Orzeczenie · 2025-07-24

I GSK 533/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-24
NSAAdministracyjneWysokansa
osoby niepełnosprawnefinanse publicznedofinansowaniewynagrodzeniaustawa o rehabilitacjipomoc publicznapostępowanie administracyjnekontroladowody

Sprawa dotyczyła wniosku spółki o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za październik 2018 r. Prezes Zarządu PFRON decyzją z 27 kwietnia 2022 r. ustalił wysokość dofinansowania, odmawiając go w kwocie 0,00 zł dla pracownicy M. Ł. z powodu niespełnienia przesłanki z art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, który wymagał przekazania wynagrodzenia na rachunek bankowy pracownika. Organ wskazał, że wynagrodzenie zostało wypłacone na konto osoby trzeciej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, uznając, że organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego i nie wyjaśnił sprawy w sposób wystarczający, kwestionując oczekiwanie od spółki przedstawienia dokumentów dotyczących rachunku pracownika. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę spółki i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. NSA podkreślił, że dofinansowanie jest formą pomocy publicznej i wymaga restrykcyjnego przestrzegania przepisów. Sąd uznał, że spółka nie wykazała spełnienia wymogu wypłaty wynagrodzenia na rachunek pracownika, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na pracodawcy, a nie na organie. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym zasada prawdy obiektywnej nie zwalnia stron z obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, zwłaszcza gdy ich nieudowodnienie może prowadzić do niekorzystnych skutków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii ciężaru dowodu w postępowaniach o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz roli zasady prawdy obiektywnej w kontekście współdziałania stron.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania przez pracodawcę spełnienia wymogu wypłaty wynagrodzenia na rachunek pracownika, zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pracodawca ubiegający się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi wykazać, że wynagrodzenie zostało wypłacone na rachunek bankowy pracownika, czy też ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na organie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy. Pracodawca musi wykazać, że spełnił wymogi ustawy, w tym dotyczące sposobu wypłaty wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Dofinansowanie jest formą pomocy publicznej, co wymaga restrykcyjnego przestrzegania przepisów. Pracodawca, który chce skorzystać z dofinansowania, musi dostosować się do wymogów ustawy, w tym sposobu wypłaty wynagrodzenia. Zasada prawdy obiektywnej nie zwalnia stron z obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, zwłaszcza gdy nieudowodnienie określonych faktów może prowadzić do niekorzystnych dla strony skutków.

Czy organ administracji ma obowiązek aktywnie poszukiwać dowodów potwierdzających spełnienie przez stronę przesłanek do uzyskania świadczenia, czy też strona ma obowiązek aktywnie przedstawiać dowody na swoją korzyść?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na rzecz strony, która jest pasywna w tym zakresie. Strony postępowania mają obowiązek współdziałania w realizacji obowiązku wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy. Strony postępowania nie są zwolnione z obowiązku współudziału w realizacji tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę spółki. Przywrócono decyzję organu odmawiającą dofinansowania dla pracownicy M. Ł.

Przepisy (27)

Główne

ustawa o rehabilitacji art. 26a § ust. 1a1 pkt 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2021 poz 573 art. 26a § ust. 1a1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Pomocnicze

ustawa o rehabilitacji art. 26

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

ustawa o rehabilitacji art. 26d

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

ustawa o rehabilitacji art. 32 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

ustawa o rehabilitacji art. 48a § ust. 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2021 poz 573 art. 26

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Dz.U. 2021 poz 573 art. 26d

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Dz.U. 2021 poz 573 art. 32 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Dz.U. 2024 poz 935 art. 188

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

t. j.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t. j.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 44 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracodawca ma obowiązek wykazać spełnienie wymogów ustawy o rehabilitacji, w tym dotyczących sposobu wypłaty wynagrodzenia pracownikowi niepełnosprawnemu. • Zasada prawdy obiektywnej nie zwalnia strony z obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. • Dofinansowanie do wynagrodzeń jest pomocą publiczną i wymaga restrykcyjnego przestrzegania przepisów.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego i nie wyjaśnił sprawy w sposób wystarczający. • WSA kwestionował oczekiwanie od spółki przedstawienia dokumentów dotyczących rachunku pracownika.

Godne uwagi sformułowania

Spółka nie wykazała aby wypłata wynagrodzenia M. Ł. nastąpiła w sposób przewidziany w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. • Skarżąca nie może oczekiwać, że dowody niezbędne do przyznania dofinansowania zbierze za nią organ. • Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej [...] nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Pietrasz

sędzia

Anna Apollo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii ciężaru dowodu w postępowaniach o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz roli zasady prawdy obiektywnej w kontekście współdziałania stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania przez pracodawcę spełnienia wymogu wypłaty wynagrodzenia na rachunek pracownika, zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dotyczącego praw osób niepełnosprawnych i finansów publicznych, a także interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście ciężaru dowodu.

Kto ponosi ciężar dowodu w sprawach o dofinansowanie do wynagrodzeń? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst