I GSK 416/25

I GSK 416/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Piotr Kraczowski
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 608/24 - Wyrok NSA z 2024-09-18
V SA/Wa 150/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-24
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 272 par 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi P. K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2024 r. sygn. akt I GSK 608/24 w sprawie ze skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 150/23 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić P. K. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Z. [...] w Z. G. (dalej: "[...]" lub "Uczelnia") zawarła 25 stycznia 2011 r. z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego umowę o dofinansowanie projektu pn. "Polityka Społeczna na [...] w Z. G. wsparta kształceniem na odległość". Pismem z 27 stycznia 2015 r. Instytucja pośrednicząca zawiadomiła P. K. – Likwidatora Uczelni o rozwiązaniu umowy w trybie natychmiastowym oraz wezwała do zwrotu całości przekazanej kwoty 2.256.970,14 złotych wraz z odsetkami.
Zawiadomieniem z 2 kwietnia 2015 r., poinformowano Uczelnię o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie zwrotu środków.
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (dalej: "NCBiR") decyzją z [...]maja 2015 r. określiło Uczelni kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 2.256.970,14 złotych wraz z odsetkami.
P. K. pismem z 27 maja 2015 r., złożył odwołanie na decyzję NCBiR z [...] maja 2015 r.
W wyniku rozpoznania odwołania, Minister Rozwoju decyzją z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję NCBiR. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przesyłka zawierająca ww. decyzję została doręczona przez podwójne awizowanie i stała się ostateczna.
Beneficjent nie dokonał zwrotu środków, a wobec braku możliwości egzekucji wymaganych należności organ egzekucyjny nie przystąpił do egzekucji należności określonych decyzją NCBiR z [...] maja 2015 r. z uwagi na to, że Uczelnia nie posiada majątku umożliwiającego skutecznie prowadzenie egzekucji.
Zawiadomieniem z 27 września 2018 r., NCBiR poinformował o wszczęciu z urzędu postepowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej P. K. (dalej: "skarżący" lub "strona") za zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w decyzji NCBiR z [...] maja 2015 r.
NCBiR decyzją z [...] maja 2019 r. orzekło o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka organu zarządzającego [...] w Z. G. w likwidacji za zobowiązania wynikające z decyzji NCBiR z [...] maja 2015 r.
Orzekając na skutek odwołania strony Minister Funduszy i Polityki Regionalnej decyzją z [...] sierpnia 2020 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej 1.494.943,30 złotych wraz z odsetkami i w tym zakresie umorzył postępowanie oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 stycznia 2022 r., V SA/Wa 4324/21 uchylił decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z [...] sierpnia 2020 r. w części utrzymującej w mocy decyzję NCBiR z [...] maja 2019 r. wyrażając ocenę prawną, że decyzja jest co najmniej przedwczesna. Rolą organu było wykazanie, że to w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji organu zarządzającego zaistniały nieprawidłowości skutkujące zwrotem dofinansowania. Organ zarządzający osobą prawną ma odpowiadać za swoje działania i zaniechania. Niedopuszczalne jest aby osoba, która nie przyczyniła się do powstania nieprawidłowości była odpowiedzialna za nie swoje zachowanie.
Następnie Minister Funduszy i Polityki Regionalnej decyzją z [...] listopada 2022 r. uchylił w części decyzję NCBiR z [...] maja 2019 r. dotyczącą kwoty 123.048,40 złotych wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi odpowiednio: dla kwoty 94.397,00 złotych od dnia przekazania środków, tj. od dnia 18 lutego 2011 r. do dnia 12 października 2015 r. i następnie od dnia 5 stycznia 2016 r. do dnia 12 listopada 2018 r.; dla kwoty 28.651,40 złotych od dnia przekazania środków, tj. od dnia 11 sierpnia 2011 r. do dnia 12 października 2015 r. i następnie od dnia 5 stycznia 2016 r. do dnia 12 listopada 2018 r., i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie, tj. w zakresie kwoty 638.977,84 złotych wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 11 sierpnia 2011 r. do dnia 12 października 2015 r. i następnie od dnia 5 stycznia 2016 r. do dnia 12 listopada 2018 r. – w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję NCBiR z [...] maja 2019 r.
Skarżący złożył skargę na tę decyzję, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wyrokiem z 24 października 2023 r., V SA/Wa 150/23.
Strona wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z 18 września 2024 r., I GSK 608/24.
Następnie pismem z 27 marca 2025 r. skarżący na podstawie "art. 145aa § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa)" wskazując jako podstawę skargi o wznowienie wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 lutego 2025 r. C-277/24 (Adjak) – dalej: wyrok TUSE, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2024 r., I GSK 608/24. W wyroku C-277/24 TSUE orzekł, że artykuł 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w związku z art. 325 ust. 1 TFUE, prawem do obrony i zasadą proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym i praktyce krajowej, zgodnie z którymi osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym przeciwko tej osobie prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego, bez uszczerbku dla konieczności, by ta osoba trzecia w toku ewentualnie prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej mogła skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania i mieć dostęp do jego akt, z poszanowaniem praw wspomnianej osoby prawnej lub innych osób trzecich.
Skarżący wniósł zatem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2024 r., I GSK 608/24 oraz o wstrzymanie wykonania wyroku do czasu rozpoznania skargi, jak i wydanie orzeczenia na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2024 r., I GSK 608/24 została oparta na podstawie art. 145aa § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), który dotyczy wznowienia postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego.
Według art. 272 § 2a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 272 § 2 (...) p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu.
Wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z 27 lutego 2025 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - Polska) - M.B./ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (Sprawa C-277/24 , Adjak) został opublikowany w Dz.U.UE.C.2025.2175 z dnia 2025.04.22 (www.eur-lex.europa.eu).
Przepis art. 272 § 2a p.p.s.a. został dodany do art. 272 p.p.s.a. 26 stycznia 2021 r. z mocy art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021, poz. 54). Ponadto z mocy tej ustawy, art. 285 § 2 p.p.s.a. otrzymał brzmienie: Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skarga o wznowienie postępowania została oparta na podstawie wznowienia określonej w art. 272 § 1, 2a i 3. Z kolei, art. 285 § 1 p.p.s.a. brzmi: Niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania.
Należy przypomnieć, że kiedy art. 272 § 2a p.p.s.a. jeszcze nie obowiązywał, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów rozstrzygając przedstawione zagadnienie prawne w uchwale z 16 października 2017 r., I FPS 1/17 (publ: ONSAiWSA nr 1/2018 poz. 1) stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a. może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania.
Według art. 279 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać (...) okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi (...).
Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Według art. 281 p.p.s.a. Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. (...)
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 lutego 2025 r. (Sprawa C-277/24 , Adjak) został opublikowany 22 kwietnia 2025 r. w Dz.U.UE.C.2025.2175 (www.eur-lex.europa.eu). Zatem trzymiesięczny termin o jakim mowa w art. 272 § 1, § 2, § 2a p.p.s.a. zaczął swój bieg od 22 kwietnia 2025 r. i zakończy się 22 lipca 2025 r. (art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny).
Tymczasem skargę o wznowienie postępowania wniesiono 27 marca 2025 r., a więc jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu trzymiesięcznego. Skarga o wznowienie postępowania jest zatem przedwczesna.
W art. 281 p.p.s.a. zdanie pierwsze i zdanie drugie ustawodawca przewidział ponowne badanie dopuszczalności formalnej skargi o wznowienie postępowania i ewentualne odrzucenie tego środka prawnego także na rozprawie.
Z tych powodów, skarga o wznowienie postępowania jako przedwczesna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 281 p.p.s.a.
O zwrocie wpisu uiszczonego od skargi o wznowienie postępowania orzeczono w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.