I GSK 869/21Koszty postępowania egzekucyjnego muszą być adekwatne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie dotyczące obciążenia wierzyciela (Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego) kosztami postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że koszty te, w tym opłata manipulacyjna i opłata za zajęcie rachunku bankowego, były nieadekwatne do poniesionych wydatków i nakładu pracy organu egzekucyjnego, co naruszało zasady wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.) oraz naruszenie przepisów postępowania. Skarżący argumentował, że wyliczenie opłat powinno być adekwatne do poniesionych wydatków i nakładu pracy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować koszty egzekucyjne i ich zasadność, tak aby nie naruszały zasad wynikających z tego orzeczenia. Sąd uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy, wskazując na konieczność zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat a czynnościami organu. Sąd zwrócił uwagę na nieproporcjonalnie wysokie koszty egzekucyjne (12 581,50 zł) w stosunku do wyegzekwowanej kwoty (16,83 zł) i uznał, że organ nie wykazał, iż koszty te były adekwatne do nakładu pracy i faktycznych wydatków, a porównywanie ich do opłat za zajęcie nieruchomości było nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego przez organy administracji, zasada proporcjonalności kosztów do nakładu pracy i wydatków, interpretacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14.
Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, głównie w kontekście zajęcia wierzytelności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy koszty postępowania egzekucyjnego, w tym opłata manipulacyjna i opłata za zajęcie wierzytelności, muszą być adekwatne do poniesionych wydatków i nakładu pracy organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, koszty postępowania egzekucyjnego muszą być adekwatne do poniesionych wydatków, nakładu pracy organu oraz skuteczności egzekucji, zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować koszty egzekucyjne, aby zapewnić ich proporcjonalność do nakładu pracy i faktycznych wydatków, unikając sytuacji, w której opłaty stają się dodatkową sankcją pieniężną, a nie zryczałtowanym wynagrodzeniem za czynności organu.
Czy można stosować stawki procentowe opłat za zajęcie wierzytelności, odnosząc je do stawek przewidzianych za zajęcie nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma uzasadnienia prawnego ani racjonalnego dla stosowania jako punktu odniesienia przy ustalaniu kosztów za zajęcie wierzytelności, stawek procentowych przewidzianych za zajęcie nieruchomości, ze względu na nieporównywalny stopień skomplikowania i nakład pracy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że czynności związane z egzekucją z nieruchomości są niewspółmiernie bardziej skomplikowane i pracochłonne niż zajęcie innej wierzytelności, co wyklucza stosowanie analogii w ustalaniu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 124 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty postępowania egzekucyjnego muszą być adekwatne do poniesionych wydatków i nakładu pracy organu. • Nie można stosować stawek procentowych opłat za zajęcie wierzytelności, odnosząc je do stawek przewidzianych za zajęcie nieruchomości, ze względu na nieporównywalny stopień skomplikowania i nakład pracy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.) przez błędną wykładnię wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a.) poprzez niewłaściwą ocenę legalności zaskarżonego aktu.
Godne uwagi sformułowania
brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. • Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. • organ powinien zbadać adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności, a więc odnieść się do zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie, których opłaty te zostały naliczone, tak, aby opłaty te nie przekroczyły maksymalnego rozsądnego pułapu. • Ilość czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny przy egzekucji z nieruchomości, ich znaczny stopień skomplikowania i wynikający stąd nakład pracy są niewspółmiernie większe w porównaniu do czynności związanych z zajęciem innej wierzytelności, tak jak w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Piotr Piszczek
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
sędzia
Krzysztof Dziedzic
sędzia del. WSA (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego przez organy administracji, zasada proporcjonalności kosztów do nakładu pracy i wydatków, interpretacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, głównie w kontekście zajęcia wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów, które mogą być nieproporcjonalnie wysokie. Pokazuje, jak sądy kontrolują działania organów administracji w tym zakresie.
“Czy koszty egzekucji mogą być wyższe niż wyegzekwowana kwota? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 12 581,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.