I GSK 542/07Nieprawidłowe zgłoszenie celne sfałszowane świadectwo pochodzenia 24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "H. P." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W., który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. Decyzja organów celnych dotyczyła uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług. Spółka sprowadziła z Chin sandały dziecięce, dołączając świadectwo pochodzenia. Po weryfikacji przez chińską radę promocji handlu zagranicznego okazało się, że świadectwo jest sfałszowane. W związku z tym organy celne zastosowały stawkę autonomiczną (40%) zamiast deklarowanej konwencyjnej (17%). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy celne prawidłowo postąpiły, stosując stawkę autonomiczną, ponieważ dowód pochodzenia towaru (świadectwo) okazał się nieważny. Sąd wskazał na przepisy Kodeksu celnego i rozporządzenia w sprawie ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, podkreślając, że dla towarów z Wykazu nr 3 wymagane jest świadectwo pochodzenia, a jego sfałszowanie uzasadnia uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe. Sąd uznał pismo chińskiej instytucji za dokument urzędowy, korzystający z domniemania prawdziwości. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej (brak czynnego udziału strony w postępowaniu wyjaśniającym), art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej (brak uzasadnienia decyzji), art. 270 § 1 Ordynacji podatkowej (błędne uznanie dokumentu chińskiego za urzędowy) oraz naruszenie Konstytucji RP (art. 2 i 217) poprzez zastosowanie § 20a rozporządzenia, które miało być sprzeczne z zasadą państwa prawa i nakładać daniny publiczne bez podstawy ustawowej. Spółka kwestionowała również zastosowanie stawki autonomicznej zamiast konwencyjnej, sugerując, że powinien mieć zastosowanie § 12 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że organy celne zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu, informując o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Stwierdził, że sprawdzenie autentyczności świadectwa pochodzenia w drodze zapytania do podmiotu zagranicznego jest czynnością dowodową, a pismo chińskiej instytucji stanowi dowód w sprawie. Sąd podkreślił, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego i nie narusza przepisów Konstytucji, a § 20a rozporządzenia nie jest źródłem praw i obowiązków w zakresie danin publicznych. Sąd wyjaśnił również, że § 12 rozporządzenia dotyczy towarów, których pochodzenie nie musi być dokumentowane świadectwem, co nie miało zastosowania w tej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie statusu dokumentów zagranicznych jako dowodów w postępowaniu celnym, weryfikacja pochodzenia towarów, zgodność rozporządzeń wykonawczych z Konstytucją RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji sfałszowanego świadectwa pochodzenia i procedur celnych z początku XXI wieku. Interpretacja przepisów Kodeksu celnego i rozporządzeń może być częściowo nieaktualna ze względu na zmiany legislacyjne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pismo zagranicznej instytucji weryfikującej autentyczność świadectwa pochodzenia może być uznane za dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pismo chińskiej Rady Promocji Handlu Zagranicznego stwierdzające sfałszowanie świadectwa pochodzenia stanowi dowód będący dokumentem urzędowym, który korzysta z domniemania prawdziwości tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ celny może przyjąć dokumenty sporządzone przez organy lub uprawnione podmioty państwa obcego. Chińska Rada Promocji Handlu Zagranicznego jest instytucją uprawnioną do weryfikacji, a jej pismo, stwierdzające sfałszowanie świadectwa, jest dokumentem urzędowym.
Czy rozporządzenie Rady Ministrów dotyczące ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, w tym § 20a, jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą demokratycznego państwa prawa (art. 2) i zasadą nakładania danin publicznych wyłącznie na podstawie ustawy (art. 217)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie to nie narusza Konstytucji RP. Przepis § 20a nie jest źródłem praw i obowiązków w zakresie danin publicznych, a jedynie określa sposób dokumentowania pochodzenia towarów.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 19 § 3 Kodeksu celnego) i dotyczy sposobu dokumentowania pochodzenia towarów. Nie nakłada ono danin publicznych, a jedynie określa procedury weryfikacyjne, dlatego nie koliduje z art. 217 Konstytucji. Sąd uznał również, że nie narusza to zasady zaufania obywateli do organów państwa.
Czy organ celny ma obowiązek prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w sprawie autentyczności świadectwa pochodzenia, jeśli otrzymał informację o jego sfałszowaniu od zagranicznej instytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku stwierdzenia, że świadectwo pochodzenia towaru nie jest autentyczne, organ celny nie ma obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w sprawie świadectwa.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 19 § 2 Kodeksu celnego oraz art. 188 Ordynacji podatkowej, w przypadku stwierdzenia nieautentyczności świadectwa pochodzenia, organ celny nie musi prowadzić dalszych postępowań dowodowych.
Czy postępowanie weryfikacyjne dotyczące autentyczności świadectwa pochodzenia, prowadzone przez organ celny poprzez zapytanie do zagranicznej instytucji, wymaga czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, strona powinna mieć możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, co zostało zapewnione przez organ celny.
Uzasadnienie
Organ celny pierwszej instancji zastosował się do wymogu z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, wyznaczając stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Poinformowanie spółki o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym dowodzi uwzględnienia konieczności udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (37)
Główne
k.c. art. 16
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
k.c. art. 19
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
rozp. RM art. 20a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
Pomocnicze
k.c. art. 17
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
k.c. art. 19 § § 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
k.c. art. 19 § § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
k.c. art. 65 § § 4
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
k.c. art. 83 § § 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
k.c. art. 83 § § 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
k.c. art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
k.c. art. 270 § § 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
o.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 209 § § 1
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. RM art. 11 § § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
rozp. RM art. 12
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
rozp. RM art. 13 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
rozp. RM art. 20a § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
u.p.t.u.i.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym
u.p.t.u.i.p.a. art. 6 § ust. 7
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym
u.p.t.u.i.p.a. art. 15 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym
u.p.t.u.i.p.a. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sfałszowanie świadectwa pochodzenia towaru uzasadnia zastosowanie stawki celnej autonomicznej. • Pismo zagranicznej instytucji weryfikującej autentyczność świadectwa pochodzenia jest dokumentem urzędowym. • Rozporządzenie dotyczące ustalania pochodzenia towarów jest zgodne z Konstytucją RP. • Organ celny zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak czynnego udziału strony w postępowaniu wyjaśniającym. • Naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej z powodu braku uzasadnienia decyzji w zakresie podatku VAT. • Naruszenie art. 270 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie dokumentu władz chińskich za urzędowy. • Naruszenie art. 2 i 217 Konstytucji RP poprzez zastosowanie § 20a rozporządzenia. • Niewłaściwe niezastosowanie § 12 rozporządzenia.
Godne uwagi sformułowania
"...ze względu na negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia, w stosunku do spornego towaru zasadnie zastosowano stawkę autonomiczną." • "...przedmiotowe świadectwo pochodzenia jest sfałszowane." • "Pismo chińskiej instytucji, stwierdzające sfałszowanie świadectwa pochodzenia stanowi, w ocenie Sądu I instancji, dowód będący dokumentem urzędowym, który korzysta z domniemania prawdziwości tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone." • "Przepis ten nie jest źródłem praw i obowiązków w zakresie danin publicznych, wobec czego nie może pozostawać w kolizji z art. 217 Konstytucji RP."
Skład orzekający
Jerzy Sulimierski
przewodniczący-sprawozdawca
Rafał Batorowicz
sędzia
Urszula Raczkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu dokumentów zagranicznych jako dowodów w postępowaniu celnym, weryfikacja pochodzenia towarów, zgodność rozporządzeń wykonawczych z Konstytucją RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sfałszowanego świadectwa pochodzenia i procedur celnych z początku XXI wieku. Interpretacja przepisów Kodeksu celnego i rozporządzeń może być częściowo nieaktualna ze względu na zmiany legislacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w obrocie towarowym – weryfikacji pochodzenia towarów i konsekwencji posługiwania się fałszywymi dokumentami. Choć techniczna, ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców.
“Fałszywe świadectwo pochodzenia towaru – jak organy celne wykrywają oszustwa i jakie są tego konsekwencje?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.