I GSK 398/24

I GSK 398/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /sprawozdawca/
Piotr Kraczowski
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Łd 357/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-11-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Jakub Praski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 357/23 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 24 marca 2023 r. nr 1001-IEE-2.7192.22.2023.4.JS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wycofania decyzji o przyłączeniu się do postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z 17 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 357/23 oddalił skargę A. P. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: organ lub DIAS) z 24 marca 2023 r., nr 1001-IEE-2.7192.22.2023.4.JS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wycofania decyzji o przyłączeniu się do postępowania egzekucyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji istnienia przesłanek do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 24 marca 2023 r. nr 1001-IEE-2.7192.22.2023.4.JS;
- art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającą na niewystarczającym uzasadnieniu wyroku; w szczególności poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego, a także niewskazania jakie przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie;
- art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe uznanie, iż w niniejszej sprawie występuje przesłanka przedmiotowa "innych uzasadnionych przyczyn", która uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy;
- art. 7 w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, w tym jej stanu faktycznego, a zatem również ustalenie treści rzeczywistego żądania strony i niepodjęcia czynności wyjaśniających żądanie strony, pomimo że organ administracji był do tego zobowiązany;
- art. 77 i 107 k.p.a. poprzez wydanie wyroku z naruszeniem zasady praworządności, naruszeniem słusznego interesu skarżącego, nienależytym wyjaśnieniu okoliczności sprawy wskutek niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz pełnomocnika z urzędu oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ta zaś dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć "istotny" wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym jest mowa w pkt 2 art. 174 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu I instancji byłby (mógłby być) inny. Wskazać należy, że wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać nie tylko z przedstawieniem na czym dane naruszenie w sprawie miało polegać, ale także z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony i w jaki sposób oraz istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Analiza treści wniesionego środka zaskarżenia wykazała, że zgłoszone zarzuty nie poddawały się ocenie merytorycznej, co czyni je bezskutecznymi.
Przede wszystkim wskazać trzeba – zauważając także częściową wadliwość niektórych zarzutów, w tym poprzez brak sprecyzowania naruszonych przepisów w ramach przywołanych art. 77 oraz 107 k.p.a. - że w dosyć lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto przede wszystkim ogólnikową polemikę z ustaleniami poczynionymi przez Sąd I instancji, która częściowo nie uwzględnia realiów sprawy (w tym okoliczności, że organ wezwał skarżącego do sprecyzowania treści żądania, a ten na to wezwanie odpowiedział). Oprócz tego nie wykazano wpływu zarzucanego naruszenia przepisów na wynik sprawy, jak tego wymaga art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a.
W przedstawionym stanie niemożliwe było merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bowiem, na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie ma ani prawa ani obowiązku domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, uzupełniać zarzutów czy argumentacji na ich uzasadnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 206 i art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, mając na uwadze charakter rozpoznawanej sprawy oraz wynikającą z akt sprawy trudną sytuację życiową skarżącego, który miałby zostać obciążony kosztami postępowania sądowego.
O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.