 8 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] września 2024 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania dotacji celowych ze środków budżetu miasta J. na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony Środowiska - przedsięwzięć związanych z ochroną powietrza, zawiera nieuprawnione uregulowanie wymagań odnośnie braku zaległości podatków, opłat i innych danin publicznych, a także zaległości o charakterze cywilnoprawnym wobec Gminy, co stanowi naruszenie upoważnienia ustawowego do wydania uchwały.
W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. Skarżąca zrzekła się z rozpoznania sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W niniejszej sprawie zgłoszone zarzuty dotyczyły naruszenia prawa materialnego poprzez "błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie". Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia prawa materialnego przejawia się w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu (lub przepisów) polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy, bądź zastosowaniu nieobowiązującej normy prawnej. Naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polega zaś na tzw. błędzie w subsumcji, tj. błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej mającej zastosowanie w sprawie. Stawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego strona powinna zatem określić, czy naruszenie to nastąpiło przez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie. W pierwszym przypadku należy wskazać, jak naruszony przepis zinterpretował sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka, zdaniem strony, powinna być jego prawidłowa wykładnia.
Wskazując na drugą postać naruszenia prawa materialnego (niewłaściwe zastosowanie) wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany.
Mając na uwadze przedstawione wymogi uznać należało, że autor skargi kasacyjnej nie określił w stawianych zarzutach postaci naruszenia prawa materialnego. Nie wynika to także z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Wskazać także trzeba, że w bardzo lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zawierającego się na jednej stronie zacytowano jedynie dyspozycję art. 403 ust. 4 i 5 p.o.ś. oraz art. 43 u.f.p., a następnie wyrażono krótkie stanowisko skarżącej kasacyjnie odnośnie zasadności zakwestionowanego przez organ przepisu uchwały.
W takim stanie Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać merytorycznej oceny zgłoszonych zarzutów. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, która wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, a także stosowanego uzasadnienia zarzutu ich naruszenia - co w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie miało miejsca.
Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.