V SA/Wa 2241/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-08-20
NSAinneŚredniawsa
pomoc publicznazatrudnienieniepełnosprawnisytuacja ekonomicznaprawo upadłościowerozporządzenie Komisji UEWSAorzecznictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej spółki.

Spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa PFRON o odmowie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2015 r. Podstawą odmowy była trudna sytuacja ekonomiczna spółki, stwierdzona na podstawie analizy bilansu wykazującego ujemny kapitał własny i przekroczenie wartości zobowiązań nad aktywami. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo oceniły sytuację spółki na dzień złożenia wniosku i oddalił skargę.

Przedmiotem skargi spółki [...] Sp. z o.o. była decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymująca w mocy decyzję Prezesa PFRON odmawiającą wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2015 r. Odmowa wynikała z analizy sprawozdania finansowego spółki za 2014 r. i bilansu na koniec listopada 2015 r., które wykazały, że wartość zobowiązań przekraczała wartość aktywów, a kapitał własny był ujemny. Organy uznały, że spółka znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014, co wykluczało przyznanie pomocy publicznej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów prawa obowiązujących w dniu złożenia wniosku, a nie w dniu wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację ekonomiczną spółki na dzień złożenia wniosku, stosując przepisy obowiązujące w tym czasie. Sąd podkreślił, że prawo do pomocy jest nabywane z dniem złożenia kompletnego wniosku, a późniejsza poprawa sytuacji ekonomicznej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Ujemny kapitał własny i wysoki wskaźnik zadłużenia jednoznacznie wskazywały na trudną sytuację ekonomiczną spółki.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest uzasadniona, jeśli spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, co wyklucza przyznanie pomocy publicznej.

Uzasadnienie

Spółka wykazała ujemny kapitał własny i przekroczenie zobowiązań nad aktywami, co zgodnie z przepisami UE i polskim prawem upadłościowym kwalifikuje ją jako przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji ekonomicznej, uniemożliwiając przyznanie dofinansowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.o.r. art. 26a § ust. 9a pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w przypadkach, o których mowa w art. 48a ust. 3.

u.o.r. art. 48a § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

pr. upadł. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco wykonuje wymagalne zobowiązania pieniężne.

rozp. KE 651/2014 art. 2 § pkt 18 lit. c)

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

Za 'przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji' uważa się przedsiębiorstwo, które podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jego wierzycieli.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.pom.pub. art. 37 § ust. 5

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

Podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

rozp. RM art. 2 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie

Wnioskodawca przedstawia podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej na dzień złożenia wniosku, co wynikało z analizy jej bilansu (ujemny kapitał własny, zobowiązania przewyższające aktywa). Ocena sytuacji ekonomicznej powinna być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia wniosku o pomoc publiczną. Prawo do dofinansowania jest nabywane z dniem złożenia kompletnego wniosku.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 6, 107, 126, 7, 77, 80 k.p.a.) Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 11 ust. 2 i 5 Prawa upadłościowego, art. 26a ust. 9a, art. 48a ust. 3 pkt 1 u.o.r., art. 2 pkt 18 lit. c rozp. KE 651/2014) w zakresie stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji, a nie złożenia wniosku. Zarzut błędnej wykładni przepisów dotyczących pomocy publicznej i prawa upadłościowego. Zarzut braku dostatecznego uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekraczała wartość aktywów ogółem kapitał (fundusz własny) przyjął wartość ujemną przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji dłużnika (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy data przyznania pomocy oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej w późniejszym okresie następującym po dacie złożenia wniosku nie może mieć wpływu na dokonane rozstrzygnięcie

Skład orzekający

Mirosława Pindelska

przewodniczący

Bożena Zwolenik

członek

Arkadiusz Tomczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy publicznej w kontekście trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy oraz momentu stosowania przepisów prawa przy ocenie wniosków o dofinansowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki i przepisów dotyczących dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Interpretacja momentu stosowania przepisów może mieć szersze zastosowanie w sprawach o pomoc publiczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy publicznej i jej dostępności dla firm w trudnej sytuacji finansowej, co jest istotne dla przedsiębiorców. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące momentu stosowania przepisów.

Czy firma w kłopotach finansowych może liczyć na dofinansowanie? WSA wyjaśnia kluczowe zasady przyznawania pomocy publicznej.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

V SA/Wa 2241/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak /sprawozdawca/
Bożena Zwolenik
Mirosława Pindelska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Sygn. powiązane
I GSK 26/21 - Wyrok NSA z 2024-10-09
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 2046
art. 26 a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 233
art. 11
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 2 pkt 18
Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi [...] Sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca, strona lub spółka) jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister lub organ II instancji) z [...] października 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes PFRON lub organ II instancji) z [...] lipca 2017 r. nr [...] L.dz. [...] odmawiającą stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za miesiąc listopad 2015 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Strona przekazała do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc listopad 2015 r. Wniosek złożono w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy, tj. w terminie przewidzianym w § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych - wg stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia wniosku.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 312 ze zm.) wnioskodawca przedstawia podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzane zgodnie z przepisami o rachunkowości. Informacje te przekazuje się na stosownym formularzu oraz przez przekazanie sprawozdań finansowych.
W formularzu informacji strona nie udzieliła odpowiedzi wskazujących na znajdowanie się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Jednakże analiza złożonego sprawozdania finansowego za 2014 r. wykazała, że wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekraczała wartość aktywów ogółem.
W tej sytuacji wezwano stronę do przesłania w ciągu 7 dni od daty otrzymania pisma:
- oświadczenia o statusie prawnym przedsiębiorstwa, a w przypadku przedsiębiorstwa powiązanego informacji o sytuacji ekonomicznej podmiotu powiązanego,
- bilansu oraz rachunku zysków i start sporządzonych na dzień 30 listopada 2015 r.,
- aktualnych zaświadczeń o niezaleganiu w płatnościach wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego,
- listy płac za miesiąc listopad 2015 r.,
- potwierdzeń dokonania wypłaty wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych zgłaszanych do systemu SODiR za miesiąc listopad 2015 r.,
- deklaracji DRA złożonej do ZUS dotyczącej wynagrodzeń za listopad 2015 r.,,
- deklaracji RCA złożonych do ZUS dotyczącej wynagrodzeń za pracowników niepełnosprawnych zgłaszanych do systemu SODiR za miesiąc listopad 2015 r.,
- potwierdzeń opłacenia składek ZUS od wynagrodzeń za miesiąc listopad 2015 r.
Spółka przy piśmie z 15 marca 2016 r. przedstawiła: oświadczenie o statusie prawnym przedsiębiorstwa, bilans i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 30 listopada 2015 r., zaświadczenia o niezaleganiu w płatnościach wobec ZUS z 3 lutego 2016 r. i wobec US z 5 lutego 2016 r., listę płac pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do systemu obsługi dofinansowań i refundacji za listopad 2015 r., potwierdzenia dokonania wypłat wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do systemu obsługi dofinansowań i refundacji za listopad 2015 r., deklaracje ZUS P DRA i RCA za grudzień 2015 r. dotyczące pracowników zgłoszonych do systemu obsługi dofinansowań i refundacji oraz potwierdzenia opłacenia składek ZUS.
W dniu 5 kwietnia 2016 r. strona zapoznała się ze zgromadzoną w postępowaniu dokumentacją. Sporządzony został protokół przedstawienia stronie zebranego materiału dowodowego, w którym odnotowano także fakt przedłożenia przez stronę kolejnych dokumentów mających uzupełniać postępowanie. Dokumenty te dotyczyły jednak postępowań następnych okresów, tj. od grudnia 2016 r. do lutego 2017 r.
Decyzją z [...] lipca 2017 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2015 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał m.in. art. 45 ust. 3a, art. 26a ust. 9a pkt 1 w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 ze zm. - dalej jako: "ustawa o rehabilitacji"), jak również art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r., str. 1 - dalej jako "rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014")
W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że z analizy przedstawionej przez skarżącą dokumentacji finansowej, tj. z bilansu sporządzonego na koniec listopada 2015 r. wynika, że wartość zobowiązań ogółem spółki wynosiła 3 044 388,00 zł i przewyższała wartość jej aktywów, które wynosiły 2 730 096,63 zł, a kapitał (fundusz własny) przyjął wartość ujemną i wyniósł (-314 291,37 zł). W tej sytuacji, w ocenie organu I instancji, strona na dzień złożenia wniosku Wn-D spełniała przesłanki wynikające z art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, tj. była "przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji" czyli przedsiębiorstwem, które podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jego wierzycieli. Z tej przyczyny pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za listopad 205 r. nie mogła zostać udzielona.
Od decyzji strona złożyła odwołanie,
Zaskarżoną obecnie decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa PFRON akceptując ją w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i ocen prawnych.
Podkreślił, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe w brzmieniu z daty złożenia wniosku, dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zauważył, że z dokumentów finansowych nadesłanych na etapie postępowania przed organem I instancji wynika, że kapitał własny strony na koniec listopada 2015 r. wyniósł (-314 291,37 zł). Ujemny kapitał własny wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności spółki i tym samym na zagrożenie upadłością. Wskazał też, że z załączonego do akt sprawy bilansu wynika, że wskaźnik ogólnego zadłużenia skarżącej (stosunek zobowiązań ogółem do aktywów ogółem), informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów, wyniósł na koniec listopada 2015 r. - 1,11. Za normę wartości ww. wskaźnika uważa się przedział od 0,57 - 0,67. Minister uznał, że wysoka wartość omawianego wskaźnika świadczy o spadku samodzielności finansowej strony i tym samym o zwiększeniu jej stopnia zadłużenia, a tym samym wskazuje również na zagrożenie upadłością. Podkreślił, że bez znaczenia dla sprawy pozostają przyczyny, dla których spółka jest zadłużona i wykazuje straty.
Ponieważ wartość zobowiązań spółki przekraczała na dzień złożenia wniosku wartość aktywów ogółem, w sprawie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 11 ustawy Prawo upadłościowe. Ujemny kapitał własny oraz wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia wskazują zatem, że do strony ma zastosowanie art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014. Tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń nie mogła zostać udzielona.
W skierowanej do tutejszego Sądu skardze strona wniosła o uchylenie decyzji Ministra oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa PFRON oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W skardze sformułowano zarzuty:
I. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art 6 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie zastosowania w sprawie przepisów ustawy - Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji przy jednoczesnym zastosowaniu przepisów tej ustawy w brzmieniu z dnia złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, na skutek czego organ błędnie przyjął, że odmowa dofinansowania przez organ I instancji została oparta na właściwych przepisach prawa,
2. art. 37 ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji i art. 2 pkt. 28 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 - przez ich błędną wykładnię, dokonaną w sposób dowolny, z zastosowaniem analogii i nielogiczną, a to przez wywodzenie z wymienionych przepisów wniosku, jakoby w sprawach przyznania pomocy publicznej prawidłowe było wydawanie decyzji w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy publicznej, a nie w dniu wydania decyzji, podczas gdy przy prawidłowej wykładni należało uznać, że przepisy te, przeciwnie do twierdzeń organu, wymagają oparcia decyzji na obowiązujących przepisach prawa (por. literalnie komentowany przepis rozporządzenia), a obowiązującymi przepisami prawa są tylko przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji, skoro jednocześnie brak jest przepisów przejściowych nakazujących stosować przepisy obowiązujące przed tym dniem, na skutek czego organ błędnie przyjął, że odmowa dofinansowania przez organ I instancji została oparta na właściwych przepisach prawa,
3. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji przez jego niewłaściwe zastosowanie i brak zawarcia w zaskarżonej decyzji dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego, szczególnie w zakresie w jakim organ wskazuje na "normę wartości wskaźnika", za którą "uważa się przedział 0,57 - 0,67" oraz "wartość wskaźnika powyżej 1 świadczy o dużym zadłużeniu", operując przy tym językiem hermetycznym i niezrozumiałym, przez co intencje decyzji o takim rozstrzygnięciu są nieweryfikowalne dla strony,
4. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie zmiany przepisu art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, stanowiącego podstawę do wydania decyzji oraz niewskazanie przepisów przejściowych stanowiących podstawę do zastosowania przepisów w brzmieniu sprzed zmiany tego przepisu, co doprowadziło do wydania decyzji na podstawie nieobowiązującej w chwili wydania decyzji normy prawnej,
5. art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchybienie obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia przez organ, że skarżąca jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji według rozporządzenia Komisji, na skutek czego stronie błędnie odmówiono dofinansowania,
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji, podczas gdy w przypadku prawidłowego rozpatrzenia wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości.
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1. art. 11 ust. 2 oraz art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe przez ich błędne niezastosowanie w sytuacji, w której przy prawidłowym zastosowaniu tych przepisów brak jest podstaw do uznania skarżącej za przedsiębiorcę znajdującego się w tzw. "trudnej sytuacji", według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, na skutek czego organ błędnie odmówił stronie dofinansowania,
2. art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji w zw. z art. 11 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe - poprzez:
a) ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organy administracji stosują przepisy prawa obowiązujące w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej, a nie przepisy prawa obowiązujące w dniu wydawania decyzji, stosując przy tej wykładni zabronione w prawie administracyjnym wnioskowanie przez analogię i w konsekwencji błędne uznanie, że skarżąca była podmiotem niewypłacalnym lub zagrożonym niewypłacalnością w rozumieniu art. 2 pkt. 18 lit. c) rozporządzenia Komisji,
b) jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wypłaty miesięcznego dofinansowania wobec uznania, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, w sytuacji w której spółce należne było dofinansowanie objęte wnioskiem,
3. z ostrożności art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe w brzmieniu z dnia złożenia wniosku o dofinansowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 233, z późn. zm.) - poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że określona w tym przepisie przesłanka niewypłacalności odnosi się wyłącznie do danych zawartych w bilansie przedsiębiorcy, sporządzonym według ustawy o rachunkowości, co wynika także z bliżej nieokreślonego w decyzji "wskaźnika ogólnego zadłużenia strony" i możliwe jest pominięcie przez organ analizy rzeczywistej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy, podczas gdy przy prawidłowej wykładni literalnej i celowościowej tego przepisu właśnie aspekty pominięte przez organ powinny decydować o uznaniu strony za podmiot wypłacalny, a sam bilans nie może stanowić podstawy do oceny niewypłacalności podmiotu - zarówno według stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia wniosku, jak i według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, na skutek czego organ błędnie uznał, że strona jest podmiotem niewypłacalnym.
Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak wynika z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że ani Minister ani Prezes PFRON nie naruszyli przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 26a ust. 9a pkt 1 ustawy o rehabilitacji stanowi, że Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w przypadkach, o których mowa w art. 48a ust. 3. W myśl art. 48a ust. 3 pkt 1 pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. W myśl art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26a stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1). Zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 za "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" uważa się przedsiębiorstwo, które podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jego wierzycieli.
Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (Dz. U. 2015 r. poz. 233 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku Wn-D za miesiąc listopad 2015 - dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco wykonuje wymagalne zobowiązania pieniężne. Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny "(..) dla ochrony praw wierzycieli osób prawnych oraz wspomnianych jednostek organizacyjnych niezbędne jest, by zadłużenie tych podmiotów nie przekraczało wartości ich aktywów. W przeciwnym wypadku wierzyciele nie mogliby zostać zaspokojeni z ich majątku w postępowaniu upadłościowym." (Komentarz Jakubecki Andrzej, Zedler Feliks do Ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, wyd.
Zakamycze 2003 r.).
Przechodząc do istoty zrzutów skargi Sąd stwierdza, że stoi na stanowisku, iż zastosowanie w sprawie znajdują przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę przedmiotowego dofinansowania a nie w dacie wydania decyzji. Wynika to z faktu, że organ ocenia zasadność przyznania pomocy na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, a więc według danych z dnia złożenia wniosku. Skoro pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika niepełnosprawnego w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Potwierdza to także treść art. 2 pkt 28 to rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE L z dnia 26 czerwca 2014 r., nr 187, s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie 651/2014). Zgodnie z tym uregulowaniem "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Przedstawione stanowisko potwierdza także orzecznictwo, w tym wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2013 r., sygn. akt II GSK 765/12 wskazujące na taką wykładnię przepisów co do daty stosowanych przepisów oraz z dnia z 25 lutego 2015r. sygn. akt II GSK 464/14, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w z 16 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3594/15.
Konsekwencją przyjęcia tego poglądu jest akceptacja stanowiska organów, wywodzących, że wobec strony wystąpiły przesłanki wskazane w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Jak już wskazywano zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy postępowanie; dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Tymczasem z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że kapitał własny strony na koniec listopada 2015 r. wyniósł (-314 291,37 zł). Ujemny kapitał własny wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności strony i tym samym na zagrożenie upadłością.
Należy zatem stwierdzić, że nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia przez Ministra i Prezesa PFRON art. 6 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji oraz w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 126 kpa i w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji i art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji. Analiza zgromadzonej dokumentacji finansowej potwierdza, że strona na dzień złożenia wniosku znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły całość niezbędnego materiału dowodowego, wskazały wystarczającą podstawę prawną decyzji a w uzasadnieniu decyzji wyjaśniły podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięcia. W szczególności wyjaśniły, że wskaźnik ogólnego zadłużenia strony, to stosunek zobowiązań ogółem do aktywów ogółem, informujący o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów
Odnosząc się natomiast do zarzutów strony dotyczących naruszenia art. 37 ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej, art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji i art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w sprawie wyłączeń blokowych oraz art. 11 ust. 2 oraz art. 11 ust. 5 ustawy Prawo upadłościowe, jak również art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 18 lit .c rozporządzenia Komisji, należy wyjaśnić, że organy administracji publicznej rozpatrujące sprawę zasadnie badały sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy. Na prawidłowość takiego działania jasno wskazuje przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena czy podmiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Należy również wskazać, że ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowi, iż pracodawcy przysługuje prawo do dofinansowania i jest ono realizowane na podstawie złożonego do 25-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy, poprzez wypłatę (przelanie na rachunek bankowy) określonej kwoty. Pomoc, o której mowa w art. 26a ustawy o rehabilitacji (...) jest ściśle związana z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu. Prawo do pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest zatem nabywane z dniem złożenia kompletnego wniosku o jego wypłatę. Wobec powyższego ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej w późniejszym okresie następującym po dacie złożenia wniosku nie może mieć wpływu na dokonane rozstrzygnięcie.
Sąd podkreśla również, że skoro zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 312 ze zm.) wnioskodawca przedstawia podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzane zgodnie z przepisami o rachunkowości, zasadnie organy ustalając kondycję finansową strony opierały się na przedstawionym przez nią bilansie sporządzonym zgodnie z przepisami o rachunkowości i nie prowadziły postępowania mającego w istocie podważać rzetelność tego bilansu w celu ustalenia - jak to ujęto w skardze - "rzeczywistej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy".
Sąd, wbrew zarzutom skargi, nie dopatrzył się zatem w prowadzonym przez organy administracji postępowaniu uchybień skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ zebrał dowody, z których jednoznacznie wynikają fakty, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Skarżąca dowodów przeciwnych, zaprzeczających tym faktom nie przedstawiła. Co więcej w sprawie to nie kwestia postępowania dowodowego, jest kluczowa dla treści wydanej decyzji, a różna interpretacja przepisów, dokonywana przez skarżącą i organ.
Przepisy ustawy o rehabilitacji, a w szczególności art. 26a ust. 9a pkt 1, nie pozostawiają przy tym organowi luzu decyzyjnego i decyzja wydawana w takim jak przedmiotowy stan faktyczny jest tzw. decyzją związaną. Oznacza to, że w sytuacji stwierdzenia przez uprawniony organ określonego stan rzeczy, ma on powinność wydania przewidzianej prawem decyzji. Przepis art. 26a ust. 9a pkt 1 ustawy o rehabilitacji jest także jasny co do swojej treści i nie pozostawia żadnych wątpliwości.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, a organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wnioskowany okres.
Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Organ przeprowadził przedmiotowe postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Z tej przyczyny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę