I GSK 987/18Kara pieniężna zamówienia publiczne wolna reka 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez [A] Spółkę z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych nakładającą karę pieniężną. Kara została nałożona za udzielenie zamówienia publicznego na leasing autobusów z naruszeniem przepisów Prawa zamówień publicznych, w szczególności poprzez zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki (art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp). Spółka argumentowała, że tryb zamówienia z wolnej ręki był uzasadniony wyjątkową sytuacją, której nie mogła przewidzieć – mrozami i opadami śniegu w styczniu, które spowodowały wyłączenie z eksploatacji większej liczby autobusów niż zwykle (17 zamiast 13-15). Podkreślała również konieczność natychmiastowego wykonania zamówienia w celu uniknięcia zagrożenia interesu ekonomicznego i zapewnienia ciągłości świadczenia usług. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp) były wadliwie sformułowane. Podkreślono, że kwestia, czy zaistniały przesłanki do zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki, jest kwestią faktyczną, a nie prawną. Skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych Sądu I instancji, w szczególności dotyczących przewidywalności warunków atmosferycznych, skali awarii autobusów oraz braku zagrożenia dla interesu ekonomicznego, które mogłyby uzasadniać zastosowanie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp. Ponieważ nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania, NSA przyjął stan faktyczny ustalony przez WSA za prawidłowy i w jego ramach ocenił zarzuty naruszenia prawa materialnego, uznając je za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w NSA, zwłaszcza w kontekście zarzutów naruszenia prawa materialnego dotyczących oceny stanu faktycznego.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i nie stanowi przełomowej wykładni przepisów Pzp dotyczących trybu zamówienia z wolnej ręki, lecz podkreśla znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy warunki atmosferyczne (mrozy, opady śniegu) oraz wyłączenie z eksploatacji części taboru autobusowego mogą stanowić "wyjątkową sytuację, niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć" uzasadniającą udzielenie zamówienia w trybie z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunki atmosferyczne takie jak mrozy czy opady śniegu w styczniu, w regionach gdzie są one cykliczne, nie stanowią wyjątkowej sytuacji. Podobnie, wyłączenie z eksploatacji niewielkiej części taboru, nawet jeśli jest to więcej niż zwykle, nie jest sytuacją nadzwyczajną. Zagrożenie interesu ekonomicznego wynikające ze zdarzeń przewidywalnych również nie uzasadnia zastosowania tego trybu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki z art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp muszą być spełnione łącznie i dotyczą sytuacji wykraczających poza normalne warunki gospodarcze. Mrozy i awarie taboru w okresie zimowym są zjawiskami przewidywalnymi, a ich skutki dla dużego przewoźnika nie mogą być uznane za nadzwyczajne. Brak możliwości przewidzenia zjawiska atmosferycznego nie oznacza, że samo zjawisko nie było przewidywalne. Kwestia ta jest oceniana jako faktyczna, a nie prawna.
Czy zagrożenie interesu ekonomicznego zamawiającego lub konieczność natychmiastowego wykonania zamówienia z powodu braków w taborze uzasadniają udzielenie zamówienia w trybie z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zagrożenie interesu ekonomicznego wynikające ze zdarzeń przewidywalnych nie jest wystarczającą przesłanką. Podobnie, konieczność natychmiastowego wykonania zamówienia musi być uzasadniona wyjątkową sytuacją i nie może wynikać z przyczyn leżących po stronie zamawiającego (np. zaniedbań organizacyjnych).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zamówienie z wolnej ręki powinno dotyczyć wyłącznie zakresu niezbędnego do ograniczenia skutków zdarzenia. Potrzeba natychmiastowego wykonania musi być uzasadniona koniecznością uniknięcia negatywnych konsekwencji zaniechania niezwłocznego działania, a nie przewidywalnych ryzyk gospodarczych. Zamawiający miał inne możliwości zabezpieczenia ciągłości usług, np. wynajem taboru.
Czy skarga kasacyjna została prawidłowo sformułowana pod kątem zarzutów naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna była wadliwie skonstruowana, ponieważ zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp) w istocie kwestionowały niezastosowanie przepisu w konkretnych okolicznościach faktycznych, zamiast podważać jego wykładnię. Brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania uniemożliwił NSA badanie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
NSA przypomniał, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej granice wyznacza wskazanie konkretnych przepisów i sposób ich naruszenia. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego wymaga wykazania, jak przepis powinien być rozumiany. Kwestionowanie zastosowania przepisu w konkretnym stanie faktycznym, bez jednoczesnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących ustalenia tego stanu, nie jest skuteczne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
p.z.p. art. 67 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Tryb zamówienia z wolnej ręki może być zastosowany tylko w sytuacji, gdy występuje łącznie: wyjątkowa sytuacja niewynikająca z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, oraz konieczność natychmiastowego wykonania zamówienia, a nie można zachować terminów dla innych trybów. Sytuacje takie muszą wykraczać poza normalne warunki życia gospodarczego i społecznego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie zasługuje na uwzględnienie.
Pomocnicze
p.z.p. art. 7 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 10 § 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 134 § 6
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Do udzielania zamówień sektorowych z wolnej ręki stosuje się art. 67 ust. 1 pkt 3.
p.z.p. art. 132
Ustawa Prawo zamówień publicznych
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie) lub naruszenie przepisów postępowania (jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy).
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania formalne skargi kasacyjnej: oznaczenie orzeczenia, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek.
p.p.s.a. art. 204
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. c
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie kwot wartości zamówień... art. 1 § 3 lit. a
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych dotyczących zarzutów naruszenia prawa materialnego. • Kwestia zastosowania art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp jest kwestią faktyczną, a nie prawną, i nie została skutecznie podważona w skardze kasacyjnej. • Ustalenia faktyczne WSA dotyczące braku przesłanek do zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki są wiążące dla NSA z uwagi na brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty spółki dotyczące wyjątkowej sytuacji (mrozy, awarie) i konieczności natychmiastowego wykonania zamówienia. • Argumenty spółki dotyczące zagrożenia interesu ekonomicznego i braku obsługi linii autobusowych.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. • Granice skargi kasacyjnej wyznaczone są przez podstawy i wnioski. • Kwestia związana z ustaleniami w zakresie możliwości skutecznego skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 67 ust. 1 pkt 3 p.z.p. jest kwestią faktu a nie prawa. • Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym ustaleniu faktu.
Skład orzekający
Barbara Mleczko-Jabłońska
przewodniczący-sprawozdawca
Hanna Kamińska
sędzia
Piotr Kraczowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w NSA, zwłaszcza w kontekście zarzutów naruszenia prawa materialnego dotyczących oceny stanu faktycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i nie stanowi przełomowej wykładni przepisów Pzp dotyczących trybu zamówienia z wolnej ręki, lecz podkreśla znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od zamówień publicznych ze względu na analizę wymogów formalnych skargi kasacyjnej i granic kontroli NSA. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Ważne dla prawników: Jak prawidłowo zaskarżyć wyrok WSA w NSA? Błędy w skardze kasacyjnej mogą kosztować oddalenie sprawy.”
Dane finansowe
WPS: 1 841 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.