Orzeczenie · 2021-03-03

I GSK 78/18Przedawnienie podatku akcyzowego wznowienie postępowania 7

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-03-03
NSAPodatkoweWysokansa
podatek akcyzowywznowienie postępowaniaprzedawnienieOrdynacja podatkowaTSUEskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w przedmiocie podatku akcyzowego, zainicjowanego przez podatnika po wydaniu przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku w sprawie C-418/14. Organ podatkowy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmówili uchylenia pierwotnej decyzji podatkowej, powołując się na przepis Ordynacji podatkowej (art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) op), który stanowi, że uchylenie decyzji nie jest możliwe, gdy wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2021 r. oddalił skargę kasacyjną podatnika, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że wykładnia przepisów Ordynacji podatkowej, zarówno gramatyczna, jak i systemowa, wskazuje na dopuszczalność uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania tylko przy braku negatywnych przesłanek, takich jak upływ terminu przedawnienia. NSA odwołał się do własnych uchwał i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na cele instytucji przedawnienia, takie jak stabilizacja stosunków społecznych i dyscyplinowanie wierzyciela publicznego. Sąd uznał również, że interpretacja przepisów krajowych nie narusza zasady skuteczności prawa unijnego, a odmowa zawieszenia postępowania była uzasadniona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania i przedawnienia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w kontekście wyroków TSUE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania złożono po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uniemożliwia uchylenie decyzji podatkowej w drodze wznowienia postępowania, nawet jeśli podstawą wznowienia jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, upływ terminu przedawnienia uniemożliwia uchylenie decyzji podatkowej w drodze wznowienia postępowania, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej stanowi negatywną przesłankę uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym, gdy wydanie nowej decyzji merytorycznej nie jest możliwe z powodu upływu terminu przedawnienia. Wykładnia przepisów, w tym uchwał NSA i orzecznictwa TK, potwierdza, że przedawnienie ma skutek blokujący możliwość orzekania co do istoty sprawy.

Czy zastosowanie krajowych przepisów ograniczających możliwość uchylenia decyzji podatkowej po upływie terminu przedawnienia, mimo istnienia przesłanki wznowienia opartej na prawie UE, narusza zasadę skuteczności prawa unijnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, interpretacja przepisów krajowych nie stoi w sprzeczności z zasadą skuteczności prawa unijnego, ponieważ to do ustawodawcy krajowego należy określenie trybu i terminów dochodzenia zwrotu podatku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyroki TSUE, które potwierdzają, że przepisy krajowe określające granice czasowe dla dochodzenia zwrotu podatku, nawet po wydaniu wyroku TSUE stwierdzającego niezgodność z prawem UE, są zgodne z zasadą skuteczności.

Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej do czasu rozpatrzenia przez TSUE powiązanej sprawy lub pytania prejudycjalnego?

Odpowiedź sądu

Nie, zawieszenie postępowania jest fakultatywne i sąd może odmówić jego zawieszenia, jeśli uzna, że rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyniku innego postępowania lub gdy wyroki TSUE potwierdzają już stanowisko sądu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa zawieszenia postępowania była uzasadniona, zwłaszcza że wyroki TSUE, na które powoływał się skarżący, potwierdziły prawidłowość stanowiska organów i sądów niższych instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalenie skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który utrzymał w mocy decyzję organu odmawiającą uchylenia decyzji podatkowej w drodze wznowienia postępowania z powodu upływu terminu przedawnienia.

Przepisy (17)

Główne

op art. 240 § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku odkrycia nowych faktów lub dowodów wskazujących na błędność decyzji, w tym w związku z wyrokiem TSUE.

op art. 245 § 1 pkt 3 lit. b)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis szczególny stanowiący negatywną przesłankę uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym, gdy wydanie nowej decyzji merytorycznej nie jest możliwe z powodu upływu terminów przedawnienia (art. 68, 70, 118 op).

op art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis określający termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi jako niezasadnej.

ppsa art. 145 § 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

op art. 208 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący umorzenia postępowania.

op art. 233 § 1 pkt 2 lit. a)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

op art. 59 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wygaśnięcia zobowiązania przez zapłatę.

op art. 68

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

op art. 118

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

op art. 207 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Rozróżnienie decyzji rozstrzygających sprawę co do istoty i innych kończących postępowanie.

op art. 245 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uzupełnienie art. 245 § 1 pkt 3 op, wskazujące na możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym.

op art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

ppsa art. 125 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość zawieszenia postępowania.

ppsa art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

Dz.U. poz. 194 ze zm. art. 221

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) op. • Wykładnia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym uchwał NSA, potwierdza, że przedawnienie uniemożliwia merytoryczne orzekanie w sprawie po upływie terminu. • Krajowe przepisy dotyczące terminów dochodzenia zwrotu podatku są zgodne z zasadą skuteczności prawa unijnego.

Odrzucone argumenty

Wyrok TSUE stanowi podstawę do uchylenia decyzji podatkowej mimo upływu terminu przedawnienia. • Decyzja umarzająca postępowanie nie jest decyzją merytoryczną i nie powinna być blokowana przez przedawnienie. • Odmowa zawieszenia postępowania sądowego do czasu rozpatrzenia sprawy przez TSUE narusza art. 125 ppsa. • Organ podatkowy błędnie odmówił wznowienia postępowania, ignorując moc wiążącą wyroku TSUE od dnia ogłoszenia.

Godne uwagi sformułowania

wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118 • ze względu na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub 70 nie ma już w ogóle możliwości orzekania merytorycznie w sprawie • istnienie przesłanki pozytywnej nie zawsze skutkuje uchyleniem decyzji dotychczasowej • stabilizacja stosunków społecznych jest wartością konstytucyjną zakotwiczoną w zasadzie bezpieczeństwa prawnego

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Pietrasz

sędzia

Piotr Kraczowski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania i przedawnienia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w kontekście wyroków TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania złożono po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia podatkowego i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania, szczególnie w kontekście orzecznictwa TSUE. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“Czy wyrok TSUE może uchylić przedawnienie podatku? NSA odpowiada: nie zawsze.”

Dane finansowe

WPS: 5821 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst