Orzeczenie · 2025-08-19

I GSK 775/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-19
NSAAdministracyjneWysokansa
środki unijneprawo zamówień publicznychkorekta finansowanieprawidłowośćbudżet UEpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnazwrot dofinansowania

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Zarządu Województwa o zwrocie części dofinansowania unijnego. Gmina zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że stwierdzone przez organ naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (PZP) nie stanowiło nieprawidłowości indywidualnej w rozumieniu przepisów UE, która uzasadniałaby nałożenie korekty finansowej w wysokości 25%. Gmina argumentowała, że sama różnica między warunkami ogłoszenia a SIWZ nie musi prowadzić do szkody w budżecie UE i kwestionowała zastosowanie taryfikatora korekt bez indywidualnej oceny wagi naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że rozbieżność między ogłoszeniem a SIWZ w zakresie podstaw wykluczenia wykonawcy stanowiła naruszenie art. 7 ust. 1 PZP, mogła ograniczyć krąg potencjalnych wykonawców i utrudnić uczciwą konkurencję, co uzasadniało stwierdzenie potencjalnej szkody w budżecie UE. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym naruszenie prawa UE stanowi nieprawidłowość, jeśli może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii. NSA podkreślił również, że art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 adresowany jest do państw członkowskich, a nie organów orzekających o zwrocie środków. Sąd zaakceptował zastosowanie korekty finansowej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju, które przewiduje stałą stawkę 25% dla tego typu naruszeń, bez możliwości jej obniżenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania korekt finansowych w przypadku naruszeń Prawa zamówień publicznych przy projektach unijnych, interpretacja pojęcia nieprawidłowości i szkody w budżecie UE, zakres stosowania art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego naruszenia PZP (rozbieżność ogłoszenie-SIWZ) i jego konsekwencji w kontekście funduszy UE. Interpretacja przepisów UE może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych, polegające na rozbieżności między ogłoszeniem a SIWZ, stanowi nieprawidłowość indywidualną w rozumieniu przepisów UE, uzasadniającą nałożenie korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozbieżność między ogłoszeniem a SIWZ w zakresie podstaw wykluczenia wykonawcy stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania, co może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE i uzasadnia nałożenie korekty finansowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozbieżność między ogłoszeniem a SIWZ w zakresie podstaw wykluczenia wykonawcy stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 PZP, mogła ograniczyć krąg potencjalnych wykonawców i utrudnić uczciwą konkurencję. Powołując się na orzecznictwo TSUE, sąd stwierdził, że takie naruszenie, jeśli może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE, jest nieprawidłowością w rozumieniu przepisów UE, co uzasadnia korektę finansową.

Czy art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013, dotyczący proporcjonalności korekt finansowych, może być stosowany przez organy orzekające o zwrocie środków unijnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 jest przepisem adresowanym do państw członkowskich, a nie do organów orzekających o zwrocie środków.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 reguluje obowiązki państw członkowskich w zakresie dokonywania korekt finansowych i nie może być stosowany przez organy orzekające o zwrocie środków dofinansowania z udziałem funduszy europejskich.

Czy ocena wagi i charakteru naruszenia przepisów PZP w kontekście korekty finansowej powinna być dokonywana indywidualnie, czy też można stosować taryfikatory i wytyczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku naruszeń przepisów PZP związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków UE, stosuje się wytyczne i taryfikatory, które odzwierciedlają doświadczenia w szacowaniu szkody i mają na celu określenie jej wysokości zgodnie z zasadą proporcjonalności.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r. (II GSK 3148/15), zgodnie z którym przy braku możliwości ustalenia wysokości szkody stosuje się wytyczne i taryfikatory. W niniejszej sprawie naruszenie zostało stypizowane w rozporządzeniu ws. korekt w poz. 9A i jest obarczone korektą 25% bez możliwości jej obniżenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę Gminy na decyzję Zarządu Województwa o zwrocie dofinansowania unijnego.

Przepisy (24)

Główne

rozporządzenie 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § ust. 5 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § ust. 5 pkt 5 i pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 41 § pkt 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.z.p. art. 41 § pkt 7

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

p.z.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

rozporządzenie 1303/2013 art. 143 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

u.z.z.p.p.s.f. art. 24 § ust. 9 pkt 2

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 1, 2, 8 i 9

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżność między ogłoszeniem o zamówieniu a SIWZ w zakresie podstaw wykluczenia wykonawcy stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 PZP, mogła ograniczyć krąg potencjalnych wykonawców i utrudnić uczciwą konkurencję. • Naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE, co uzasadnia nałożenie korekty finansowej. • Przepis art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 dotyczy państw członkowskich, a nie organów orzekających o zwrocie środków. • W przypadku naruszeń PZP związanych z projektami UE stosuje się wytyczne i taryfikatory do określenia wysokości korekty finansowej.

Odrzucone argumenty

Samo występowanie różnicy między warunkami ogłoszonymi a rzeczywiście występującymi nie musi prowadzić do powstania potencjalnej szkody poprzez ograniczenie konkurencji. • Naruszenie przepisów PZP nie stanowi nieprawidłowości indywidualnej w rozumieniu przepisów UE, która uzasadniałaby nałożenie korekty finansowej. • Należy indywidualnie oceniać charakter i wagę każdego naruszenia oraz szkody w budżecie UE, a nie stosować taryfikatory. • Niezastosowanie zasady proporcjonalności wynikającej z art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013.

Godne uwagi sformułowania

Dopuszczenie do rozbieżności w tym zakresie, co nastąpiło w niniejszej sprawie, mogło spowodować ograniczenie kręgu potencjalnych wykonawców. • Wątpliwości co do negatywnych warunków udziału w postępowaniu powodują brak przejrzystości postępowania i mogły stanowić powód rezygnacji z zainteresowania się ofertą części potencjalnych wykonawców. • Naruszenie prawa Unii stanowi nieprawidłowość w rozumieniu tego przepisu jedynie wtedy, gdy powoduje ono lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku. • Przepis art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 stanowi, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych [...] adresowany do państw członkowskich nie zaś do organów orzekających o zwrocie środków dofinansowania z udziałem funduszy europejskich.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Apollo

sędzia

Piotr Kraczowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania korekt finansowych w przypadku naruszeń Prawa zamówień publicznych przy projektach unijnych, interpretacja pojęcia nieprawidłowości i szkody w budżecie UE, zakres stosowania art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego naruszenia PZP (rozbieżność ogłoszenie-SIWZ) i jego konsekwencji w kontekście funduszy UE. Interpretacja przepisów UE może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu środków unijnych i konsekwencji naruszeń procedur zamówień publicznych, co jest istotne dla beneficjentów funduszy UE i jednostek samorządu terytorialnego.

Naruszenie procedury zamówień publicznych może oznaczać zwrot unijnych dotacji – NSA wyjaśnia zasady.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst