I GSK 522/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Prezesa ZUS dotyczącą zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Spór koncentrował się na interpretacji art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, który stanowił, że ocena spełnienia warunku przeważającej działalności gospodarczej dla celów zwolnienia powinna być dokonana na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r. ZUS argumentował, że należy ściśle przestrzegać danych z rejestru, podczas gdy WSA uznał, że w przypadku rozbieżności między wpisem a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo ma działalność rzeczywista i organ powinien prowadzić postępowanie wyjaśniające. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do stanowiska WSA, podkreślając, że dane z rejestru REGON są jedynie jednym ze środków dowodowych, a nie jedynym. Sąd wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego (art. 75 § 1 k.p.a.) mają zastosowanie również w tej sprawie (art. 180 k.p.a., art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W przypadku wątpliwości co do prawdziwości lub aktualności danych w rejestrze REGON, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z wykorzystaniem innych dowodów, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i sprawiedliwości proceduralnej. Sąd podkreślił, że celem przepisów o wsparciu przedsiębiorców w związku z COVID-19 było udzielenie pomocy tym, którzy faktycznie ponieśli straty, a ścisłe trzymanie się danych z rejestru REGON mogłoby pozbawić pomocy podmioty, które rzeczywiście ucierpiały w wyniku pandemii. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie przeważającej działalności gospodarczej dla celów świadczeń publicznych, znaczenie danych z rejestrów urzędowych jako dowodów w postępowaniu administracyjnym, stosowanie zasad KPA w specustawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą COVID-19, ale zasady interpretacji przepisów dowodowych i proceduralnych są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej dla celów zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, może opierać się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON, czy też organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w przypadku wątpliwości co do zgodności tych danych ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jeśli dane w rejestrze REGON są wątpliwe lub kwestionowane przez stronę, wykorzystując inne środki dowodowe zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Dane z rejestru REGON są jedynie środkiem dowodowym, a nie wyłączną podstawą rozstrzygnięcia. Zasady postępowania dowodowego KPA wymagają wszechstronnego zbadania stanu faktycznego, a zasada sprawiedliwości proceduralnej gwarantuje prawo strony do przedstawienia swoich racji i dowodów. Celem przepisów o wsparciu w pandemii jest pomoc faktycznie poszkodowanym przedsiębiorcom, co wymaga weryfikacji rzeczywistej działalności.
Przepisy (12)
Główne
ustawa COVID-19 art. 31zo § 11
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten wskazuje rejestr REGON jako środek dowodowy, ale nie wyłącza możliwości ustalenia rzeczywistej działalności innymi dowodami w postępowaniu wyjaśniającym.
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 31zo § 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa środki dowodowe, które organ ma obowiązek brać pod uwagę.
k.p.a. art. 180
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów KPA w postępowaniu o zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
u.s.u.s. art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Stosowanie przepisów KPA w postępowaniu o zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
u.s.p. art. 42 § 3
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 22
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dane z rejestru REGON są jedynie środkiem dowodowym, a nie wyłączną podstawą rozstrzygnięcia. • Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w przypadku wątpliwości co do danych z REGON. • Zasady KPA dotyczące postępowania dowodowego mają zastosowanie. • Należy zapewnić sprawiedliwość proceduralną i prawo strony do wysłuchania. • Cel przepisów o wsparciu COVID-19 wymaga weryfikacji faktycznie prowadzonej działalności.
Odrzucone argumenty
Argument ZUS o konieczności ścisłego stosowania danych z rejestru REGON bez możliwości weryfikacji.
Godne uwagi sformułowania
dane zawarte w rejestrze REGON wskazują jedynie na środek dowodowy • organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające • zasada sprawiedliwości proceduralnej • nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są na gruncie procedury administracyjnej reguły prowadzenia postępowania dowodowego • szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Anna Stec
członek
Inga Gołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie przeważającej działalności gospodarczej dla celów świadczeń publicznych, znaczenie danych z rejestrów urzędowych jako dowodów w postępowaniu administracyjnym, stosowanie zasad KPA w specustawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą COVID-19, ale zasady interpretacji przepisów dowodowych i proceduralnych są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia dla przedsiębiorców w trudnych czasach pandemii i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące dowodów i postępowania administracyjnego, co jest istotne dla wielu firm.
“Czy dane z rejestru REGON to wszystko, co ZUS może wziąć pod uwagę przy zwolnieniu ze składek? NSA odpowiada!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.