I GSK 705/21

I GSK 705/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna
Piotr Pietrasz
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 794/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-20
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Salachna Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 794/20 w sprawie ze skargi A na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2020 r. nr 70/2019/2020 w przedmiocie cofnięcia uznania organizacji producentów owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od A na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji) wyrokiem z 20 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 794/20 oddalił skargę A (dalej: strona, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z 6 lutego 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uznania organizacji producentów owoców i warzyw.
Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm.) – wniosła spółka żądając uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania.
Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie:
1. art. 141 § 4 w zw. z art. 54 § 2 i art. 64b § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483 z późn. zm., dalej: Konstytucja), poprzez brak należytej oceny, w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku, legalności działań, a konkretnie wydania przez Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego decyzji o cofnięciu stronie uznania, pomimo że w dniu wydania decyzji ten organ nie dysponował aktami postępowania administracyjnego. Nadto poprzez, nie znajdujące uzasadnienia w obowiązujących przepisach, nakładanie na stronę obowiązku udowodnienia okoliczności niemożliwych do wykazania w sprawie, a wobec braku ich wykazania – wywodzenie wobec strony niekorzystnych skutków prawnych;
2. art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 3 § 2a p.p.s.a. poprzez uznanie w kwestionowanym wyroku za zgodne z prawem pozbawienie strony prawa do rozpoznania środka odwoławczego, tj. sprzeciwu od kasatoryjnej decyzji organu odwoławczego;
3. art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy przez Sąd I instancji pomimo braku podstaw do uznania sprawy za wyjaśnioną.
W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie od spółki niezbędnych koszów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 7 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Za najdalej idący Sąd II instancji uznaje zarzut 3 petitum skargi kasacyjnej. Nie zasługuje on na uwzględnienie chociażby z tego względu, iż czynność zamknięcia rozprawy ustawodawca powierzył przewodniczącemu składu orzekającego. Sprzecznie z treścią art. 176 § 1 pkt 2 autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia czym jest uwarunkowana taka właśnie wykładnia tego przepisu. Brak jest też wykazania w motywach skargi kasacyjnej, że opisane w zarzucie skargi naruszenie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a przecież – stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – winno mieć charakter "istotny". Końcowo trzeba wskazać, że sprawę rozstrzygnięto w Sądzie I instancji nie na rozprawie lecz posiedzeniu.
Nie zasługuje z tych samych względów (vide art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) – na uwzględnienie zarzut 1 petitum skargi kasacyjnej; w żaden sposób nie wykazano w uzasadnieniu, że opisane w zarzucie potencjalne naruszenie prawa procesowego miało "istotny" wpływ na wynik sprawy, tj. należałoby oczekiwać rozstrzygnięcia zdecydowanie innego aniżeli to, które zapadło w sprawie.
Należy podnieść, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 18 grudnia 2019 r., sygn. V SA/Wa 1958/19 oddalił sprzeciw skarżącej i prawdą jest, że decyzja z 4 listopada 2019 r. wydana przez Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR odnośnie do cofnięcia uznania organizacji producentów owoców i warzyw została podjęta w odniesieniu do spółki przed datą wyrokowania, to jednak w tym czasie nie mogło dojść do obrazy w niniejszej sprawie art. 54 § 2 w zw. z art. 64b § 1 w zw. z art. 7 Konstytucji, gdyż – po pierwsze – Naczelny Sąd Administracyjny nie może weryfikować merytorycznego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1958/19, a – po drugie – załączone do niniejszej sprawy akta administracyjne należy uznać za kompletne (tak więc nie naruszono art. 54 § 2 p.p.s.a.) i wreszcie – po trzecie – strona dysponująca dostępem do akt administracyjnych (także przed Sądem I i II instancji) nie wykazała, że organy obu instancji nie dysponowały w chwili orzekania tą zawartością akt administracyjnych, która istnieje obecnie.
Na marginesie także zauważyć należy, że w sprawie V SA/Wa 1958/19 nie odmówiono także spółce dostępu do akt administracyjnych; gdyby było inaczej, to kwestia ta zostałaby zapewne wyeksponowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Wreszcie wypada dostrzec, że w motywach skargi kasacyjnej nie uzasadniono naruszenia art. 7 Konstytucji i art. 141 § 4 p.p.s.a. (vide art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), zwłaszcza – także w tym aspekcie – jest wymagane wykazanie "istotnego wpływu na wynik sprawy".
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut 2 petitum skargi kasacyjnej, gdyż żaden z powołanych tam przepisów nie jest przedmiotem uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia (vide ponownie treść art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Pozbawienie strony prawa do rozpoznania środka odwoławczego, tj. sprzeciw od kasatoryjnej decyzji organu odwoławczego mogło być rozstrzygane tylko w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1958/19; o trafności rozstrzygnięcia świadczy fakt, iż wydane w sprawie orzeczenie nie zostało zaskarżone.
Na koniec należy zauważyć, że spółka nie podniosła kwestii uchybień mających oparcie w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a., co rodzi pytanie o cel wniesionego środka zaskarżenia. Akcentowanie jedynie wad procesowych – i to wadliwie (o czym wyżej była mowa) – nie podważa wydanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.