Orzeczenie · 2025-11-07

I GSK 668/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-07
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjeoświataprzedszkolauchwałyprawo miejscowedelegacja ustawowaNSAsamorząd terytorialnyfinanse publiczne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miasta i Gminy Kórnik od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który stwierdził nieważność § 2 pkt 6 uchwały Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 26 stycznia 2010 r. dotyczącej ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli. Sąd pierwszej instancji uznał, że Rada przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 90 ust. 4 w zw. z art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty, wprowadzając własną definicję "wydatków bieżących" i pomniejszając je o opłaty ponoszone przez rodziców. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony przez Radę jest niezasadny. Sąd podkreślił, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie został upoważniony do definiowania pojęć ustawowych ani do modyfikowania zasad obliczania dotacji. NSA potwierdził, że definicja "wydatków bieżących" powinna być interpretowana zgodnie z ustawą o finansach publicznych, a samodzielne definiowanie tego pojęcia przez gminy prowadziłoby do niepożądanego zróżnicowania sposobu obliczania dotacji. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od Rady na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja granic delegacji ustawowej dla organów samorządu terytorialnego przy ustalaniu zasad udzielania dotacji oświatowych oraz dopuszczalność kontroli sądowej uchwał, które przestały obowiązywać.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, ale zasady interpretacji delegacji ustawowej mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może samodzielnie definiować pojęcia użyte w ustawie, w tym "wydatki bieżące", stanowiące podstawę obliczenia dotacji oświatowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ stanowiący nie został upoważniony przez ustawodawcę do definiowania pojęć ustawowych ani do modyfikowania zasad udzielania dotacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że delegacja ustawowa zawarta w art. 90 ust. 4 u.s.o. miała charakter wyczerpujący i nie obejmowała upoważnienia do określenia pojęcia "wydatków bieżących" lub ustalania podstawy obliczania dotacji. Wprowadzenie własnej definicji i wyłączenie opłat rodziców stanowiło przekroczenie delegacji.

Czy uchwała, która przestała obowiązywać przed wniesieniem skargi, może być przedmiotem kontroli sądowej w zakresie stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie uchwały nie stanowi przeszkody do oceny jej zgodności z prawem i stwierdzenia nieważności, zwłaszcza gdy może mieć znaczenie dla praw lub obowiązków adresatów.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym bez znaczenia dla możliwości kontroli sądowej pozostaje fakt, że uchwała przestała obowiązywać przed wniesieniem skargi, jeśli jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem od dnia podjęcia może mieć znaczenie dla praw lub obowiązków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rady Miasta i Gminy Kórnik od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (5)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 2b

Ustawa o systemie oświaty

Organ stanowiący nie został upoważniony do zdefiniowania użytego w ustawie pojęcia "wydatków bieżących" ani do modyfikacji ustawowych zasad udzielania dotacji oświatowej.

u.s.o. art. 90 § ust. 4

Ustawa o systemie oświaty

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, ale nie ma kompetencji do samodzielnego definiowania pojęć ustawowych ani do zmiany zasad obliczania dotacji.

Pomocnicze

Ustawa o finansach publicznych art. 236 § ust. 2

Definicja "wydatków bieżących" zawarta w tej ustawie powinna być stosowana przy obliczaniu dotacji oświatowych.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Rada Miejska w Kórniku przekroczyła delegację ustawową, wprowadzając definicję "wydatków bieżących" i pomniejszając je o opłaty ponoszone przez rodziców, co stanowiło modyfikację ustawowych zasad udzielania dotacji oświatowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Miasta i Gminy Kórnik, że mogła samodzielnie definiować pojęcie "wydatków bieżących" i modyfikować zasady obliczania dotacji, została odrzucona jako niezgodna z prawem.

Godne uwagi sformułowania

Organ uchwałodawczy nie został upoważniony przez ustawodawcę do zdefiniowania użytego w ustawie pojęcia "wydatków bieżących". • Tymczasem w spornym przepisie uchwały taką definicję wprowadzono wskazując, jak należy rozumieć wydatki bieżące ponoszone w przeliczeniu na jednego ucznia. • Przyjęcie poglądu skarżącej kasacyjnie, jakoby każda gmina mogła samodzielnie definiować "wydatki bieżące" stanowiące podstawę obliczenia dotacji, doprowadziłoby do kuriozalnej sytuacji zróżnicowania sposobu obliczania dotacji dla każdej gminy.

Skład orzekający

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Małgorzata Grzelak

członek

Tomasz Smoleń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granic delegacji ustawowej dla organów samorządu terytorialnego przy ustalaniu zasad udzielania dotacji oświatowych oraz dopuszczalność kontroli sądowej uchwał, które przestały obowiązywać."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, ale zasady interpretacji delegacji ustawowej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowania edukacji i granic kompetencji samorządów, co jest istotne dla wielu jednostek samorządu terytorialnego i placówek oświatowych.

Samorządy nie mogą dowolnie definiować wydatków na edukację – NSA wyjaśnia granice prawa miejscowego.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst