Orzeczenie · 2026-02-11

I GSK 794/23Oddalenie skargi kasacyjnej odpowiedzialność fundacji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-11
NSAAdministracyjneWysokansa
fundacjaodpowiedzialnośćprezes zarząduzaległościzwrot środkówdofinansowanieordynacja podatkowazdolność upadłościowaprzesłanka egzoneracyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.Z. od wyroku WSA w Olsztynie, który utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego o solidarnej odpowiedzialności prezesa fundacji za zaległości fundacji z tytułu zwrotu środków na realizację projektu. Fundacja nie zwróciła środków, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Organ uznał prezesa za odpowiedzialnego na podstawie art. 116a § 1 w zw. z art. 116 § 1 Op, wskazując na wystąpienie przesłanek pozytywnych (pełnienie funkcji w czasie powstania zaległości, bezskuteczność egzekucji) i brak przesłanek negatywnych zwalniających z odpowiedzialności. Sąd I instancji oddalił skargę, stwierdzając, że fundacja nieprowadząca działalności gospodarczej nie ma zdolności upadłościowej, co wyklucza zastosowanie przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op dotyczącej niezawinionego niezgłoszenia wniosku o upadłość. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że brak zdolności upadłościowej fundacji uniemożliwia skorzystanie z tej przesłanki egzoneracyjnej. Podkreślono, że jedyną możliwością uniknięcia odpowiedzialności było wskazanie mienia fundacji, z którego egzekucja zaspokoiłaby zaległości, czego skarżący nie uczynił.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności osób trzecich, w szczególności członków organów fundacji nieprowadzących działalności gospodarczej, oraz brak możliwości zastosowania przesłanki egzoneracyjnej związanej z niezgłoszeniem wniosku o upadłość w przypadku braku zdolności upadłościowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji fundacji nieprowadzących działalności gospodarczej i ich odpowiedzialności za zobowiązania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy członek zarządu fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej może skorzystać z przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op, dotyczącej niezawinionego niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fundacja nieprowadząca działalności gospodarczej nie ma zdolności upadłościowej, co wyklucza zastosowanie tej przesłanki egzoneracyjnej.

Uzasadnienie

Zdolność upadłościowa jest warunkiem koniecznym do zastosowania przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op. Brak takiej zdolności u fundacji uniemożliwia skorzystanie z tej możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności.

Czy przepisy dotyczące odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe (art. 116 i 116a Op) mają zastosowanie do fundacji nieprowadzących działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie w drodze odpowiedniego stosowania, z uwzględnieniem specyfiki fundacji.

Uzasadnienie

Choć fundacje nieprowadzące działalności gospodarczej nie mają zdolności upadłościowej, przepisy o odpowiedzialności osób trzecich stosuje się do nich odpowiednio, co oznacza, że mogą ponosić odpowiedzialność za zaległości, a przesłanki egzoneracyjne mogą być stosowane z modyfikacjami lub wyłączone, jeśli nie mają zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (8)

Główne

Op art. 116a § § 1

Ordynacja podatkowa

Za zaległości podatkowe fundacji odpowiadają solidarnie członkowie organów zarządzających.

Op art. 116 § § 1 pkt 1 lit. b

Ordynacja podatkowa

Członek zarządu jest zwolniony z odpowiedzialności, jeśli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Przepis ten nie ma zastosowania do fundacji nieprowadzących działalności gospodarczej z uwagi na brak zdolności upadłościowej.

Op art. 116 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Alternatywna przesłanka egzoneracyjna: wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części.

Pomocnicze

u.f. art. 15

Ustawa o fundacjach

Dotyczy sytuacji fundacji, w tym możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.

u.krs art. 50

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Określa wymogi wpisu fundacji do rejestru przedsiębiorców w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej.

p.u. art. 1

Prawo upadłościowe

Definiuje podmioty posiadające zdolność upadłościową.

p.u. art. 5

Prawo upadłościowe

Określa, kiedy podmiot nie posiada zdolności upadłościowej.

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Reguluje stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fundacja nieprowadząca działalności gospodarczej nie posiada zdolności upadłościowej, co wyklucza zastosowanie przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że zdolność egzoneracyjna może zaistnieć również w przypadku braku winy w niezgłoszeniu wniosku o likwidację fundacji, bez względu na prowadzenie przez nią działalności gospodarczej. • Skarżący podnosił, że nie ponosi winy za rozwiązanie umowy o dofinansowanie i brak podstaw do złożenia wniosku o upadłość, wskazując na problemy finansowe spowodowane wstrzymaniem płatności przez organ oraz jego stan zdrowia.

Godne uwagi sformułowania

fundacja nieprowadząca działalności gospodarczej nie posiada zdolności upadłościowej • odpowiednie stosowanie przepisów • przesłanka egzoneracyjna

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Monika Krzyżaniak

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności osób trzecich, w szczególności członków organów fundacji nieprowadzących działalności gospodarczej, oraz brak możliwości zastosowania przesłanki egzoneracyjnej związanej z niezgłoszeniem wniosku o upadłość w przypadku braku zdolności upadłościowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji fundacji nieprowadzących działalności gospodarczej i ich odpowiedzialności za zobowiązania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności finansowej osoby fizycznej za długi fundacji, co jest częstym problemem w praktyce. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście braku zdolności upadłościowej fundacji.

“Prezes fundacji odpowiedzialny za jej długi? Kluczowa interpretacja przepisów o upadłości.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst