I GSK 84/12Zwrot należności celnych spóźniony wniosek 14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka S. S.A. złożyła wniosek o zwrot należności celnych, twierdząc, że nie były one prawnie należne z powodu braku publikacji przepisów wspólnotowych w języku polskim w momencie ich uiszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę spółki, uznając wniosek za złożony po upływie trzyletniego terminu, zgodnie z art. 236 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się nieprzewidzianych okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki, która zarzucała m.in. błędną wykładnię przepisów WKC i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, a także naruszenie zasady równości wobec prawa. NSA, odwołując się do własnego orzecznictwa oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), podkreślił, że akty prawne adresowane do obywateli polskich mogą być stosowane przez organy władzy publicznej RP tylko, jeśli zostały opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE. W związku z tym, przepisy WKC nie mogły być stosowane do zgłoszenia celnego dokonanego przed ich publikacją w języku polskim. Jednakże, NSA stwierdził, że do oceny wniosku o zwrot należności celnych, które powstały przed dniem przystąpienia Polski do UE (1 maja 2004 r.), należy stosować przepisy polskiego Kodeksu celnego (KC) oraz przepisy przejściowe ustawy Prawo celne. Zgodnie z art. 246 § 4 KC, wniosek o zwrot należności celnych powinien być złożony w ciągu trzech lat od dnia powiadomienia o tych należnościach. W tej sprawie, data powiadomienia to 17 maja 2004 r. (zwolnienie towaru) lub 6 grudnia 2004 r. (decyzja organu). Wniosek spółki z 15 maja 2009 r. był zatem spóźniony. NSA odrzucił również argument o nieprzewidzianych okolicznościach uzasadniających przedłużenie terminu, wskazując, że ogłoszenie wyroku ETS informującego o braku publikacji przepisów nie stanowi takiej okoliczności. Spółka mogła złożyć wniosek o zwrot należności w terminie, jeśli miała wątpliwości co do ich zasadności. Ostatecznie, NSA uznał, że zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, ponieważ wniosek spółki był spóźniony, a spółka nie udowodniła istnienia nieprzewidzianych okoliczności. Skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad publikacji prawa wspólnotowego w Polsce, stosowanie przepisów przejściowych po akcesji, terminowość wniosków o zwrot należności celnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem przejściowym po przystąpieniu Polski do UE i brakiem publikacji aktów prawnych w języku polskim.
Zagadnienia prawne (3)
Czy należności celne uiszczone na podstawie przepisów wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE, mogą być uznane za prawnie należne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepisy te nie zostały opublikowane w języku polskim, nie mogą być stosowane jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że akty prawne adresowane do obywateli polskich muszą być publikowane w języku polskim, zgodnie z Konstytucją RP i zasadą pewności prawa. Brak publikacji wyklucza możliwość wywodzenia z nich obowiązków.
Czy wniosek o zwrot należności celnych złożony po upływie trzech lat od dnia powiadomienia o należnościach jest spóźniony, nawet jeśli wynika to z braku publikacji przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek jest spóźniony, a brak publikacji przepisów nie stanowi nieprzewidzianej okoliczności uzasadniającej przedłużenie terminu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarówno przepisy WKC, jak i polskiego Kodeksu celnego przewidują trzyletni termin na złożenie wniosku o zwrot należności celnych. Ogłoszenie wyroku ETS informującego o braku publikacji przepisów nie jest nieprzewidzianą okolicznością w rozumieniu przepisów, która uzasadniałaby przedłużenie tego terminu.
Jakie przepisy prawa (krajowe czy wspólnotowe) należy stosować do oceny długu celnego powstałego przed przystąpieniem Polski do UE, w sytuacji braku publikacji przepisów wspólnotowych w języku polskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do oceny długu celnego powstałego przed dniem przystąpienia Polski do UE należy stosować przepisy prawa polskiego, w tym przepisy Kodeksu celnego i przepisy przejściowe ustawy Prawo celne, z uwzględnieniem wykładni celowościowej i funkcjonalnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ze względu na brak publikacji przepisów wspólnotowych, nie mogły one być stosowane wobec obywateli polskich. W związku z tym, do oceny długu celnego powstałego przed 1 maja 2004 r. zastosowanie miały przepisy polskiego Kodeksu celnego, a nie Wspólnotowy Kodeks Celny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
WKC art. 236 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
Należności celne podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna. Wniosek o zwrot należy złożyć przed upływem trzech lat od dnia powiadomienia o należnościach. Brak publikacji przepisu w języku polskim wyklucza możliwość wywodzenia z niego obowiązków.
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne art. 1
Wprowadzenie Prawa celnego.
Przepisy wprowadzające art. 25
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Utrata mocy obowiązującej Kodeksu celnego.
Przepisy wprowadzające art. 26
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Regulacja międzyczasowa dotycząca spraw celnych powstałych przed przystąpieniem do UE.
Kodeks celny art. 3 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Definicja długu celnego.
Kodeks celny art. 209 § § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Moment powstania długu celnego.
Kodeks celny art. 246 § § 2, § 4, § 6
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Przesłanki i termin zwrotu należności celnych, możliwość przedłużenia terminu z powodu nieprzewidzianych okoliczności.
TWE art. 254
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zasady stosowania prawa wspólnotowego w państwach członkowskich.
Akt art. 2 i 58
Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej
Obowiązywanie prawa wspólnotowego w nowych państwach członkowskich i publikacja aktów.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1524/2000 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
Konstytucja RP art. 27
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Język urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek przestrzegania prawa.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o zwrot należności celnych został złożony po upływie trzyletniego terminu. • Brak nieprzewidzianych okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu do złożenia wniosku.
Odrzucone argumenty
Należności celne nie były prawnie należne z powodu braku publikacji przepisów wspólnotowych w języku polskim. • Naruszenie zasady równości wobec prawa. • Naruszenie zasady praworządności i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Godne uwagi sformułowania
akty normatywne, które wyrażają normy prawne adresowane do obywateli polskich i polskich jednostek organizacyjnych, mogą być stosowane przez organy władzy publicznej RP tylko wówczas, gdy zostały sformułowane w języku polskim i ogłoszone w odpowiednim dzienniku urzędowym. • brak publikacji aktu w języku urzędowym danego państwa członkowskiego wyłącza jedynie możliwość wywodzenia z takiego aktu w procesie stosowania prawa przez sądy i inne organy władzy publicznej (w tym organy administracji) obowiązków obywateli tego państwa członkowskiego. • przez 'nieprzewidziane okoliczności' należy rozumieć przeszkody, zdarzenia, sytuacje, które uniemożliwiły przy zachowaniu normalnych, typowych działań złożenie wniosku do właściwego organu.
Skład orzekający
Józef Waksmundzki
przewodniczący
Janusz Zajda
sprawozdawca
Ludmiła Jajkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad publikacji prawa wspólnotowego w Polsce, stosowanie przepisów przejściowych po akcesji, terminowość wniosków o zwrot należności celnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem przejściowym po przystąpieniu Polski do UE i brakiem publikacji aktów prawnych w języku polskim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady pewności prawa i publikacji przepisów, co ma znaczenie dla wszystkich przedsiębiorców działających na rynku unijnym. Pokazuje, jak brak należytej publikacji może wpływać na obowiązki prawne.
“Czy cło zapłacone na podstawie nieopublikowanych przepisów jest należne? NSA wyjaśnia zasady pewności prawa.”
Dane finansowe
WPS: 13 086,3 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.