I GSK 476/24

I GSK 476/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Michał Kowalski
Piotr Pietrasz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 100/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-09-27
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 176 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 143 ust. 2
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "S. D. R." w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 100/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "S. D. R." w S. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 28 listopada 2022 r. nr WZS/6/W/2022 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stowarzyszenia "S. D. R." w S. na rzecz Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 100/23 oddalił skargę S. [...] dla R. w S. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 28 listopada 2022 r. nr WZS/6/W/2022 w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:
I. Naruszenie prawa materialnego tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. UE L 347 z 2013 r., poz. 320) polegające na niezastosowaniu płynącej z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 zasady proporcjonalności, w zakresie wysokości zastosowanej przez organ korekty finansowej bez dokonywania właściwej analizy z punktu widzenia definicji nieprawidłowości indywidualnej oraz oceny zakresu, wagi i charakteru stwierdzonych nieprawidłowości w konsekwencji błędnemu uznaniu, że stwierdzone naruszenia musi prowadzić do nałożenia korekt finansowych w wysokości obejmującej całość środków przeznaczonych przez skarżącego na zakup sprzętu użytego niezgodnie z celami projektu;
II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji kiedy obowiązkiem Sądu I instancji było stwierdzenie naruszenia art. 2 pkt 12 ustawy wdrożeniowej, art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013, art. 7, art. 8, art. 11, art. 78 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.), przejawiające się w niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkujące niewłaściwym zastosowaniem art. 151 p.p.s.a. i oddaleniem skargi z powodu niewyczerpującego, ogólnikowego rozpatrzenia skargi, w tym niewyjaśnienia czy nałożona korekta finansowa w wysokości wskazanej w zaskarżonych decyzjach, była ustalona przy zastosowaniu zasady proporcjonalności w szczególności niewyjaśnieniu jakich rozmiarów szkodę mogły spowodować stwierdzone nieprawidłowości, a w rezultacie zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, co w rezultacie doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że korekta finansowa została nałożona w wysokości ustalonej proporcjonalnie do stwierdzonej nieprawidłowości.
W związku z powyższym na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a, w zw. z art. 188 p.p.s.a. i art. 185 § 1 p.p.s.a i art. 200 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji nr [...] Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. sprawy: [...] w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie nr [...] z dnia 31 sierpnia 2021 r. w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika według norm przepisanych; Jednocześnie skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Organ odpowiadając na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Zawarte w skardze kasacyjnej zarzutu okazały się być nieuzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w punkcie I. 1. Petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że zgodnie z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że jest on adresowany do państw członkowskich nie zaś do organów orzekających o zwrocie środków dofinansowania z udziałem funduszy europejskich. Tym samym nie można skutecznie czynić Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 skoro przepis ten nie mógł być i nie powinien być stosowany przez organy w niniejszej sprawie. Takie stanowisko zostało zawarte również w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z 20 marca 2025 r., I GSK 1377/21).
Odnosząc się do zarzutów zawartych w punkcie w punkcie II. 1. Petitum skargi kasacyjnej zasygnalizować należy ich procesowo prawny charakter. Uzasadniając naruszenie wymienionych w zarzucie przepisów prawa procesowego autor skargi kasacyjnej ograniczył się wyłącznie do argumentacji nawiązującej do obowiązku zastosowania zasady proporcjonalności, wywodzonej w sposób nieuprawniony z postanowień art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Uzasadnienie zarzutów procesowych nie wyjaśniało natomiast na czym miało polegać naruszenie pozostałych zakwestionowanych regulacji, w tym wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze postanowienia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie wystarczy zawarcie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób, a także uzasadnienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Ponadto z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).